4. Hukuk Dairesi
4. Hukuk Dairesi 2025/1821 E. , 2025/15182 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
BİRLEŞTİRİLEN DAVA
MAHKEMESİ : Erdemli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
Mahkeme kararı asıl/birleşen davacılar vekili ile birleşen davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; 12.08.2012 tarihinde davacıların anne/eşi olan destek ...’ye karşıdan karşıya geçerken davalıların sürücü, malik ve trafik sigortacısı olduğu aracın çarpması ile meydana gelen trafik kazasında desteğin vefat ettiğini davacı eşin ölenin desteğinden yoksun kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle tüm davalılardan tahsilini, davacı eş ... için 20.000,00 TL, davacı çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı araç sürücüsü ve malikinden müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 08.05.2014 havale tarihli dilekçesi ile davacı eş için olan maddi talebini 30.515,50 TL'ye yükseltmiş, davanın ... Turizm Tic. ve San. A.Ş. yönünden işlemden kaldırılmasını talep etmiş; davacı ..., 09.06.2014 havale tarihli dilekçesiyle destekten yoksun kalma tazminatının kendisine sigorta şirketi tarafından ferileri ile birlikte ödendiğini, bu nedenlerle destekten yoksun kalma tazminatı yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesin yer olmadığına dair karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücreti talebinin bulunmadığını, manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen davada davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin kazaya karışan aracı 36 aylığına asıl dosyada davalı şirketten uzun süreli olarak kiraladığını, aracın davalı şirkete 20.08.2009 tarihinde teslim edildiğini, davalı şirketin bu nedenle işleten sıfatıyla sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürerek davacı müvekkili ... için 30.515,50 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini, davacı eş ... için 20.000,00 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Asıl davalı ..., davaya cevap vermemiş; asıl dosyada davalı ... ile davalı ... Turizm A.Ş vekili cevap dilekçelerinde; ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleştirilen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının kazaya karışan sürücünün işvereni olmadığını bu nedenle davalıya husumet yönelitilemeyeceğini, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacıların birleştirme talebini kabul etmediklerini, manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu belirterek reddine karar verilmesini istemiştir. III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.11.2014 tarihli ve 2013/192 Esas, 2014/709 Karar sayılı kararı ile asıl dosya açısından davacıların sigorta şirketi ve ...'e karşı açmış olduğu maddi tazminata ilişkin dava ile maddi tazminata ilişkin vekalet ücreti ve yargılama ücretine yönelik talepler açısından karar verilmesine yer olmadığına, davacıların ... Turizm A.Ş.'ye yönelik olarak açmış olduğu davasının açılmamış sayılmasına, davacıların asıl dava dosyasının davalısı ... ve birleşen dosyasının davalısı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.'ye yönelik olarak açmış olduğu manevi tazminat davası açısından davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, birleşen dosya açısından davacıların ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.'ye karşı açmış oldukları maddi tazminata ilişkin dava ve maddi tazminat davasına yönelik vekalet ücreti ve yargılama giderleri hususuna ilişkin talepleri açısından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A
. Bozma Kararı
Mahkemenin 03.11.2014 tarihli ve 2013/192 Esas, 2014/709 Karar sayılı kararının asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili ile birleştirilen dosyada davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 08.02.2018 tarihli ve 2015/7428 Esas, 2018/737 Karar sayılı ilamı ile asıl ve birleştirilen davalar hakkında tek hüküm kurulmuş olmasının doğru görülmediği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 17.10.2019 tarihli ve 2018/253 Esas, 2019/319 Karar sayılı kararı ile asıl dosyada davacıların ... Genel Sigorta A.Ş ve ...'e karşı açmış olduğu maddi tazminata ilişkin dava ile maddi tazminata ilişkin vekalet ücreti ve yargılama ücretine yönelik talepler açısından karar verilmesine yer olmadığına, davacıların ... Turizm A.Ş'ye yönelik olarak açmış olduğu davasının açılmamış sayılmasına, davacıların iş bu dava dosyasının davalısı ...’e yönelik olarak açmış olduğu manevi tazminat davası açısından davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 6.000,00 TL, diğer davacılar ... ve ...’in her biri için 4.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına, asıl dava bakımından hükmedilen manevi tazminatın birleştirilen 2014/242 E. sayılı dosyasında davalı aleyhine hükmedilen tazminat ile müşterek ve müteselsil olduğunun tespitine, tahsilde tekerrüre yol açmayacak şekilde tahsiline; birleştirilen davada davacıların ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.'ye karşı açmış olduğu maddi tazminata ilişkin dava ile maddi tazminata ilişkin vekalet ücreti ve yargılama ücretine yönelik talepler açısından karar verilmesine yer olmadığına, davacıların davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.'ye yönelik olarak açmış olduğu manevi tazminat davası açısından davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 6.000,00 TL, diğer davacılar ... ve ...’in her biri için 4.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan müştereken ve müteselsilen alınmasına, birleştirilen bu dava bakımından hükmedilen manevi tazminatın asıl dosyada davalı ... aleyhine hükmedilen tazminat ile müşterek ve müteselsil olduğunun tespitine, tahsilde tekerrüre yol açmayacak şekilde tahsiline karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A
. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen (ilk bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde asıl/birleştirilen davada davacılar vekili, asıl davada davalı ... Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş. vekili ile birleştirilen davada davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.03.2021 tarihli ve 2020/1376 Esas, 2021/3247 Karar sayılı ilamı ile asıl ve birleştirilen davada yargılama giderleri ve vekalet ücreti her dava için ayrı ayrı ve doğru olarak belirlenmek koşulu ile usulüne uygun bir hüküm kurulması gerektiği ve kabule göre de asıl davada davalı ... Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş'nin işletenlik sıfatının devam edip etmediği, birleştirilen davada davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.’ye işletenliğin geçip geçmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetli görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dosyada davacıların, ... Genel Sigorta A.Ş. ve ...'e karşı açmış olduğu maddi tazminata ilişkin dava ile maddi tazminata ilişkin vekalet ücreti ve yargılama ücretine yönelik talepler açısından karar verilmesine yer olmadığına, davacıların ... Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş.'ye yönelik olarak açmış olduğu davasının açılmamış sayılmasına, davacıların iş bu dava dosyasının davalısı ...’e yönelik olarak açmış olduğu manevi tazminat davası açısından davacı ...'nin davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 6.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, davacı ... ...'nin davasının kısmen kabulü ile 4.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'in davasının kısmen kabulü ile 4.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, iş bu dava bakımından hükmedilen manevi tazminatın birleşen 2014/242 E. sayılı dosyasında davalı aleyhine hükmedilen tazminat ile müşterek ve müteselsil olduğunun tespitine, tahsilde tekerrüre yol açmayacak şekilde tahsiline; birleşen 2014/242 Esas sayılı dosya açısından davacıların ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.'ye karşı açmış oldukları maddi tazminata ilişkin dava ve maddi tazminat davasına yönelik vekalet ücreti ve yargılama giderleri hususuna ilişkin talepleri açısından karar verilmesine yer olmadığına, davacıların davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.'ye yönelik olarak açmış olduğu manevi tazminat davası açısından, davacı ...'nin, davasının kısmen kabulü ile 6.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... ..nin davasının kısmen kabulü ile 4.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'in davasının kısmen kabulü ile 4.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl davada davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava tarihinden karar tarihine kadar geçen sürede paranın alım gücünün azalması hususları da dikkate alınarak toplam 50.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin bu sebeplerle tam olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.
Birleştirilen davada davalı vekili katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporlarına itiraz ettiklerini, itirazlarının değerlendirilmediğini, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dosyaların birleştirilmesine yönelik itirazları dikkate alınmaksızın yokluklarında yapılan işlemlere göre karar verilmesinin her halükarda usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl ve birleşen davada ayrı ayrı hükmedilen manevi tazminat miktarlarının mükerrer ve fahiş olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
1.Birleştirilen davada davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesinde elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Temyiz dilekçesinin süresinden sonra verilmesi hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Mahkeme kararı davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekilinin KEP adresine 04.12.2024 tarihinde ulaşmış, bu tarihi izleyen beşinci günün sonu olan 09.12.2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmış, davacılar vekilinin temyiz başvuru dilekçesi davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekilinin KEP adresine 11.12.2024 tarihinde ulaşmış, bu tarihi izleyen beşinci günün sonu olan 16.12.2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmış davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekili tarafından verilen temyiz dilekçesi ise yasal süreler (15 günlük temyiz süresi ve 10 günlük temyize cevap verme süresi) geçirildikten sonra 29.12.2024 tarihinde UYAP üzerinden gönderilmiştir. Bu nedenle davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinin süreden reddine karar vermek gerekmiştir.
2.Asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR
1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle birleşen dosyada davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti. vekilinin katılma yoluyla sunduğu temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,
2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan kararın ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... ... Servis ve Dağıtım Ltd. Şti.'ye iadesine, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden asıl ve birleşen davacılara yükletilmesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.