Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1765 E.  ,  2024/5797 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Kahramanmaraş ili, Dulkadiroğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazda, ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan "Kumaş Boyama - Kasar ve Baskı Tesisi" projesine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu kararı"nın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; dava konusu projenin yapılacağı alanın taşkın tehlikesi taşıyan bir bölge olduğu, temel zemininde blok, çakıl, kum, silt ve kil olmasına karşın ÇED raporunda bu durum göz önünde bulundurulmadığından proje sahasının zemin sınıfının hatalı değerlendirildiği, sahanın su kalitesinin belirlenmesi için su kaynaklarından alınan numunelerin ağır metal ve iz element analizleri yapılmadığından ÇED raporunun proje sahasının su kalitesine ilişkin itibar edilebilir veriler içermediği, ÇED raporunda proje alanının jeolojik, litolojik ve hidrojeolojik özelliklerinin bölgeyi tam olarak temsil edecek şekilde verilmemiş olduğu, daha çok genel bilgiler içerdiği, yapısal jeoloji, tektonik oluşumu ve proje alanına etkileyebilecek aktif faylar ile ilgili bilgilerin yetersiz ve eksik olduğu, proje konusu tesisin faaliyete geçmesi halinde meydana gelecek emisyonların azaltılması ile ilgili alınması gereken tedbirlerin ÇED raporunda öngörülmediği, emisyonların azaltılması yönünde tedbir alınmaması halinde bölgede hava kirliliğinin artacağı, arıtılan atık suyun sahaya 300 metre mesafede yer alan dereye şarj edilecek olmasının il merkezine yakın yüzeysel suların kirliliğini daha fazla artıracağı, raporda yer alan meteorolojik verilerin yetersiz ve eksik olduğu, projenin meteoroloji ile ilgili kısımlarının meteoroloji mühendislerince hazırlanması gerekmekte iken, raporda herhangi bir meteoroloji mühendisi imzasının yer almadığı; dolayısıyla dava konusu "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu kararı"nda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu alanın taşkın tehlikesi taşıyan bir bölgede olduğu belirtilmiş ise de, 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5.000 ölçekli nazım imar planında, proje alanın "sanayi alanı" olarak tanımlandığı, 25/12/2021 tarih ve 31700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Ek 6. maddesi uyarınca, proje alanını da kapsayan bölgenin organize sanayi bölgesi olarak ilan edildiği, organize sanayi bölgesi olarak belirlenmiş bir alanın taşkın tehlikesi taşıdığına yönelik yapılan değerlendirmenin yerinde olmadığı; kaldı ki İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu üyesi olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile Kahramanmaraş Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünün kurum görüşlerine ÇED raporunda yer verildiği; su kaynaklarına ve arıtılan atık suyun sahaya 300 metre mesafede yer alan dereye şarj edilecek olmasının il merkezine yakın yüzeysel suların kirliliğini daha fazla artıracağına yönelik bilirkişi raporunda olumsuz değerlendirmelerde bulunulmuş ise de, ÇED sürecinde İnceleme Değerlendirme Komisyonu üyesi olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından proje hakkında olumlu görüş bildirilerek, ÇED raporunun yeterli olarak değerlendirildiği; ÇED raporunda proje alanının jeolojik, litolojik ve hidrojeolojik açıdan eksiklikler barındırığına yönelik bilirkişi değerlendirmesinin proje alanının organize sanayi bölgesi olarak belirlenmiş olduğu hususu gözetilerek değerlendirilmesi gerektiği; bilirkişi raporunda emisyonların azaltılması ile ilgili tedbirlerin ÇED raporunda öngörülmediğine ilişkin değerlendirmenin yerinde olmadığı, ÇED raporunun ilgili kısımlarında emisyonların azaltılmasına ilişkin gerekli tedbir ve taahhütlerin yer aldığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin reddine,

2.Temyize konu ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 17/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :

Dava; Kahramanmaraş ili, Dulkadiroğlu ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazda, ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan "Kumaş Boyama - Kasar ve Baskı Tesisi" projesine ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce verilen...tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)Olumlu kararı"nın iptali istemiyle açılmıştır.

Mahkeme kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin, uyuşmazlık konusu "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu kararı"na esas ÇED raporunu kusurlandırıcı nitelikte olmadığı, ÇED raporunda projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkileriyle alınacak önlemlerin yeterli düzeyde belirlendiği, tesisin kurulacağı alanın "Organize Sanayi Bölgesi" olarak tespit edildiği ve belirtilen konularda ÇED sürecinde İnceleme Değerlendirme Komisyonu üyesi olan ilgili kurumlar tarafından olumlu görüş bildirildiği hususu da göz önüne alındığında; projenin çevreye olası olumsuz etkilerinin kabul edilebilir seviyede olduğu ve taahhüt edilen önlemlerin yeterli olduğu sonucuna varılmış olup, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.