Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/2077 E.  ,  2025/4059 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Trabzon ili, Yomra ilçesi, ... Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacı tarafından, aile hekimliği sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Trabzon Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; 30/06/2021 günlü, 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 1. maddesinde yer alan "fesih şartları" ibaresinin;

6.maddesinin 3. fıkrasında yer alan "sona erdirmeye il sağlık müdürü yetkilidir" ibaresinin;

7.maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesi ile devamında yer alan cümlelerin;

7.maddesinin 2. ve 3. fıkralarının;

8.maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin, 10. maddesinin (10/4 hariç), 11. maddesinin, 15. maddesinin 1. fıkrasının, Yönetmelik'e ek Ek-3'te yer alan Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetvelinin tamamının yürütülmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Danıştay İkinci Dairesinin E:2021/17470 sayılı esasına kayden dava açıldığı, söz konusu davada uygulanacak kural olması nedeniyle 5258 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözleşmenin feshini gerektiren nedenler" ibaresinin Anayasa'nın 7, 38 ve 128. maddelerine aykırılık teşkil ettiği iddiasıyla itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulduğu; Anayasa Mahkemesince verilen 21/06/2022 günlü, E:2022/43, K:2022/81 sayılı kararla; kuralın, Anayasa’nın 7, 13, 49 ve 70. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği, Danıştay İkinci Dairesinin de 13/10/2022 günlü, E:2021/17470 sayılı kararıyla, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 1. maddesinde yer alan "fesih şartları" ibaresinin;

6.maddesinin 3. fıkrasında yer alan "sona erdirmeye il sağlık müdürü yetkilidir" ibaresinin;

7.maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesi ile devamında yer alan cümlelerin;

7.maddesinin 2. ve 3. fıkralarının;

10.maddesinin (10/4 hariç), 11. maddesinin, 15. maddesinin 1. fıkrasının, Yönetmeliğe ek Ek-3'te yer alan Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetvelinin tüm satırlarının yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, işlemin dayanağı olan sözleşmeyi sona erdirmeye il sağlık müdürünün yetkili olduğuna ilişkin ibarenin, sözleşmenin ihtaren sona erdirilmesine ilişkin hükümlerin ve Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetveli'nin tüm satırlarının hukuka aykırı bulunarak yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiş olması karşısında dayanağı kalmayan sözleşmenin feshi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY : Trabzon ili, Yomra ilçesi, ... Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yapan davacı, aile hekimliği sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Trabzon Valiliğinin...günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır. İşlem dosyası incelendiğinde; dava konusu işlemin il sağlık müdürü tarafından imzalandığı görülmektedir. İLGİLİ MEVZUAT : 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 3. maddesinde illerin idaresinin yetki genişliği esasına dayandığı;

4.maddesinde il genel idaresinin başının vali olduğu, bakanlıkların kuruluş mevzuatına göre illerde lüzumu kadar teşkilat bulunacağı, bu teşkilatın her birinin başında bulunanların il idare şube başkanları olduğu;

9.maddesinde, valinin ilde cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtası olduğu, valilerin bu sıfatla ilin genel idaresinden Cumhurbaşkanına karşı sorumlu oldukları, Bakanlıklar ve tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklerin, il genel idare teşkilatına ait bütün işleri doğrudan doğruya valiliklere yazacakları, valiliklerin de illere ait işler için ilgili bakanlık veya tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklerle doğrudan doğruya muharebede bulunacakları, ancak valilerin hesabata ve teknik hususlara ait işlerde idare şube başkanlarına vali adına imza yetkisi verebilecekleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Her idari merciin idare adına irade açıklama yetkisi olmayıp, idare adına irade açıklayabilecek olan idari mercilerin sayısı belirli ve sınırlıdır. Buna göre merkezi idarede idare adına irade açıklamaya yetkili makamlar; Cumhurbaşkanı ve bakanlar, taşra teşkilatında ise yetki genişliği ilkesi nedeniyle valilerdir. Kaymakamların idare adına irade açıklayarak idari kararlar alabilmeleri ancak kanunlarda açıkça öngörülmesi halinde mümkündür.

Yukarıda ilgili hükümlerine yer verilen İl İdaresi Kanunu’na göre vali, Devlet tüzel kişiliğinin ildeki temsilcisidir. Aynı zamanda bakanlıkların ildeki temsilcisi olan vali, Devlet adına her türlü işlemi yapmaya yetkilidir. 5442 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’na göre ildeki Devlet memurlarından bir kısmını doğrudan atamak, bir kısmının atanması konusunda görüşünü bildirmek ve bir kısmının da görev yerlerini belirlemek ve değiştirmek valinin görev ve yetkileri arasındadır. Kanun’a göre il idaresinin ikinci bölümünü il idare şube başkanları oluşturur. Valinin emri altında olan il idare şube başkanları, kendi görev alanlarına giren işlerin yürütülmesinden valiye karşı sorumludurlar. Anılanların, doğrudan doğruya işlem yapma yetkileri yoktur. Bunlar, kendi görev alanına giren konularda işlem ve kararları hazırlar, valiye önerir ve ancak valinin onayını aldıktan sonra uygulamaya koyabilirler. İl idare şube başkanları ilgili bakanlıklarla olan yazışmalarını vali aracılığıyla yaparlar. İl sağlık müdürü, Sağlık Bakanlığının ildeki teşkilatının başında yer almakta olup, il idare şube başkanı olarak görev yapmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında; illerde merkezi idare adına irade açıklamaya tek yetkili vali olduğundan, il sağlık müdürü imzası ile tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,

2.... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen...günlü, E:..., K:...sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.