20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı ve davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, dava dışı işçi ...'in .... İş Mahkemesi .... Sayılı dava dosyası neticesinde işçiye tazminat ödenmesine hükmedildiğini, dava dışı işçi tarafından.... İcra Dairesi 2024/...

E. Sayılı icra takibi başlatıldığını, işçi alacak ve haklarından yüklenici sıfatıyla davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, idare tarafından işçilik alacaklarına ve yargılama giderlerine ödenen toplam 87.871,17 TL ilgili şirketlerden sorumlulukları oranında talep edildiğini, Dava dışı ... ... Anonim Şirketinin yaptığı ödeme sonucu kurumun bakiye 85.220,90TL Rücu alacağı kaldığını, davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... ... Limited Şirketi vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... ... taleplerinin alt işverenlere rücu edilemeyeceğini, 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesinde yer alan mutlak ve emredici hükme aykırı olarak kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde son bulan iş sözleşmesine dayanarak davalı müvekkile rücu isteminde bulunmasının mesnetsiz ve her türlü hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, rücu ilişkisi sözleşmesel bir rücu ilişkisi olup ancak ve ancak süre ve devir tarihindeki ücret kapsamında sorumluluğu doğurabildiğini, işin doğası gereği ihale makamının üstleneceği işçilik alacakları bakımından davalı müvekkilin sorumluluğu olmadığının davanın reddini talep etmiştir.

Arabuluculuk tutanağı, Ödeme dekontu, ....

İş Mahkemesine ait 2016/... Esas sayılı dosyası, Sözleşme ve şartnameler,

Bilirkişi raporu, Bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı. Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle; Taleplere bağlı kalınarak davacının, -... ... Limited Şirketinin Kıdem tazminatı yönünden; 1.543,44-TL alacağının olduğunu, vekalet ücreti, yargılama giderleri, icra dosyası masrafı alacağının 1.087,90-TL olduğunu, toplam olarak 2.631,34-TL alacağının bulunduğunu, -... ... Limited Şirketi yönünden; Kıdem tazminatı yönünden 12.812,70-TL alacağının olduğunu, UBGT alacağının 696,42-TL olduğunu, AGİ alacağının 1.191,90-TL olduğunu, vekalet ücreti, yargılama giderleri icra dosyası masrafı alacağının 9.031,07-TL olduğunu, toplam olarak 23.732,09-TL alacağının bulunduğunu, -... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketi yönünden; İhbar tazminatının 6.575,91-TL olduğunu, Yıllık izin alacağının 4.687,53-TL olduğunu, UBGT alacağının 3.991,11-TL olduğunu, AGİ alacağının 8.689,50-TL olduğunu, vekalet ücreti, yargılama giderleri, icra dosyası masrafı alacağının 11.631,60-TL olduğunun toplam olarak 35.575,65-TL alacağının bulunduğunun görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir. Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... tarafından sunulan bilirkişi ek raporunda özetle; Taleplere bağlı kalınarak davacının, -... ... Limited Şirketinin Kıdem tazminatı yönünden; 2.531,67-TL alacağının olduğunu, vekalet ücreti, yargılama giderleri, icra dosyası masrafı alacağının 1.220,66-TL olduğunu, toplam olarak 3.752,33-TL alacağının bulunduğunu, -... ... Limited Şirketi yönünden; Kıdem tazminatı yönünden 21.016,34-TL alacağının olduğunu, UBGT alacağının 696,42-TL olduğunu, AGİ alacağının 1.191,90-TL olduğunu, vekalet ücreti, yargılama giderleri icra dosyası masrafı alacağının 10.007,74-TL olduğunu, toplam olarak 32.912,40-TL alacağının bulunduğunu, -... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketi yönünden; Kıdem tazminatının 10.664,23-TL olduğunu, İhbar tazminatının 6.575,91-TL olduğunu, Yıllık izin alacağının 4.687,53-TL olduğunu, UBGT alacağının 3.991,11-TL olduğunu, AGİ alacağının 8.689,50-TL olduğunu, vekalet ücreti, yargılama giderleri, icra dosyası masrafı alacağının 13.042,67-TL olduğunun toplam olarak 47.650,95-TL alacağının bulunduğunun görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.

Dava, dava dışı işçi ... için icra kanalıyla ödenen işçilik alacaklarından kaynaklı rücuen alacak davasıdır. Mahkememiz görevli ve yetkili, tarafların, taraf ve dava ehliyeti vardır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. İşçi alacakları nedeniyle asıl ve alt işveren işçiye karşı müteselsilen sorumludur. Asıl işveren ile alt işveren arasındaki uyuşmazlıklarda ise genel hükümler uygulanır. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı TBK’nun 167. (818 sayılı BK nun 146. m.) maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.

Dava dışı işçinin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemiyle sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifadeyle davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden rücuen tahsilini talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu dava dışı ve davalı alt işverenler, davacı üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Davalının kendisi dışında başka alt işveren bünyesinde dava dışı işçinin çalışıp çalışmadığı araştırılıp, kendi dönemiyle sınırlı sorumlu tutulması gerekmektedir. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2014/42038 E, 2016/761 K)

Yargıtay uygulamaları doğrultusunda asıl işveren ile alt işveren arasında imzalanan sözleşmelerde işçilik alacaklarından hangi tarafın sorumlu olacağına dair hüküm bulunması halinde sözleşmedeki hükme göre sorumluluğun belirleneceği, sözleşmede hüküm bulunmadığı hallerde ise yarı yarıya sorumluluk esasına işçilik alacaklarından asıl işveren ile alt işverenin sorumlu olacağının belirlenmiştir.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 23/03/2021 tarihli 2021/616 E. 2021/1083 K. sayılı ilamında; "... Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır." şeklindedir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır.

29.09.2025 tarihli bilirkişi ek raporna davalılar ... İnsan kaynakları ile ... ... Ltd itiraz etmemiş bu şirketler yönünden raporlar ayrıca aleyhe kesinleşmiştir. Bir kısım davalılar zamanaşımı definde bulunulmuşsa da ; işçilik alacaklarının icra dosyasına ödendiği tarihte zamanaşımı işlemeye başlayacağından 5 ve 10 yıllık zamanaşımı süreleri de henüz dava tarihi itibariyle dolmadığından zamanaşımı itirazlarına itibar edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamında toplanan delillerden; SGK kayıtlarında dava dışı işçi ...'in SGK kayıtlarına göre davacının işyerinde toplam hizmet süresi 9 Yıl 2 ây I11Gün Toplam 3356Gün) olduğu , bu sürelerin 07.04.2008-03.09.2008 tarihleri arasında ... ... Limited Şirketi'nde (çalışma süresi 4Ay 26Gün(146gündür)) 04.09.2008-31.12.2011 tarihleri arasında ... ... Taahhüt Otomotiv Turizm Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nde (toplam çalışma süresi 3Yıl 3Ay 27Gün(1.212gündür)) 01.01.2012-12.03.2016 tarihleri arasında ... insan kaynakları A.Ş. )eski ünvan Şlgi sosyal hizmetler) Şirketi'nde (toplam çalışma 4Yıl 3Ay T1Gün(1561Gün)) İşçi olarak çalıştığı , Dava dışı işçinin .... İş Mahkemesinin 2016/... Esas 2021/258 K. Sayılı dosyasında hükmolunan işçilik alacaklarının kesinleşmesini müteakip tahsili amacıyla.... İcra Müdürlüğünün 2024/... E sayılı dosyasında takibe konu ettiği, 83.157,00 TL ödenerek kapatıldığı görülmüştür. Personellerle ilgili Taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmesi incelendiğinde; Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesinde; “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” şeklinde sözleşme hükmü bulunduğu görülmüş olup işçinin işçilik alacaklarından alt işverenlerin sorumlu olacağının açıkça düzenlendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce dava konusu olaya ilişkin tüm belge ve kayıtlar celp edilerek bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişi raporu olaya uygun ve denetime elverişli olduğundan itibar edilerek hükme esas alınmış olup davalı alt işverenin işçinin çalıştığı dönem itibari ile işçilik alacaklarından sorumlu olduğu sabit olduğundan davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Eldeki dava niteliği itibariyle bir rücu davası olup davalıların işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak ödemesi gereken borcu mahkeme ilamı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğmuştur. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/3-993 Esas 2018/202 Karar sayılı ilamı). Bu nedenle davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığından ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesine karar verilmiştir.

1.Davanın KISMEN KABULÜ ile;

a-) 3.752,33 TL nin ödeme tarihi olan 11.07.2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... Ltd Şti şirketinden alınarak davacıya verilmesine, b-) 32.912,40 TL nin ödeme tarihi olan 11.07.2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ... ... Ltd Şti şirketinden alınarak davacıya verilmesine, c-) 47.650,95 TL nin ödeme tarihi olan 11.07.2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı ... İnsan Kaynakları ve Hizmetleri A.Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya İlişkin Talebin Reddine,

2.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 5.759,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.455,36-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.304,24-TL harcın davalılardan (davalı ... ... Limited Şirketi 256,32 TL, davalı ... ... Taahhüt Otomotiv Turizm Gıda Emlak ve Temizlik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi 2.248,24 TL, davalı ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Limited Şirketi 3.255,03 TL sinden sorumlu olması kaydıyla) müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

3.Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin toplantıya katılmadığı tespit edilen davalı ... ... Taahhüt Otomotiv Turizm Gıda Emlak ve Temizlik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve ... ... Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 45.00,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (bu miktarın davalı ... ... Limited Şirketi 3.752,33 TL'sinden, davalı ... ... Taahhüt Otomotiv Turizm Gıda Emlak ve Temizlik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi 32.912,40 TLsinden, davalı ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Limited Şirketi tamamından sorumlu olması kaydıyla) müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalı ... ... Limited Şirketi ile Davalı ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketi lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 905,22-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... Limited Şirketi ile Davalı ... İnsan Kaynakları ve Hizmet Anonim Şirketine verilmesine,

6.Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı, 1.455,36-TL peşin/nisbi harç olmak üzere toplam 2.070,76-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7.Davacı tarafından yatırılan 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 1.185,00-TL posta giderinden ibaret toplam 6.185,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 6.119,30-TL'sinin davalılardan 3/1 oranında eşit şekilde tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

8.Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekilinin HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 03/02/2026 Katip ...