T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekkilleri bankanın müşterisi ..... Kablo Elektrik Aydınlatma A.Ş hesabından davalı ..... Hizmetleri İç ve Dış Tic. A.Ş hesabına gönderilmesi gereken 1.900 EURO ve 5.950 EURO olmak üzere toplam da 7.850 EURO tutarlı 2 adet döviz transfer işleminin sehven .... Mak. San.A.Ş hesabından yapıldığını, işlemlerin hatalı olduğunun fark edilmesi üzerine davalıya bilgi verilerek hatalı tutarların iadesi talep edildiğini, davalı tarafından ....... Mak. San.A.Ş'den alacaklı olduğu gerekçesiyle herhangi bir iade yapılmadığını, ....... Mak. San.A.Ş hesabından hataen gerçekleştirilen işlem sonucu söz konusu tutarların Şube geçici hesabından ....... Mak. San.A.Ş hesabına iade edildiğini, ........Kablo Elektrik Aydınlatma A.Ş hesabından davalı ......... Hizmetleri İç ve Dış Tic. A.Ş hesabına gönderilmesi gereken 1900 EURO ve 5.950 EURO olmak üzere toplam da 7.850 EURO tutarlı 2 adet döviz transfer işleminin sehven ....... Mak. San.A.Ş hesabından yapıldığını, işlemlerin hatalı olduğu fark edilmesi üzerine davalıya ihtarname gönderildiğini, davalı ......... Hizmetleri İç ve Dış Tic. A.Ş ihtarnameye cevaben; ....... Makine San. A.Ş den gelen paranın alacaklarına mahsup edildiğini, müvekkilleri hesabına ödeme ..... Bankası A.Ş varlığından değil, müşteri ....... Makine San.A.Ş'ye ait banka hesabından aktarıldığı gerekçesi ile banka tarafından iadesi istenilen tutarı iade etmeyeceklerini bildirdiklerini, davalı Şirketin ihtarnameye cevaben göndermiş oldukları ihtarnamede bu havalenin Bankanın kendi kaynağından ödenmediği belirtilmişse de bunun doğru olmadığını ....... Makine A.Ş. Bankaya havale için talimat vermediğinden banka müşterisi olan ....... Makine A.Ş. Ye sehven gönderilen tutarın ödendiğini, belirterek 7.850 EURO'nun ve 1.195,15.TL Noter masrafının sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat talebi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; 17.10.2023 tarihinde müvekkilleri şirketin .... bank ve ..... Bankası hesabına ....... Mak. San. A.Ş hesaplarından 1.900 EUR ve 5.950 EUR olmak üzere toplamda 7.850 EUR ödeme geldiğini, müvekkilleri şirketin cari hesabında ....... Mak.
San. A.Ş.’den ("....... Makina") aynı tutarda alacaklı olması sebebiyle ....... Makina'nın borçlarına mahsuben ilgili tutarı tahsil ettiklerini, davacı ..... Bankası tarafından müvekkilleri şirkete 17.10.2025 tarihinde gönderilen ihtarname ve keşide edilen ...... Noterliğinin 28.11.2023 tarihli ..... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile “.... Hizmetleri İç ve Dış Tic. A.Ş.’ye, ........Kablo Elektrik Aydınlatma A.Ş. hesabından gönderilmesi gereken 1.900 Euro ve 5.950 Euro, toplamda 7.850 Euro tutarın sehven ....... Mak. San. A.Ş. hesabından yapıldığı, .....’ın ise ....... Mak.
San. A.Ş.’den aynı tutarda alacaklı olması sebebiyle takas-mahsup işlemi muhatabının banka olmadığı ve sehven ödenen tutarın iade edilmesi” talebi ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnameye cevaben, müvekkilleri şirket tarafından Kartal ...... Noterliğinin 05/12/2023 tarihli ..... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini ve müvekkilleri şirket tarafından kabul edilen ödemelerin, ....... Makina ile ticari ilişkiye istinaden kabul edilmiş olduğunu, sebepsiz yere iktisap edilen bir ödeme olmadığını, müvekkilleri hesabına ödemelerin ..... Bankası A.Ş. varlığından değil, ....... Makina'ya ait banka hesabından aktarıldığını, dolayısıyla müvekkil şirketin ödemeyi iade yükümlülüğünün bulunmadığının ifade edildiğini ayrıca davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlığın 17/10/2023 tarihinde davacı tarafından dava dışı ........Kablo Elektrik Aydınlatma A.Ş hesabından davalı ......... Hizmetleri İç ve Dış Tic. A.Ş'ye göndeirlmesi gerekirken sehven dava dışı sehven ....... Mak. San.A.Ş hesabından davalı hesabına gönderilen 1.900 EURO ve 5.950 EURO olmak üzere toplam da 7.850 EURO tutarlı 2 adet hatalı transfer işlemi gerçekleştirildiği, ....... Mak. San.A.Ş hesabından gerçekleştirilen işlem sonucu söz konusu tutarların davacı banka tarafından ....... Mak. San.A.Ş hesabına iade edildiği, davacının yapılan hatalı işlemlerden kaynaklı sebepsiz zenginleştiği iddiasına yönelik olduğu tespit edilmiştir.
Haklı bir neden olmaksızın bir başkasının malvarlığından ya da emeğinden zenginleşmesi olarak tanımlanabilecek (Türk Hukuk Lûgatı: Türk Hukuk Kurumu, Ankara 2021, C.1. s.
962.ve kanunda borcun kaynaklarından biri olarak öngörülen sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için, bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir.
Dava konusu alacağın doğduğu tarihte yürürlükte olan 6098 sayılı yasanın 77. maddesi "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." hükmünü haiz olup, zamanaşımını düzenleyen 82. maddesi ise "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu ifadan kaçınabilir." şeklindedir.
Madde metninden de anlaşılacağı üzere, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.
Kanunun belirlediği koşullar altında bir sürenin geçmesi üzerine bir hak kazanma ya da bir yükümden kurtulma yolu olarak tanımlanan zamanaşımı (Türk Hukuk Lûgatı, s.1244), hak sahibinin, mal varlığındaki eksilmeye yol açan işlemi ve sebepsiz zenginleşeni tam olarak öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ondan önceki noksan bilgiler ve tahminler bu sürenin başlangıcına esas olamaz. (Yargıtay HGK'nın 2021/3-251 esas ve 2022/1430 karar sayılı ilamı)
Davacı banka ile dava dışı ........Kablo Elektrik Aydınlatma A.Ş hesabından davalı ......... Hizmetleri İç ve Dış Tic. A.Ş' ye göndermesi gereken bedeli hataen dava dışı ....... Mak. San.A.Ş hesabından gönderdiği, ....... Mak. San.A.Ş hesabına işbu bedelin 17/10/2023 tarihinde toplam bedelin geçici hesaptan iade edildiği, davalı ile iletişime geçilerek söz konusu bedelin iadesinin talep edildiği davalının bedeli iade etmdiği, süresinde sunulan cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazına dayandığı görülmüştür. Paylaşılan mevzuat hükümlerinde sebepsiz zenginleşme talebine ilişkin zamanaşımının " hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." geri isteme hakkının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıllık süreye tabi olduğu bilinmektedir.
Somut olayda; davacı banka yapılan hatalı işlemi fark ederek 17/10/2023 tarihinde dava dışı üçüncü şahsın hesabına bedeli iade etmesi nedeniyle fakirleşmesinin gerçekleştiği, davalıya bildirim ve mail yoluyla ulaşarak hatalı gönderilen bedele ilişkin iade talebinde bulunduğu, işbu tarihin (17/10/2023) davacının zararı ve zenginleşeni öğrendiği tarih (ıttıla tarihi) olarak kabul edilmesi gerektiği, davalı tarafın sunduğu mail çıktıları doğrultusunda da davacının zenginleşmeye ilişkin durumu bildiği ispatlanmıştır.
Davacı tarafından 05/12/2023 tarihinde gönderilen noter ihtarnamesi, borçluyu temerrüde düşürmeye yarayacağı ancak TBK m. 154'te sayılan (dava açma, icra takibi yapma, borçlunun ikrarı gibi) zamanaşımını kesen sebeplerden biri olmadığı dolayısıyla ihtarnamenin zamanaşımı süresini uzatmayacağı bilinmektedir. Bu bilgiler ışığında sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği iddia olunan tarihin 17/10/2023 olduğu, kanunda öngörülen iki yıllık sürenin işbu tarihten başlaması ve 17/10/2025 tarihine kadar devam etmesi gerektiği, davanın açıldığı tarihin 10/11/2025 tarihi olduğu dikkate alındığında 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu (arabuluculuk süresi dahil edildiğinde yine iki yıllık sürenin dolduğunun anlaşıldığı) davalının süresi içinde zamanaşımı def'inde bulunduğu görülmekle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
1.Davanın Zamanaşımı nedeniyle REDDİNE.
2.492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 6.568,60.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 5.836,6.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,
3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4.Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
5.Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
6.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/02/2026 Katip .....
(e-imzalıdır)
Hakim .....