8. Hukuk Dairesi 2023/6575 E. , 2025/7155 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın, davacı .... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R İstanbul ili .... ilçesi .... köyünde 1988 yılında yapılan 6831 sayılı ... Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B maddesi uygulamaları sırasında, 1 32... , 2, 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar, Hazine adına ... sınırları dışına çıkarılmıştır.
Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde özetle; .... köyünde ... tahdidinin 1939 yılında 3116 sayılı ... Kanunu'na (3116 sayılı Kanun ) göre yapılarak kesinleştiğini, bilahare 1974 yılında 6831 sayılı Kanun'un 1744 sayılı 6831 Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna 3 Ek Madde ile Bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun'la değişik 2. madde uygulamaları yapıldığını, ancak itirazlar üzerine yapılan komisyon çalışmaları sonuçlandırılıp ilan edilmediğinden bu çalışmaların geçerlilik kazanmadığını, daha sonra 1988 yılında 94 numaralı ... kadastro komisyonu tarafından 6831 sayılı Kanun'un 3302 sayılı 31.8.1956 tarihli ve 6831 Sayılı ... Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la (3302 sayılı Kanun) değişik 2/B madde uygulaması yapıldığını ve 19.04.1990 tarihinde ilan edildiğini, bu çalışmalar sırasında halen ... niteliği taşıyan yerlerin ... dışına çıkarıldığını, bu hususların müfettiş incelemeleriyle de tespit edildiğini ve 2/B işlemini yapan memurlar hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma neticesinde; Beykoz Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından zamanaşımı nedeniyle takipsizlik kararı verildiğini, hatalı 2/B işlemlerinin yok hükmünde sayılması için Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/15 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, ancak Mahkeme tarafından hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, bu kararın temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi tarafından kararın onandığını, söz konusu onama ilamının içeriğinde, ... kadastro komisyonu üyelerinin görevlerini kötüye kullanarak ya da kendilerine verilen görevlerin dışına çıkarak yaptıkları işlemler hukuk ve ceza davalarına konu olmuşsa bu kişiler tarafından yapılan işlemler yok hükmünde sayılacağından, yönetim tarafından herhangi bir süreye bağlı kalınmaksızın işlemlerin iptali için dava açılabilirse de böyle bir davanın hasımsız görülemeyeceğinin belirtildiğini, .... köyünde 1990 yılında 94 numaralı ... kadastro komisyonu tarafından 2/B uygulamaları yapıldıktan sonra bu köyün, .... ve .... olarak ikiye ayrıldığını açıklayarak, dava dilekçesinde ayrıntısı belirtilen taşınmazların 2/B çalışmalarının yok hükmünde sayılmasına, taşınmazların vasfının ... olarak düzeltilmesine, tapu kayıtlarına konulan şagil şerhlerinin terkinine karar verilmesi istemiyle dava açmış ve yargılama sırasında dava konusu 1 32... , 2, 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar hakkındaki dava, ana dosyadan tefrik edilerek yargılama eldeki dosya üzerinden yürütülmüştür. Asli müdahil ... müdahale dilekçesinde; 4 parsel sayılı taşınmazın bir kısmı için beyanlar hanesinde yer alan eylemli ... şerhinin kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalılar cevaplarında; davanın reddini savunmuşlardır.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "Tüm dosya kapsamına göre; dava konusu 1 32... parselin (A) harfi ile gösterilen 754,41 m²lik kısmı ... olduğundan bu kısmın ... olduğunun tespitine, diğer parseller ile 3 sayılı parselin kalan kısmının ... olmadığı, 3 sayılı parsel yerine 4 sayılı parselin bir kısmına sehven eylemli ... şerhi konulduğu" gerekçesiyle, davacının davasının kısmen kabülüne, dava konusu 1 32... parselin (A) harfi ile gösterilen 754,41 m²lik kısmı ... olduğundan bu kısmın ... olduğunun tespitine, davacının davasının diğer parseller ile 3 sayılı parselin ... olmayan ve raporda (B) harfi ile gösterilen 1.124,39 m² yönünden ... olmadığından dolayı reddine, beyanlar hanesinin aynen bırakılmasına, 3 sayılı parsel yerine 4 sayılı parselin bir kısmına sehven konulan eylemli ... şerhinin kaldırılmasına karar verilmiş ve işbu karar, davacı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi neticesinde; "İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman ... bilirkişi tarafından kesinleşmiş ... tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada, dava konusu taşınmazların 19.04.1990 tarihinde ilan edilerek kesinleşen 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde uygulamasında 2/B maddesi uyarınca ... sınırları dışarısında çıkarılan yerde kaldığı, ... İdaresince bu çalışmalara karşı süresinde itiraz edilmediği ve ... İdaresinin dava açtığı tarihte 2/B maddesi uygulamasına itiraz süresinin dolduğu, çalışmaların kesinleştiği ve mahallinde yapılan keşif sonucu dosyaya ibraz edilen ... bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazlardan 1 32... parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen kısmının ... niteliğinde bulunduğu, diğer kısmının ve diğer dava konusu taşınmazların ev ve bahçe olarak kullanıldığı, 2007 ortofoto görüntüsünde de benzer durumun söz konusu olduğu, bu kısımlar üzerinde dava tarihi itibariyle ... ağaçlarının bulunmadığının anlaşıldığı, aynı nevide İlk Derece Mahkemesinin 2014/615 Esas ve 2015/389 Karar sayılı kararının, davacı ... İdaresi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 2015/17038 Esas ve 2017/4657 Karar sayılı 29.05.2017 tarihli kararıyla onandığı da anlaşılmakla, İlk Derece Mahkemesinin kararının usul ve kanuna uygun olduğu" gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddesi uyarınca yapılan uygulamanın yok hükmünde olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde 3116 sayılı Kanun hükümleri gereğince 1939 yılında yapılan ... tahdidi,19.04.1990 tarihinde ilân edilerek kesinleşen 3302 sayılı Kanun ile değişik 2/B madde uygulaması ve 21.07.2010 tarihinde ilan edilen 3402 sayılı Kanun'un Ek- 4. maddesine göre yapılan kullanım kadastrosu çalışmaları vardır.
1.Davacı ... İdaresi vekilinin 1 32... parselin bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen kısmı ile 1 32... , 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere, hukuki ilişkinin nitelendirmesine göre temyiz itirazları yerinde görülmediğinden, temyiz itirazlarının reddiyle usûl ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370. maddesi uyarınca anılan taşınmazlar yönünden onanmasına karar vermek gerekmiştir.
2.Davalı Hazine vekilinin dava konusu 1 32... parselin bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen kısmına ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; 6100 sayılı Kanun'un 26. maddesi; “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez” hükmünü ihtiva etmektedir. Somut olayda; davacı ... İdaresinin talebi, .... ilçesi .... köyünde (sonradan .... ve ... olarak ikiye ayrılmıştır) 1990 yılında yapılan 2/B çalışmalarının yok hükmünde sayılmasına ilişkin olup, dava konusu yerle ilgili, sonradan eylemli ormana dönüştüğüne ilişkin açıkça bir talebi bulunmadığına göre; İlk Derece Mahkemesince, 2/B çalışmalarına yönelik olarak kanuni süresinde dava açılmadığı göz önüne alınarak, 1 32... parselin (A) harfi ile gösterilen bölümü yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hukuk yargılamasına hakim olan ilkelerden "taleple bağlılık" ilkesinin ihlal edilmesi suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte yazılı nedenlerle; davacı ... İdaresi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddi ile dava konusu 1 32... , 2 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar ile 1 32... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen bölümüne ilişkin hükmün ONANMASINA;
(2) numaralı bentte yazılı nedenlerle; davalı Hazine vekilinin 1 32... parsel sayılı taşınmazın (A) harfi ile gösterilen kısmına yönelik temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu parselle ilgili bölüm yönünden KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 32... parselin (A) harfi ile gösterilen bölümü yönünden 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 7139 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca ... İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.