9. Hukuk Dairesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan ... (Belediye) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... nezdinde 03.02.2017-31.08.2018 tarihleri arasında davalı ... Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti'de (... Turizm Şirketi), 01.09.2018-11.10.2021 tarihleri arasında da davalı ... İnş. Yatırım ve Pazarlama AŞ'de (... AŞ) çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından emeklilik nedeniyle feshedildiğini, müvekkilinin böyle bir talebinin olmadığını, ödenmeyen alacaklarının bulunduğunu ileri sürerek kıdem tazminatı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı tarafından emeklilik sebebiyle feshedildiğini ileri sürerek ihbar tazminatı talep etmiştir.

1.Davalı ... vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; dava konusu alacaklardan müvekkili Belediyenin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini gerekli ödemelerin yapıldığını, ihbar tazminatına hak kazanmadığını, davacının ödenmeyen alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Turizm Şirketi vekili asıl ve birleşen davada cevap dilekçelerinde; davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını, davacının istifa ederek işten ayrıldığını, alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... AŞ vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; husumet itirazında ve zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini, bütün alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının 03.02.2017-11.10.2021 tarihleri arasında çalıştığı, davacının iş sözleşmesinin emeklilik için yaş dışında diğer şartların sağlanması nedeniyle sona erdirdiği, bir miktar ödeme yapıldığı, fesih nedeni dikkate alındığında ihbar tazminatı talep edilemeyeceğinden birleşen dosyada talep edilen ihbar tazminatının reddine karar verilmesi gerektiği, davacının ödenmeyen fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödenmediği gerekçeleriyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının ağır vasıta şoförü olarak davalılar nezdinde çalışırken iş sözleşmesinin devralan ... AŞ tarafından 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (696 sayılı KHK) 127. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (375 sayılı KHK) eklenen geçici 24. madde kapsamında herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazananların çalıştırılamayacağına yönelik kanun hükmü gereğince feshedildiği, ancak 03.03.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 7438 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (7438 sayılı Kanun) ile 375 sayılı KHK'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile feshe dayanak yapılan 375 sayılı KHK'nın geçici 23... . maddelerinde yer alan ve çalışma sürelerini emekliliğe, yaşlılık aylığına ve malullük aylığına hak kazanılan tarihle sınırlayan düzenlemelerin yürürlükten kaldırıldığı, bu kapsamda davacının ihbar tazminatına hak kazandığı, buna rağmen ihbar tazminatının reddinin hatalı olduğu, davacının bu yöndeki istinaf talebinin yerinde olduğu, davalı ... Turizm Şirketinin devreden alt işveren, davalı ... AŞ'nin devralan alt işveren, davalı Belediyenin ise hizmet alım sözleşmeleri kapsamında asıl işveren sıfatıyla işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, tarafların husumet itirazlarının yerinde olmadığı, ancak davalı ... Turizm Şirketinin devir tarihinden itibaren 2 yıl geçtiği için kıdem tazminatı dışındaki alacaklardan sorumlu olmadığı, (Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 13.01.2021 tarihli ve 2016/30897 Esas, 2021/595 Karar sayılı ilâmı ile 12.02.2020 tarihli ve 2016/12281 Esas, 2020/1989 Karar sayılı ilâmları) kıdem tazminatına yönelik ... Turizm Şirketinin sorumluluğunun ise kendi çalıştırdığı dönem ve o dönemdeki ücretle sınırlı olduğu, buna rağmen Mahkemece davalı ... Turizm Şirketinin kıdem tazminatı dışındaki fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarından sorumlu tutulmasının da hatalı olduğu, davalı ... Turizm Şirketinin istinaf başvurusunun yerinde olduğu, davacı tarafça fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarının tanıkla ispatlandığı, davalılar Belediye ile ... AŞ'nin istinaflarının yerinde olmadığından başvurularının esastan reddine, davacı ile davalı ... Turizm Şirketinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın davalı ... ve ... AŞ bakımından kabulüne, davalı ... Turizm Şirketi bakımından reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Sebepleri Davalı ...

vekili temyiz dilekçesinde;

1.Davalı Belediyenin, davacının talep ettiği alacaklardan sorumlu olmadığını, davanın müvekkili Belediye bakımından husumetten reddi gerektiğini,

2.Davacıya kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını,

3.Afaki tanık beyanlarına göre fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanarak hüküm altına alınmasının hatalı olduğunu, bu yönde dosyaya sunulan belgelerin dikkate alınmadığını, bu alacakların reddi gerektiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini,

4.Davacının iş sözleşmesinin 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 24. maddenin emredici hükmü çerçevesinde, emeklilik şartlarını sağladığından zorunluluk sebebiyle feshedildiğini, davacının ihbar tazminatına hak kazanmadığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davaya konu alacaklardan davalılardan Belediyenin sorumlu olup olmadığı, davacının kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı ve bu alacakların hesaplanmasına ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılardan Belediyenin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 24/1-(b) hükmü ile kadroya geçirilme şartlarından biri düzenlenmiş olup hüküm şöyledir: "b) Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazanmamış olmak" 375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesinin 1. paragrafının 4. cümlesinde ise; kadroya geçerek çalışmaya devam eden işçilerin istihdam edilme koşullarından biri düzenlenmiş, ancak 4. cümle 03.03.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 7438 sayılı Kanun ile 375 sayılı KHK'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olup kaldırılan cümle şöyledir: " Bunların istihdam süreleri, hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık ve malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez."

Somut uyuşmazlıkta; dosyadaki belgelerden 696 sayılı KHK ile kadroya geçirilen davacının iş sözleşmesi 11.10.2021 tarihinde işverenler tarafından davacının emekliye hak kazanmış olması sebebiyle feshedilmiştir. Zira, yukarıda yer verilen 375 sayılı KHK'nın geçici 24. maddesinde kadroya geçirilme ve çalışmaya devam etme şartlarından biri de emekliliğe hak kazanmama şartı olarak düzenlenmiş olup, 03.03.2023 tarihinde yürürlükten kaldırılan geçici 24. maddesinin 1. paragrafının 4. cümlesi davacının iş sözleşmesinin fesih tarihinde yürürlüktedir. Bu nedenle, davacının iş sözleşmesi kanundan kaynaklanan bir sebeple zorunlu nedenle feshedilmiş olup davacı ihbar tazminatına hak kazanamaz. Bölge Adliye Mahkemesinin ihbar tazminatının kabulüne ilişkin kararı hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3.Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dâhilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Çalışma sürelerinin ispatı noktasında işverene karşı dava açan tanıkların beyanlarına ihtiyatla yaklaşılması gerekir. Fazla çalışma alacağının ispatında salt menfaat birlikteliği olan tanık beyanlarıyla sonuca gidilemez. Bununla birlikte başkaca delil ya da olgularla desteklenen bu tür tanık beyanlarına itibar edilmelidir. Bu çerçevede; işin ve işyerinin özellikleri, davalı tanıklarının anlatımları, iş müfettişinin düzenlediği tutanak veya raporlar ve aynı çalışma dönemi ile ilgili olarak söz konusu alacağın varlığına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararları gibi hususlar başkaca delil ya da olgular olarak değerlendirilebilir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı tanıklarının beyanlarına göre davacının haftalık 35 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek yapılan hesaplama doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Davalı taraf, davacı tanıklarının davalıya karşı davaları olduğundan, beyanlarına göre hüküm kurulamayacağını savunmuştur. Davacı tanıkları, davalıya karşı açılmış davalarının olduğunu beyan etmişlerdir. Yukarıdaki paragrafta belirtildiği üzere fazla çalışma ücreti alacaklarının ispatında salt menfaat birlikteliği olan tanık beyanlarıyla sonuca gidilemez.

Davalı ... tanığı İ.D'nin somut beyanları dikkate alındığında ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili ücreti alacaklarına ilişkin kabul ve hükme esas alınan hesaplama isabetli ise de fazla çalışma ücreti yönünden davacı tanık beyanları doğrultusunda sonuca gidilmesi hatalıdır. Açıklanan sebeplerle davalı ... tanıkları S.S. ve İ.D'nin beyanları dikkate alındığında, davacının haftanın 6 günü çalıştığı, 3 gün ikişer saat fazla çalışarak haftada toplam 6 saat fazla çalışma yaptığının kabulü dosya kapsamına uygun olacaktır. Mahkemece fazla çalışma ücreti bakımından hatalı değerlendirme yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.