Mahkememizde görülmekte olan alacak ve maddi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 04.11.2016 tarihli otogaz bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli ek protokoller imzalandığını ve imzalanan bu sözleşmeler ile davalı şirketin, müvekkili şirketin 4 yıl süre ile bayiliğini yapmayı ve sözleşme konusu otogaz niteliğindeki sıvılaştırılmış petrol gazını(Otogaz LPG) satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin davalı ... tarafından müteselsil kefil sıfatıyla 480.000,00-TL limitle imzalandığını, diğer davalı ... tarafından ise 250.000,00-TL tutarında ipotek tesis edildiğini, davalı şirketin müvekkili şirketten almış olduğu gaz bedellerini ödememesi nedeniyle davalı şirketten 27.236,43-TL tutarında cari hesap alacaklarının bulunmakta olduğunu, ayrıca müvekkili şirket tarafından ödenen 215.000,00-TL+KDV'nin kıstelyevm hesabına göre 170.233,00-TL+KDV tutarındaki bakiye peştemaliye(satış destek) bedelinin bulunmakta olduğunu, davalı şirketin, müvekkili şirketin LPG dağıtım şirketi olduğu lisansı 04/09/2017 tarihinde bayilik sözleşmesine aykırı şekilde herhangi bir bildirim yapılmaksızın iptal edildiğini ve bayilik sözleşmesinin hukuken ve fiilen uygulanamaz hale geldiğini, sözleşmenin 38. maddesi uyarınca her ne sebeple olursa olsun, bayinin lisansının iptal edilmesinin bayilik sözleşmesinin açıkça ihlali anlamına gelmekte olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin davalılara ...

32.Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesini gönderdiğini ve haklı sebeple sözleşmenin feshedildiğinin davalıya bildirildiğini, aynı zamanda müvekkili şirketin tüm alacaklarının ödenmesi talebinde bulunulduğunu, bayilik sözleşmesinin 38. maddesi gereğince davalı şirketin sözleşme hükümlerini ihlal etmesi, müvekkili şirketin her zaman sözleşmeyi haklı sebeple tek taraflı olarak derhal feshedebileceğini ve sözleşmenin 27. maddesi gereğince müvekkili şirketin tüm haklarını talep edebileceğini ve kusuru ile sözleşmenin feshine sebep olan bayiinin cezai şartı ödemeyi kabul ettiğini, ek protokolün 5. maddesi gereğince de eksik tonaj nedeniyle ayrıca ceza şartı ödeneceğini, sözleşmenin 40. maddesi gereğince de hesaplanacak net kâr mahrumiyetinin ödeneceğini ve ayrıca satış destek bedelinin iade edileceğini tarafların belirleyerek kabul ettiklerini, tüm bu nedenlerle taraflar arasında akdedilen otogaz bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli ek protokollerin, davalı şirketin kusurlu tutumları nedeniyle feshedildiğinin tespitini, 27.236,43-TL cari hesap alacağının, 170.233,00-TL+KDV tutarındaki peştemaliye(satış destek) bedelinin, şimdilik 50.000,00-EUR karşılığı Türk Lirası cezai şartın, şimdilik 1.000,00-TL kâr mahrumiyetinin davalılardan(kefilin ve ipotek borçlusunun teminat miktarları ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsilini, fazlaya ve faize ilişkin hakları ve her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, tüm alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı taraflar, kendilerine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemişler, davalı ... vekili davanın reddini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen otogaz bayilik sözleşmesinin davalı/bayi şirket tarafından feshine sebebiyet verildiğinden bahisle, sözleşme gereğince cari hesap alacağının, satış destek bedelinin kıstelyevm olarak, cezai şart bedelinin TL karşılığının ve kâr mahrumiyeti tutarının, davalı kefil(kefalet limiti dahilinde), davalı ipotek veren(ipotek limiti dahilinde) ve davalı/bayi şirketten tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen 04.11.2016 tarihli otogaz bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli ek protokol, 01/05/2020 tarihli protokol, 01/04/2010 tarihli protokol, 29/04/2008 tarihli emanet senedi, 25/10/2005 tarihli protokol ve bila tarihli ödeme planı, 09/10/2006 tarihli yatırım destek protokolü ve ekleri, 27/03/2010 tarihli protokol, 05/09/2014 tarihli otogaz bayilik sözleşmesi ile aynı tarihli protokol, 25/10/2005 tarihli otogaz bayilik sözleşmesi, 01/05/2008 tarihli otogaz bayilik sözleşmesi, kefaletname, iptek belgeleri, ...

32.Noterliğinin.. tarihli ve ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, ...

5.Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, faturalar, cari hesap kayıtları, e-mail yazışmaları, nüfus kayıt örnekleri, davalı şirket ticaret sicili kayıtları, ilgili BA-BS formları ile kurumlar vergisi beyannameleri, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınmış, mali müşavir, petrol ve doğal gaz mühendisi ve özel hukuk öğretim üyesinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor temin edilmiştir.

Eldeki dava dosyası ilk olarak 7.889,81-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 27.236,43-TL cari hesap alacağının, 170.233,00-TL+KDV tutarındaki peştemaliye(satış destek) bedelinin, şimdilik 50.000,00-EUR karşılığı Türk Lirası cezai şartın, şimdilik 1.000,00-TL kâr mahrumiyeti tazminatının tahsili talebiyle 462.000,00-TL harca esas değer belirtilmek suretiyle ikame edilmiş ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış, mahkememizin 03/04/2021 tarihli ara kararı ile; "6545 sayılı Yasanın 45.maddesi ile değişik 5235 sayılı Yasanın 5/3. maddesi gereğince davanın miktarı itibariyle heyetçe görülmesi gereken davalardan olması nedeniyle dosyanın HEYETE tevdiine" karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuş, mahkememizin 04/04/2021 tarihli tensip tutanağı ile;"Her ne kadar dava dilekçesinde, dava değeri 462.000,00-TL olarak gösterilmiş ve bu değer üzerinden harç yatırılmışsa da, dava dilekçesinin netice ve talep kısmındaki taleplerin toplamının 646.149,43-TL olduğu anlaşılmakla; davacı vekili adına davetiye çıkartılarak, eksik bedel 184.149,43-TL üzerinden 3.144,81-TL harcın tamamlanması hususunda HMK 115/2 gereğince 2 haftalık kesin süre verilmesine; Aksi takdirde davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına" karar verilmesi üzerine davacı tarafça 08/04/2021 tarihinde 3.144,81-TL tamamlama harcının ikmal edilmiş olduğu, mahkememizin 15/05/2025 tarihli celsesinde; "Davacı vekiline ıslah dilekçesini dosyaya sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde ıslah dilekçesi sunulmaması halinde davanın ıslah edilmemiş sayılacağı hususununu davacı vekiline ihtarına" karar verilmesi üzerine davacı vekilince sunulan 22/05/2025 havale tarihli ıslah dilekçe ile, dava dilekçesinde talep etmiş oldukları sözleşmenin 27. maddesi uyarınca 50.000,00-EUR cezai şart bedeli karşılığı Türk Lirası alacakları ve 170.233,00-TL+KDV peştemaliye(satış destek) bedeli yönünden taleplerinin devam ettiğini, alınan 10.05.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda hesaplanan tutarlar talep olunan değerden yüksek bulunduğu için, dava dilekçelerinde talep ettikleri 27.236,43-TL cari hesap alacağı taleplerini 321.773,69-TL artırarak 349.010,12-TL olarak reeskont faizi ile birlikte tahsilini ve 1.000,00-TL kâr mahrumiyeti alacağı taleplerini 440.261,42-TL arttırarak 441.261,42 TL olarak reeskont faizi ile birlikte tahsilini; yani dava değeri olan toplam 646.149,43-TL alacaklarını 762.035,11-TL daha arttırarak 1.408.184,54-TL'ye çıkardıklarını beyan ederek 22/05/2025 tarihi itibariyle 13.100,00-TL ıslah harcını ikmal etmiştir.

Mali müşavir ..., petrol ve doğal gaz mühendisi ... ve özel hukuk uzmanı ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 10/05/2023 tarihli rapor ile; muhasebesel verilere göre, cari hesap(yanlar arası cari işlem akışı) alacağı 27.236,43-TL ve dava anına dek işlemiş 14.435,31-TL faiz alacağı olduğunun söylenebileceği, bu rakama ilave olarak satış destek primi kalemlerinden biri olan ve yanlar arası işlem setinde ek protokolün 5. maddesinde yer alan kaleme dayalı olarak davalıya yapıldığı davacı yanca savlanan ödemenin kıst usulüne göre, davacı yanın muhasebe kayıtlarına iadesini kazandırıldığı ve dahi bu işlemin de sözleşmesel anlamda ve genel olarak “sebepsiz zenginleşme kurumuna egemen seçeneklere göre” muhik/kabil-i talep olduğu, bu cenahtan da 200.874,42-TL alacağın daha bulunduğu, bu rakamın dava tarihine dek işlemiş faizinin 106.463,44-TL olarak hesaplandığı, bu durumda toplam cari hesap alacağının dava öncesi işlemiş faizler hariç 228.111.37 TL'ye ulaşmakta olduğu, dava öncesi işlemiş faizlerin davacı tarafça talep edilebilir hale gelip gelmediğinin Mahkememiz takdirinde olduğu, faizlerinin toplamının ise bu işlem kalemi bakımından cem'an 120.898,75-TL olarak hesaplandığı, ticari ilişkinin, sözleşmenin 38. maddesine göre davacı yanca feshedilmesi ve bu davadaki davacı taleplerinin yine sayın Mahkememizce uygun ve kabule salih görülmesi durumunda, davacının ayrıca ve hesaplanan meblağa ilave olarak davada, davacı yanca istenen kalemlerden olan ve yanlar arası otogaz bayilik sözleşmesinin 27. maddesinde 100.000,00-EUR cezai şart düzenlendiği dikkate alınarak, bu maddeye dayandırılarak talep konusu kılındığı ifade olunan cezai şart kaleminin EUR cinsinden ve “şimdilik kaydı ile” 50.000,00-EUR olarak düzenlenip dava dilekçesinde EUR cinsinden talep edilmesi sebebiyle, bu talep kaleminin, koşullarının somut durumda davacı yaraına ve sözleşmesel olarak neşet ettiğinin Mahkememizce kabul edilmesi durumunda TBK'nın 99/son hükmüne göre davacının bu istem kalemini, isteminde yer aldığına nazaran ve zikredilen ilgili kanun hükmünün gereğine uymak kaydı ile EUR cinsinden talep edebileceği, 288.406,16-TL tutarındaki net kâr mahrumiyeti ve talep edilebilirliği yine Mahkemizce benimsenirse, muhasebesel hesaplama ile dava anına dek işlemiş 152.855,26-TL faiz alacağı olduğu, kâr mahrumiyeti talebi yönünden Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun verdiği ilkesel bir karar olan 12/06/1996 tarihli, ... esas ve ... karar sayılı kararın somut olay yönünden değerlendirilmesine dair verilerin dosyada olmaması sebebiyle, bu alanda takdirin tamamen Mahkememize ait olacağı, 04/01/2016 tanzim tarihli ek protokol olarak tesmiye edilen sözleşmenin 6, maddesine dayalı olduğu muhasebesel tespiti ile hesaplanan 8.432,29-TL tutarında satış destek bedeli iadesi ve onun için dava anına dek işlemiş 46.869,11-TL faiz alacağı olduğunun muhasebesel olarak hesaplanmış olduğu, bu kalem haricinde davacının, dava dilekçesindeki talebinde yer alan “şimdilik kaydı ile” 50.000,00-EUR olarak ifade edilip dayanağı 4.11.2016 tarihli 4 sayfadan mürekkep otogaz bayilik sözleşmesinin 27. maddesi olduğu görülen, orada 100.000,00--EUR olarak ifadesini bulan ile cezai şart ödenmesinin davalılardan talep etmek şartlarının mevcut olduğunun Mahkememizce benimsendiği seçenekte, belirlenen meblağın tenzili yönünden Mahkememizin resen yetkili olduğu görüş ve tespitlerine yer verilmiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davalı şirket ile davacı şirket arasında 04/11/2016 tarihli otogaz bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli ek protokoller imzalandığı ve imzalanan bu sözleşmeler ile davalı şirketin, şirketin 4 yıl süre ile bayiliğini yapmayı ve sözleşme konusu otogaz niteliğindeki sıvılaştırılmış petrol gazını(Otogaz LPG) satmayı kabul ve taahhüt ettiği, sözleşmenin davalı ... tarafından müteselsil kefil sıfatıyla 480.000,00-TL limitle imzalandığı, diğer davalı ... tarafından ise 250.000,00-TL tutarında ipotek tesis edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına sunulan deliller ve temin edilen bilirkişi raporu dikkate alındığında, davalı şirketin, davacı şirketin LPG dağıtım şirketi olduğu lisansının 04/09/2017 tarihinde bayilik sözleşmesine aykırı şekilde herhangi bir bildirim yapılmaksızın iptal edildiği, bu suretle bayilik sözleşmesinin hukuken ve fiilen uygulanamaz hale geldiği görülmektedir. Taraflar arasındaki bayilik sözleşmenin 38. maddesi uyarınca her ne sebeple olursa olsun, bayinin lisansının iptal edilmesi bayilik sözleşmesinin açıkça ihlali anlamına gelmektedir. Bu kapsamda davacı şirketin davalılara ...

32.Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesini gönderdiği ve haklı sebeple sözleşmenin feshedildiğini davalıya bildirildiği anlaşılmaktadır. Davalı şirketin, davacı şirketin ... dağıtım şirketi olduğu lisansının 04/09/2017 tarihinde herhangi bir bildirim yapılmaksızın iptal edilmesi, ve bayilik sözleşmesinin 38. maddesi dikkate alındığında, davacı tarafça bayilik sözlemesinin haklı nedenle feshedilmiş olduğu açıktır. Davacı tarafça bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshedilmiş olması nedeniyle, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince ve cari hesap nedeniyle davacı tarafın talep edebileceği tazminat ve alacaklar gündeme gelecektir. Davacı tarafça, cari hesap alacağı, cezai şart alacağı, satış destek primi alacağı ve kâr mahrumiyeti alacağı talep edilmiştir. Dosya kapsamında temin edilen bilirkişi raporu ile, davacının 27.236,43-TL cari hesap alacağı, 200.874,42-TL satış destek primi alacağı ve 288.406,16-TL kâr mahrumiyeti alacağının bulunduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce de, tespit edilen bu miktar alacakların, dava ve ıslah dilekçesi kapsamında talep şekline göre davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Bilirkişi heyetince, belirlenen bu alacak miktarlarına dava tarihine kadar işleyecek faiz miktarları da eklenmişse de, davacı tarafça dava dilekçesi ile, alacak kalemlerinin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesinin talep edilmesi nedeniyle, raporda belirtilen faiz miktarlarının tahsili cihetine gidilmemiş, belirlenen alacak miktarlarının dava ve ıslah tarihlerinden itibaren tahsiline karar verilmiştir. Yine taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 27. maddesi gereğince, bayi tarafından sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, sözleşme şartlarının ihlal edilmesi halinde bayi tarafından 100.000-EURO karşılığı Türk Lirasının davacıya ödenmesi gerekmektedir. Davalı şirketin bayilik lisans sözleşmesinin iptal edilmiş olması, ürün taahhüdünün yerine getirilmemesi, cari hesap alacağının ödenmemesi, sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedilmesi hususları dikkate alındığında, davacının söz konusu cezai şartı talep etme hakkının oluştuğu anlaşılmaktadır. Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının yerinde incelenmesi hususunda Mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, Mahkemece bilirkişi görevlendirmesi yapılmış, ancak bilirkişi tarafından davalı şirket adresine gidilmesine rağmen, davalı şirketin bu adreste bulunmadığı tespit edilmiş, başkaca bir adresi tespit edilememiş, bu anlamda, davalı şirketin defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılamamış, mali durumu hakkında bilgi edinilememiştir. Bu nedenle cezai şartın davalı tarafın mahvına neden olup olmayacağı ile ilgili bir değerlendirme yapılamamıştır. Ancak, davacı tarafça da, sözleşme ile belirlenen cezai şartın yarısı talep edilmiş olduğundan, talep edilen 50.000-EURO cezai şartın tahsiline karar verilmiştir. Davalılardan ..., bayilik sözleşmesini 480.000,00-TL limit ile kefil sıfatıyla imzalamış olup, belirlenen alacak miktarlarından bu miktar ile sınırlı sorumlu olarak hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalılardan ... tarafından, davalı şirket lehine 250.000,00-TL limit ile taşınmaz ipoteği verilmiş olup, ayrıca bir kefaleti bulunmamaktadır. Dolayısıyla ...'dan alacak talebinde bulunulabilmesi için ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla takip başlatılması gerekmektedir. Davacı tarafça, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılmış bir takip bulunmamaktadır. Davacı tarafça, ipotek veren kişiden doğrudan alacak talebinde bulunulamayacaktır. Bu nedenle, davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

1.Davacı tarafça davalı ... hakkında açılan davanın REDDİNE,

2.Davacı tarafça davalılar ... Tic. A. Ş. ve ... hakkında açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, 27.236,43-TL cari hesap alacağının dava tarihi 17/03/2021 tarihinden itibaren, 50.000-EURO karşılığı (50.000x8,9836=449.180,00) 449.180,00-TL cezai şart alacağının dava tarihi 17/03/2021 tarihinden itibaren, 200.874,42-TL satış destek primi alacağının dava tarihi 17/03/2021 tarihinden itibaren, 288.406,16-TL kâr mahrumiyeti alacağının 1.000,00-TL'sinin dava tarihi 17/03/2021 tarihinden itibaren, 287.406,16-TL'sinin ıslah tarihi 22/05/2025 tarihiden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte(davalı ...'nun kefalet limiti 480.000,00-TL'den sorumlu olmak üzere) davalılar ... Tic. A. Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 65.966,76-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça yatırılan 7.889,81-TL peşin harç, 3.144,81-TL tamamlama harcı ve 13.100,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 24.134,62-TL'nin mahsubu ile, bakiye 41.832,14-TL harcın davalılar ... Şirketi ve ...'dan(Davalı ... 20.792,67-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafça yatırılan toplam 24.134,62-TL'nin davalılar ... Şirketi ve ...'dan(Davalı ... 11.996,12-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

3.Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'ye 1.360,00-TL ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davanın kabul oranına göre belirlenen 931,66-TL'sinin davalılar ... Şirketi ve ...'dan(Davalı ... 463,08-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen; ret oranına göre belirlenen 428,34-TL'sinin davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4.Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden belirlenen 150.854,55-TL vekâlet ücretinin, davalılar ... Şirketi ve ...'dan(Davalı ... 74.982,30-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

5.Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 45.000,00-TL vekâlet ücretinin, davacı taraftan alınarak davalı ...'a verilmesine,

6.Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 7.500,00-TL bilirkişi ücreti, 50.400,00-TL tebligat ilan masrafı ve 1.631,75-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 59.591,05-TL yargılama giderinin, davanın kabul-ret oranına göre hesap edilen 40.822,53-TL'sinin davalılar ... Şirketi ve ...'dan(Davalı ... 20.290,85-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine; kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

7.6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/02/2026