Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Çeşme ... Noterliğinin 04/12/2023 tarih ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile... model plakası... olan aracı davalı şirketten 311.000,00-TL bedelle satın aldığını, müvekkili şirkete, aracı satın aldığı davalı şirket tarafından, “aracın motoruna 70.000,00-TL masraf edildiğini ve yeni yaptırıldığını, aracın yürür durumda olduğunu, araçta bu açıdan bir sorun olmadığının bildirildiğini ve satışın bu şekilde gerçekleştirildiğini, aracın satın alındığı gün İzmir'e dönerken motor ve şanzıman arıza yapıp ve yolda kaldığını, çekici yardımıyla araç İzmir'e getirildiğini ve aracın motorunun çok kötü durumda olduğunı ve değişmesi gerektiğinin şirkete bildirildiğini, müvekkilinin aracı hiç kullanamadığını, aracın... Servis isimli tamirhaneye çekici vasıtasıyla götürüldüğünü, burada müvekkili şirket yetkilisi...’ın, aracın motorunun bitik durumda olduğunu, bu şekilde aracı kullanmasının imkansız olduğunu, söz konusu arızanın da bu nedenle meydana geldiğini ve motorun tamir edilmesi gerektiğini öğrendiğini, aracın ayıplı olduğunu, araçtaki ayıbın, satış esnasında karşı tarafça izah edilmemiş olup tarafımızdan gizlendiğini, ayıbın taraflarından gizlenmesinin, bu ayıbın alıcı tarafından yapılacak incelemelerde saptanmasının mümkün olmaması bir arada düşünüldüğünde araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunu, bunun üzerine araçtaki ayıpların tespiti için İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasıyla delil tespiti ikame edildiğini, bilirkişi tarafından yapılan incelemede aracın silindir kapağı üzerinde bulunan su tapasının orijinal olan ile değiştirilmediği ve üzerinin sıvı conta çekilerek kapatıldığı, aracın satın alınmadan önce yapıldığı düşünülen onarımının düzgün ve orijinal su tapası kullanılmadan yapıldığı ve motorun çalışması ile ısınan suyun buradan akarak motorda suyunun eksilmesine ve motorun ısınarak silindir kapağının hasara uğramasına neden olduğunun tespit edildiğini, raporun sonuç kısmında "Tespite konu olan aracın silindir kapağının tamir edildiği ve bu tamirin orijinal parça kullanılmadan ve yanlış tamirat sonucunda su tapasından su kaçırarak motorda ısınmaya ve sonucunda silindir kapağının ısıdan dolayı zarar görmesine neden olduğu tespit edilmiştir.

Aracın yukarıda belirtildiği üzere silindir kapağındaki su tapasından kaynaklandığı için su eksilttiği için silindir kapağının sıcaklık nedeni ile hasara uğradığı ve tamirinin mümkün olmadığı, aracın onarımı için tespit tarihi olan 19/12/2023 itibariyle 60.420,00-TL olduğu..." denildiğini, aracın Çeşme'den İzmir'e dönerken arıza yapması üzerine sanayide bahse konu ayıpları öğrenen davacı müvekkili şirket yetkilisinin, hemen whatsapp üzerinden davalı yana ayıp ihbarında bulunduğunu ve aracı iade etmek istediğini bildirdiğini, noter ihtarnamesi ile araçtaki ayıpların giderilmesi için yapılacak giderlerin ve ayıpların giderilmesi istendiğini, ihtarnameye ise bugüne kadar olumlu/olumsuz herhangi bir geri dönüş sağlanmadığını beyan etmekle, davanın kabulüne ile aracın gizli ayıbından kaynaklı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00-TL bedel indiriminin araç satış tarihi olan 04/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazları olduğunu, davacı taraf her ne kadar dava dilekçesinde araçla İzmir'e dönerken aracın motor arızası verdiğini, bu ayıbı bilmediğini ve araçta gizli ayıp olduğunu iddia etmişse de işbu iddialar gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin, maliki olduğu aracı davacıya satmadan evvel aracın kusurlarını, sıkıntılarını ve daha önce araçta meydana gelen işlemleri bildirdiğini, aracın 16 yaşında ve yüksek kilometreli bir araç olduğunu, bazı sorunların yer almasının normal olduğunu, davacı tarafça bu hususlar dikkate alınarak aracın satın alındığını, satışa konu araç ile araç alım-satım sitesi olan www.sahibinden.com adlı alışveriş sitesinden emsal özelliklerdeki araçların satış rakamları incelendiğinde müvekkilin aracı emsallerine nazaran daha uyguna verdiğinin görüleceğini, davacının iki gün içinde ayıbı bildirmediğini, davacının aracı inceleyerek, piyasa fiyatının altında almasına ve kanunda öngörülen süreler aşıldıktan sonra ayıp nedeniyle dava açması iyi niyet kuralı ile örtüşmediğini beyan etmekle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

1.İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,

2.04/12/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla... plakalı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,

3.İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesinin...D.İş sayılı dosyası,

4.Çeşme Noterliğinin 04/12/2023 tarih ve... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi,

5.İzmir ... Noterliğinin 11/12/2023 tarih ve... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi,

6.Davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları,

7.Davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtları,

8.Otomotiv uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 06/11/2024 havale tarihli rapor,

9.Davacı vekili tarafından sunulun 07/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi,

10.Sair deliller. DAVA KONUSU :

Açılan dava, taraflar arasında tanzim olunan Çeşme... Noterliğinin 04/12/2023 tarih ve ...evmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile davacı şirket tarafından davalı şirketten 311.000,00-TL mukabilinde satın alınan ...marka, Kombi 1.9 ... plakalı aracın motorunun, satış sırasında davalı şirket tarafından aracın motoru için 70.000,00-TL masraf ödenmek suretiyle yeni yaptırıldığının bildirilmesine rağmen, bitik durumda olduğunun, aracın motor arızası sebebiyle kullanılmaz durumda olduğunun tespit edilmesi çerçevesinde, davacı şirket tarafından davalı şirkete whatsapp üzerinden yapılan ihtara davalı şirketten olumsuz dönüş yapıldığı, aracın gizli ayıplı olduğundan bahisle araçta bulunan gizli ayıptan dolayı belirlenecek indirim bedelinin aracın satış tarihi olan 04/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkindir.

Satım sözleşmesi, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı Borçlar Kanununun (BK) 182. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Borçlar Kanununun 182/1. maddesinde düzenlenen satım sözleşmesiyle; alıcı satış bedeli olarak bir miktar para vermeyi borçlanır; satıcı ise satıma konu malı alıcıya teslim ederek mülkiyeti ona geçirme borcu altına girer. Taşınır bir malın satışına ilişkin sözleşmede satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır. Satıcının borçlarından bir tanesi de Borçlar Kanunu'nun 194. ilâ 207. maddeleri arasında düzenlenen ayıba karşı tekeffül borcudur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 23. maddesinde; "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır...

c)Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Ayıba ilişkin hukuki düzenlemenin bulunduğu, Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinde “Ayıba Karşı Tekeffül” başlığı altında: “Bayi müşteriye karşı mebiin zikir ve vadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir suretle tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir. Bayi, bu ayıpların mevcudiyetini bilmese bile onlardan mesuldür.” hükmü yer almaktadır.

Anılan düzenlemede “Satıcı alıcıya karşı satılanın zikir ve vaadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir surette tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan mesuldür” denilmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde; "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesinde de; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmü bulunmaktadır.

Öğretide ayıp; satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hâli olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.

Ayıba karşı tekeffül, satılan şeyde satıcı tarafından zikir ve vaad edilen vasıfları taşımamasından veya satılan şeyin değerini sözleşme gereğince ondan beklenen faydaları azaltan veya kaldıran noksanları bulunmasından satıcının sorumlu olmasıdır. Şu hâle göre ayıba karşı tekeffül ya zikir ve vaad olunan vasıfların bulunmaması ya da satılanın lüzumlu vasıflarının olmaması sebebiyle gerçekleşir.

Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Çünkü satımda alıcının amacı, istediği maksat için kullanabileceği, yararlı bir malın mülkiyetine sahip olmaktır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile; bu borç kanunen mevcuttur. Bu nedenle satıcının bu borcunu kanuni bir borç olarak nitelendirmek mümkündür (Tandoğan, H.: Borçlar Hukuku-Özel Borç İlişkileri, C.1/1, Ankara 1988, s.163; Yavuz, C.: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, İstanbul 1996, s.91).

Ayıba karşı tekeffüle ilişkin kuralların uygulanabilmesi için satıcının kusurlu olması şart değildir. Gerçekten de Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre satıcı, ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Ancak satıcının ayıptan sorumlu tutulabilmesi alıcı satım anında malın ayıplı olduğunu bilmemelidir. Ayıbı bilen veya bilmesi gereken alıcı, satıcı ayrıca garantide bulunmamış ise ayıp hükümlerine dayanamaz. Bu konu Borçlar Kanunu'nun 197. maddesinde “Bayi, müşterinin bey'i zamanında malumu olan ayıptan mesul olmadığı gibi mebii kâfi derecede muayene etmekle fark etmiş olacağı ayıptan da ancak bunun mevcut olmadığını temin etmiş ise mesul olur.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre alıcı gizli ya da açık ayıbı bilerek alıyorsa ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvuramaz.

Ayıba karşı tekeffül şartlarının gerçekleşmesi durumunda alıcıya Borçlar Kanunu'nun 202. ve devamı maddelerinde seçimlik haklar tanınmıştır. Buna göre alıcı sözleşmeden dönebileceği gibi semenin indirilmesini ya da malın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini de isteyebilir. Tüketicinin korunmasına ilişkin düzenlemelerde alıcının malın onarılmasını isteme hakkına sahip olduğu da benimsenmiştir. Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227. maddesinde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1.Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2.Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3.Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4.İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmüne yer verilmiştir.

Nitekim, aynı hususlara Hukuk Genel Kurulunun 20.06.2019 tarihli ve 2017/19-1657 Esas 2019/744 Karar sayılı kararında da yer verilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın araç satış sözleşmesine konu aracın gizli ayıplı olduğu iddiası kapsamında, gizli ayıptan ötürü aracın satış bedeli üzerinden hesaplanacak indirim bedelinin davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi talebine ilişkin olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda aynı Kanun'un 10. maddesi gereğince sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabileceğinin düzenlendiği, burada özel yetkiye ilişkin bir düzenleme söz konusu olup, davacı davasını genel yetkili mahkemede açabileceği gibi özel yetkili mahkemede de açabileceği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinde de para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceği hükmüne yer verildiği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 05/11/2003 tarih ve 2003/13-640 Esas 2003/627 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 28/01/2013 tarih ve 2012/22158 Esas 2013/1485 Karar sayılı ilamı, Ankara BAM 4. Hukuk Dairesinin 2019/395 Esas 2021/423 Karar sayılı kararında da değinildiği üzere alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili mahkeme olduğu, alacaklı davacının yerleşim yerinin İzmir İli Bayraklı ilçesinde olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, taraflara ait ticaret sicil kayıtları, taraflar arasında tanzim olunan Çeşme... Noterliğinin 04/12/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi,... 2007 model ... plakalı araca ait tescil kayıtları, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin...

D. İş sayılı dosyası, keşif tutanağı ve sair hususlar göz önünde bulundurularak;

taraflar arasında tanzim olunan ve imzalanan Çeşme... Noterliğinin 04/12/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesine konu ... marka, ...2007 model... plakalı aracın sözleşme, dava ve keşif tarihi itibarıyla rayiç değerinin ne kadar olduğu, aracın sözleşmedeki hususları havi olup olmadığı, aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıpların ne veya neler olduğu, araçta bulunan ayıpların mahiyetinin (açık ayıp-gizli ayıp) ne olduğu, ayıpların hangi sebepten kaynaklandığı, ayıpların üretimden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklandığı, ayıpların aracın kullanımını önemli ölçüde etkiler mahiyette bulunup bulunmadığı, ayıpların tamir suretiyle giderilip giderilemeyeceği, ayıpların onarım maliyetinin ne kadar olduğu, ayıplar sebebiyle araçlarda değer kaybı oluşup oluşmadığı, var ise hangi oran ve miktarda değer kaybı oluştuğu, davacının ayıplar sebebiyle davalı taraftan bedelde indirim talep edip edemeyeceği, edebilecek ise hangi miktar ve oranda bedelde indirim talep edebileceği hususlarının ve sair hususların belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, otomotiv uzmanı bilirkişi 06/11/2024 havale tarihli raporunda sonuç olarak; davaya konu... plakalı 2007 model ... marka aracın, davacı tarafından Çeşme... Noterliği 04/12/2023 tarihli Noter Satış Sözleşmesi ile davalı şirketten 311.000,00-TL bedele satın alındığı, km değerinin 372.000 km olduğu, davacı beyanına göre satın alındığı gün İzmir'e dönerken 372.945 km'de arıza yapıp ve yolda kaldığı, davaya konu aracın, arıza ve ayıbına ilişkin olarak tek teknik delilin D.İş bilirkişi raporu olduğu, bu rapor değerlendirildiğinde; araçtaki arızanın, soğutma suyunun (hatalı onarım yapılmış su tapasından) eksilmesiyle, motorda aşırı hararet oluştuğu, bu aşırı ısınma ile motorun yüksek ısı ve sıcaklığa maruz kalması neticesinde silindir kapağı ve üzerindeki kovan, supap, eksantrik mili, lifter, eksantrik yataklarının kullanılamayacak düzeyde zarar görmüş olduğu, aracın satış öncesinde onarım görmüş olduğu, yapılan onarımda (D.İş Raporu tespitine göre) motor su tapasının orijinal olmadığı, üzerine sıvı conta çekilerek kapatıldığı, düzgün ve orijinal su tapası kullanılmadan onarımın yapıldığı, zamanla ısınan suyun buradan sızarak motorda suyunun eksilmesine ve motorun aşırı ısınarak silindir kapağının hasara uğramasına neden olduğu, bu bakımdan değerlendirildiğinde; yeni satın alınan aracın aynı gün birkaç kilometre sonra arızalanmasının normal olmadığı, motorda tespit edilen arızanın özelliğine ve niteliğine bakıldığında, meydana gelen arızanın (davacının) birkaç yüz km'lik kısa süreli kullanımı ile oluşmayacağı, bu nedenle oluşan arızanın kullanım ve kullanıcı hatası kaynaklı olmadığı, oluşan arızanın, aracın satış öncesinde yapılan standart dışı, eksik ve ayıplı hizmet kaynaklı olduğu, Satıcı davalının araçta bir arıza/problem/şikayet var ise, kaç para bedele satarsa satsın, alıcıyı bilgilendirmesi gerektiği, aksi halde ayıbın gizlenmiş olacağı, ve teknik bakımdan gizli ayıp niteliğinde olacağı, davacının bunu satın alma ve aracın teslimi esnasında basit bir kontrolle anlayabilmesinin mümkün olmadığı, davaya kon... plakalı, 2007 model ...aracın, 04.12.2023 tarihli arızası neticesinde, onarım bedelinin; 33.500,00-TL yedek parça ve 17.000,00-TL işçilik olmak üzere toplam 50.350,00-TL+KDV, KDV dahil 60.420,00-TL olduğu, indirim bedeli bakımından; nispi yöntemle, ayıp kaynaklı indirim bedeli miktarının 33.492,31-TL olduğu, aracın ayıplı ve ayıpsız miktarı farkı alınarak indirim bedeli miktarının 35.000,00-TL olduğunu mütalaa etmiştir.

Davacı vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin 06/11/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, dava konusu aracın satış tarihindeki ayıpsız halinin ikinci el rayiç değeri ile ayıplı halinin ikinci el rayiç değerinin serbest piyasa araştırması yapılmak suretiyle belirlendiği, araştırma sonuçlarına raporda somut bir şekilde yer verildiği, 60.000,00-TL olarak belirlenen bedelin onarım bedeli olduğu, bu bedelde masraf yapılması neticesinde araçta bulunduğu belirlenen ayıbın giderilmiş olacağı, onarım görmesi sebebiyle araçta onarım bedeli kadar değer kaybı oluşacağına dair bir kural bulunmadığı, ayıplı parça ve uygulanacak onarım işlemine göre değer kaybı bedelinin daha düşük belirlenebileceği, dava dilekçesine konu edilen talebin araçtaki ayıp sebebiyle bedelde indirim talebi olduğu, ayıpların giderilmesi açısından davacı tarafça harcanması muhtemel para, emek ve mesai açısından oluştuğu iddia edilen zararların ve aracın kullanılamamasından kaynaklandığı belirtilen zararların dava konusu olmadığı, ayrıca itirazların soyut beyandan ibaret olup somut bir veri içermediği anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davalı vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin 06/11/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, itirazların soyut beyandan ibaret olup somut bir veri içermediği anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Değer kaybı hesabında, Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan ve benimsenen hesaplama yöntemi "nispi metod" yöntemidir. Bu metoda göre; satış tarihi itibariyle satılanın, ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki orantı sözleşme bedeline uygulanır. Teknik bir hesaplama gerektiren bu hususun tespitinde bilirkişiler öncelikle davaya konu malın, tarafların kararlaştırdıkları satım bedeli gözetilmeksizin satım tarihi itibarıyla gerçek ayıpsız sürüm değeri ile ayıplı hâldeki sürüm değerini ayrı ayrı saptamalı, bu iki değerin birbirine bölünmesi suretiyle elde edilecek oranı, bu defa taraflarca kararlaştırılan satım bedeline uygulamalıdır.

Davacı vekilinin 07/05/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde 1.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 35.000,00-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği ve ıslah edilen bedel üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görüldü, okundu.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Dosya, ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, 04/12/2023 tarihi ve mevcut durum itibariyle ... plakalı araca ait trafik tescil ve ruhsat belgeleri, İzmir.... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası, Çeşme Noterliğinin 04/12/2023 tarih ve... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, İzmir... Noterliğinin 11/12/2023 tarih ve... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, Otomotiv uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 06/11/2024 havale tarihli rapor, davacı vekili tarafından sunulun 07/05/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın taraflar arasında tanzim olunan Çeşme ... Noterliğinin 04/12/2023 tarih ve... yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi ile davacı şirket tarafından davalı şirketten 311.000,00-TL mukabilinde satın alınan ...marka, ...2007 model ... plakalı aracın motorunun, satış sırasında davalı şirket tarafından aracın motoru için 70.000,00-TL masraf ödenmek suretiyle yeni yaptırıldığının bildirilmesine rağmen, bitik durumda olduğunun, aracın motor arızası sebebiyle kullanılmaz durumda olduğunun tespit edilmesi çerçevesinde, davacı şirket tarafından davalı şirkete... üzerinden yapılan ihtara davalı şirketten olumsuz dönüş yapıldığı, aracın gizli ayıplı olduğundan bahisle araçta bulunan gizli ayıptan dolayı belirlenecek indirim bedelinin aracın satış tarihi olan 04/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, davaya konu aracın, davacı beyanına göre satın alındığı gün İzmir'e dönerken 372.945 km'de arıza yapıp ve yolda kaldığı, araçtaki arızanın, soğutma suyunun eksilmesi akabinde motorda aşırı hararet oluşması, bu aşırı ısınma ile motorun yüksek ısı ve sıcaklığa maruz kalması neticesinde silindir kapağı ve üzerindeki kovan, supap, eksantrik mili, lifter, eksantrik yataklarının kullanılamayacak düzeyde zarar görmesi suretiyle meydana geldiği, aracın satış öncesinde onarım gördüğü, yapılan onarım işlemlerinin orijinal motor su tapası kullanılmaksızın, tapanın üzerine sıvı conta çekilerek kapatılmasıyla gerçekleştirildiği, zamanla ısınan suyun buradan sızarak motorda suyunun eksilmesine ve motorun aşırı ısınarak silindir kapağının hasara uğramasına sebebiyet verdiği, yeni satın alınan aracın aynı gün birkaç kilometre sonra arızalanmasının normal olmadığı, motorda tespit edilen arızanın özelliğine ve niteliğine bakıldığında, meydana gelen arızanın birkaç yüz km'lik kısa süreli kullanım ile oluşmayacağı, belirtilen gerekçelerle oluşan arızanın kullanım ve kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, oluşan arızanın, aracın satış öncesinde gerçekleştirilen standart dışı, eksik ve ayıplı onarım işlemlerinden kaynaklandığı, satıcı davalının araçtaki arızayı alıcıya bildirmesi gerektiği, aksi halde ayıbın gizlenmiş olacağı ve teknik bakımdan gizli ayıp niteliğinde olacağı, davacının araçtaki mevcut ayıp durumunu satın alma ve aracın teslimi esnasında basit bir kontrolle anlayabilmesinin mümkün olmadığı, dava konusu aracın onarım bedelinin 60.420,00-TL olduğu, nispi metot kullanılmak suretiyle belirlenen indirim bedeli miktarının 33.492,31-TL olduğu, davacı vekilinin 07/05/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde 1.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 35.000,00-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği ve ıslah edilen bedel üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, değer kaybı hesabında, Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan ve benimsenen hesaplama yöntemi "nispi metod" yönteminin esas alınması gerektiği, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın dava ve bedel artırım dilekçeleri çerçevesinde davasını usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısmen ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,

1.Bedelde indirim talebinin KISMEN KABULÜNE, 33.492,31-TL tutarında alacağın, 1.000,00-TL'sine satış tarihi olan 04/12/2023 tarihinden, 32.492,31-TL'sine ise ıslah tarihinden ıslah tarihi olan 07/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalı ...nden tahsili ile davacı ...ne verilmesine, 1.507,69-TL'ye yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2.492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 2.287,85-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harç ile 580,63-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.279,62-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

3.Davacı tarafından yapılan 75,00-TL elektronik tebligat, 120,00-TL fiziki tebligat, 583,17-TL posta+KEP gideri, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.778,17‬-TL yargılama giderinin davanın kabul ret kabul oranı dikkate alınarak 3.615,41-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4.Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ile 583,17-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.438,37-TL giderin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesi hükmü uyarınca 1.507,69-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

7.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin 3.444,90-TL'sinin davalıdan, 155,10-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

8.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine Dair, taraf vekillerinin yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/06/2025 Katip ...