Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/4056 E.  ,  2024/7659 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

... Atık Bertaraf ve Geri Kazanım Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından, Kocaeli ili, Başiskele ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde "Hava Emisyon, Atıktan Türetilmiş Yakıt Hazırlama ve Tehlikesiz Atık Ön İşlem" konularında 22/12/2023 tarihli geçici faaliyet belgesi bulunan davacı şirketin, söz konusu adresinde 10/09/2024 tarihinde yapılan denetim sonucunda, geçici faaliyet belgesinde yer alan çalışma koşullarına aykırı olarak çevre ve insan sağlığına zarar verecek şekilde faaliyet sürdürüldüğünden bahisle, 22/12/2023 tarihli geçici faaliyet belgesinin, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği'nin 13. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca iptal edilmesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı açılan davada; uyuşmazlığın özel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca taşınmaz mallar ve bu taşınmazlara ilişkin haklarla ilgili olduğu, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde söz konusu taşınmazların bulunduğu yer idare mahkemesi olan Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle Ankara 9. İdare Mahkemesinin 20/11/2024 tarih ve E:2024/1815, K:2024/1825 sayılı kararıyla dava dosyasının Kocaeli İdare Mahkemesine gönderilmesi üzerine, görülmekte olan davanın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının geçici faaliyet belgesinin (İdare Mahkemesince sehven çevre izin ve lisans belgesi olarak yazılmış ise de, dava konusu edilen işlem ile geçici faaliyet belgesi iptal edilmiştir.) iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle açıldığı; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bulunduğu yer idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davanın yetki yönünden reddi ile yetkili yargı yerinin belirlenmesi için aynı Kanun'un 43. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesine ilişkin Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin 03/12/2024 tarih ve E:2024/1724, K:2024/1533 sayılı kararı üzerine, ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına dair dosya incelenerek 2577 sayılı Kanun'un 43/1-b maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanun'un "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.

a)Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.

b)Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.

2.Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.

3.Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.

4.Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; Kocaeli ili, Başiskele ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi No:... adresinde "Hava Emisyon, Atıktan Türetilmiş Yakıt Hazırlama ve Tehlikesiz Atık Ön İşlem" konularında 22/12/2023 tarihli geçici faaliyet belgesi bulunan davacı şirketin, söz konusu adresinde 10/09/2024 tarihinde yapılan denetim sonucunda, geçici faaliyet belgesinde yer alan çalışma koşullarına aykırı olarak çevre ve insan sağlığına zarar verecek şekilde faaliyet sürdürüldüğünden bahisle, 22/12/2023 tarihli geçici faaliyet belgesinin iptal edilmesine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığın; Kocaeli ilinde bulunan ve "Hava Emisyon, Atıktan Türetilmiş Yakıt Hazırlama ve Tehlikesiz Atık Ön İşlem" konularında 22/12/2023 tarihli geçici faaliyet belgesi bulunan davacı şirketin, söz konusu geçici faaliyet belgesinin, uyuşmazlık konusu tesiste çalışma koşullarına aykırı olarak çevre ve insan sağlığına zarar verecek şekilde faaliyet sürdürüldüğünden bahisle iptal edilmesine ilişkin işlemden kaynaklandığı, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davanın, taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasına veya bunlara bağlı her türlü haklara ilişkin olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, taşınmazın bulunduğu yer olan Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Kocaeli İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ve dava dosyasının Kocaeli 2.

İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 9.

İdare Mahkemesine ve davanın taraflarına bildirilmesine, 19/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.