T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

...

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde, 15/01/2025 tarihinde, davalılardan ...'e ait olup diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otobüsün, park halindeki müvekkili şirkete ait ... plakalı araca geri manevra sırasında çarparak maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğunu, kaza tespit tutanağında davalı sürücünün freninin patladığını beyan ederek %100 kusurlu olduğunu kabul ettiğini, bu durumun kamera kayıtları ile de sabit olduğunu, kaza sonrası davalı sigorta şirketi ... A.Ş.'ye 22/01/2025 tarihinde başvurulduğunu, sonuç alınamaması üzerine gidilen arabuluculuk sürecinin de anlaşamama ile sonuçlandığını, arabuluculuk sonrası davalı sigorta şirketi tarafından 20/03/2025 tarihinde 25.000,00 TL ödeme yapıldığını ancak bu ödemenin hasar bedeline ilişkin olup, dava konusu değer kaybı ve araç mahrumiyeti taleplerini karşılamadığını, müvekkil şirketin ticari işlerinde kullandığı aracın bir hafta tamirde kalması nedeniyle araç mahrumiyeti zararına da uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 450,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere tüm davalılardan başvuru tarihi olan 22/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müteselsilen tahsilini, şimdilik 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 15/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiş, 02/12/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle 450,00 TL olan değer kaybı talebini 35.000,00 TL'ye, 100,00 TL olan araç mahrumiyet bedeli talebini ise 12.597,36 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, usul yönünden davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, ayrıca müvekkil şirketin merkez adresinin...'da olması nedeniyle mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, esas yönünden ise davacının değer kaybı talebi üzerine dosya açıldığını ve yapılan hesaplama neticesinde 20/03/2025 tarihinde 25.000,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, bu ödeme ile müvekkil şirketin başkaca bir sorumluluğunun kalmadığını, yapılacak hesaplamanın güncel KTK ve Trafik Sigortası Genel Şartları'na göre yapılması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın ... gönderilmesi gerektiğini, müvekkilin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, talebin haksız fiile dayanması nedeniyle avans faizi değil, yasal faiz istenebileceğini, davacı tarafından sunulan eksper raporunun fahiş olduğunu ve ekspertiz ücreti talebinin de yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, usul yönünden davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, ayrıca müvekkilinin kazaya karışan aracın maliki veya işleteni olmayıp, diğer davalı ...'in işçisi (şoförü) olduğunu, bu nedenle KTK'nın 85. maddesi uyarınca kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, esas yönünden ise kaza tespit tutanağındaki imzanın müvekkiline ait olmadığını ve imza incelemesi talep ettiklerini, kazanın müvekkilinin kusurundan değil, sanayiden yeni alınmış olan aracın frenlerinin aniden ve öngörülemez bir şekilde patlaması gibi teknik bir arızadan kaynaklandığını, bu durumdan araç bakımından sorumlu olan işletenin mesul olduğunu, davacının araç mahrumiyeti zararını da somut delillerle ispatlayamadığını savunarak davanın öncelikle husumet yokluğundan, aksi halde esastan reddini istemiştir. Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Arabuluculuk son tutanağı, Kaza tespit tutanağı, davalı ... A.Ş.'nin ... plakalı araca ilişkin ... poliçesi, davalı sigorta şirketince yapılan 25.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin dekont, 02/12/2025 tarihli ıslah dilekçesi, mahkememizce dosyaya uygun ve gerekçeli görülerek hükme esas alınan 29/09/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamı.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve araç mahrumiyet zararlarının tazmini istemine ilişkindir.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur. Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ... K sayılı ilamı). Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; ..., kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ... Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Makine Mühendisi ... ve Adli Trafik Kusur Bilirkişisi ...'nden oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 29/09/2025 tarihli raporda, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile fren tertibatı bozuk ve arızalı bir şekilde, dikkatsiz ve tedbirsizce geri manevra yapması nedeniyle KTK'nın ilgili maddelerini ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda %100 oranında asli kusurlu olduğu, park halinde bulunan davacı aracının ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, kaza neticesinde davacı aracında oluşan reel değer kaybının 60.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından daha önce ödenen 25.000,00 TL mahsup edildiğinde bakiye 35.000,00 TL değer kaybı alacağı kaldığı, aracın makul onarım süresinin 8 gün olduğu, bu süre için emsal araç kiralama bedelinin 17.980,88 TL olduğu, bu bedelden davacının tasarruf ettiği yakıt ve amortisman gideri olan 5.383,52 TL'nin mahsubu ile net araç mahrumiyet zararının 12.597,36 TL olduğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, kaza tespit tutanağı, davalı ... A.Ş.'nin ... plakalı araca ilişkin ... poliçesi, davalı sigorta şirketince yapılan 25.000,00 TL'lik ödemeye ilişkin dekont, 02/12/2025 tarihli ıslah dilekçesi, mahkememizce dosyaya uygun, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli görülerek hükme esas alınan 29/09/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 15/01/2025 tarihinde davalı ...'e ait olup davalı ...'ın kullandığı aracın, park halindeki davacı aracına çarpması sonucu kazanın meydana geldiği sabit olup, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda davalı sürücü ...'ın fren tertibatı arızalı araçla geri manevra kurallarına aykırı davranması nedeniyle kazanın oluşumunda %100 oranında asli kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu tespit edildiğinden, davalıların kusur ve sorumluluklarına ilişkin itirazlarına itibar edilmemiştir. Davalı sürücü ... vekilinin, müvekkilinin araç maliki veya işleteni olmadığı, sadece işçi olduğu gerekçesiyle husumet itirazında bulunduğu, ancak TBK'nın 49. maddesi uyarınca haksız fiili işleyen sürücünün de bizzat sorumlu olduğu, aynı Kanun'un 61. maddesi gereğince birden çok kişinin birlikte bir zarara sebebiyet vermeleri halinde müteselsilen sorumlu olacakları, KTK'nın 85. maddesi uyarınca işletenin sorumluluğunun sürücünün sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı anlaşıldığından, davalı sürücünün husumet itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı sigorta şirketi vekilinin yetki itirazı da HMK'nın 16. ve KTK'nın 110. maddeleri gereğince yerinde bulunmamıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının bakiye değer kaybı zararının 35.000,00 TL, araç mahrumiyet zararının ise 12.597,36 TL olduğu hesaplanmış, mahkememizce de bu hesaplama benimsenerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Araç mahrumiyet zararı, ... teminatı kapsamında olmadığından bu zarardan davalı sigorta şirketi sorumlu tutulmamış, sadece davalı sürücü ve işleten sorumlu tutulmuştur. Davacının avans faizi talebi, uyuşmazlığa konu aracın hususi olması nedeniyle yerinde görülmemiş, yasal faize hükmedilmiştir.

1.-Davanın KABULÜ ile;

a)35.000,00-TL araç değer kaybı bedelinin (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı ve sorumlu olmak kaydıyla), davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 05/02/2025 tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ...'den taleple bağlı kalınarak 20/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

b)12.597,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve ...'den kaza tarihi olan 15/01/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,

2.-Kabul edilen 47.597,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.251,35 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.635,95 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.938,21 TL'sinin davalılar ... Anonim Şirketi, ... ve ...'den 697,74 TL'sinin davalılar ... ve ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

3.-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 804,00 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.034,80 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.496,19 TL'sinin ... Anonim Şirketi, ... ve ...'den, 538,61 TL'sinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

4.-Davacının karşıladığı 1.005,00 TL tebligat gideri, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.005,00 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 6.621,38 TL'sininSompo Sigorta Anonim Şirketi, ... ve ...'den, 2.383,62 TL'sinin davalılar ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,

5.-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6.-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca ... bütçesinden karşılanan 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 3.455,91 TL'sinin... ... ve ...'den, 1.244,09 TL'sinin davalılar ... ve ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

7.-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 47.597,00 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 33.088,50 TL'sinin ... ve ..., 11.911,50 TL'sinin davalılar ... alınarak davacıya verilmesine,

8.-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, davacı ve davalılar ... vekillerinin yüzlerine karşı davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/01/2026 .... ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır