T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plaka sayılı araçlar ile 01.04.2018-15.08.2018 tarihleri arasında müvekkili şirketin işletme hakkı sahibi olduğu ... Köprüsü ve bağlı otoyolundan ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yaptığını, alacağın tahsili amacıyla İstanbul 30. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının itirazı ile durduğunu belirterek icra takibine karşı yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibin yetkisiz icra dairesinde yapıldığını, davanın da yetkili mahkemede açılmadığını, bu nedenle yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, geçiş tarihlerinde HGS/OGS de para bulunmadığını ispat yükünün davacıda olduğunu, HGS/OGS de yetersiz bakiye olduğunda bildirim yapılmadığını, bildirim yapılmadan ceza tutarının uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, ticari faiz talebinin de yersiz olduğunu, KDV bedeli talep edilemeyeceğini, icra inkar tazminatının şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:

Mahkemece; davacı şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... Köprüsü ve ... Otoyolu’nun işletme hakkı sahibi olup, köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde, icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığı 6001 sayılı Kanun’un 30/7 maddesi uyarınca geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere ceza uygulaması yapılmadığı bu kapsamda davalının ... plakalı araçları ile 01.04.2018-15.08.2018 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yaptığı, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezalar toplamının 45.479,90 TL olduğu, dosya kapsamı üzerinde yapılan incelemede dava konusu araçların davacıya ait otoyoldan geçtiğinin fiili olarak tespit edildiği, davalı tarafça ödeme belgeleri ibraz edilmediği gibi bu yönde bir iddianın da olmadığı, davacının, davalıdan takibe konu fatura tutarı olan 45.479,90 TL alacağının olduğu, takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, İstanbul 30. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yönelik itirazın iptali ile takibin 8.611,70 TL geçiş bedeli, 34.446,80 TL ceza bedeli olmak üzere 43.058,50 TL asıl alacak, 2.052,03 TL işlemiş faiz ve 369,37 TL faiz KDV'si olmak üzere toplam 45.479,90 TL üzerinden takip koşulları ile devamına, davalının likit ve muaccel alacağa itirazı ile takibin durmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla alacağın %20 si olan 9.096,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; bazı geçişlerin mükerrer şekilde listeye eklendiğini, aynı tarihte aynı saatte aynı araca birden fazla geçiş tutarı kesildiğini, listedeki geçiş ücretlerinin hangi kritere göre hesaplandığının davacı tarafından açıklanması gerektiğini, müvekkilinin 22.09.2016 tarihine kadar banka hesabıyla ödeme yaptığını, bu tarihten sonra ise kredi kartı ile ödemeler yaptığını, bu kayıtların bilirkişi tarafından hesaplanmadığını, hesaplarda para olup olmadığının bilirkişi tarafından irdelenmediğini, HGS/OGS de yetersiz bakiye olduğunda bildirim yapılmadığını, bildirim yapılmadan ceza tutarının uygulanmasının hukuka aykırı olduğu, ticari faiz talebinin de yersiz olduğunu, KDV bedeli talep edilemeyeceğini, icra inkar tazminatının şartlarının oluşmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dava, ihlalli geçişten kaynaklı geçiş ücreti ve gecikme cezası ile işlemiş faiz ve KDV alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Davacının, davalı hakkında İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 43.058,50-TL geçiş ücreti ve ceza, 2.052,03 TL faiz ve 369,37 TL KDV tutarı olmak üzere 45.479,90 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunduğu, itirazın davacı alacaklıya tebliğine dair bir belgeye rastlanmadığından iş bu itirazın iptali davasının yasal süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 09/11/2021 tarihli raporda; davalı vekilinin 05 Temmuz 2021 kayıt tarihli dilekçesi ekindeki makbuzlara konu ödemelerin takibe konu ihlalli geçiş talepleri ile karşılaştırıldığı, davalı tarafça ödemesi yapılmış takibe konu herhangi bir geçiş tespit edilemediği, aynı plakalı araç için aynı tarih ve aynı saat/dakika/saniye diliminde 1 den fazla geçiş bedel talebine rastlanamadığı, davalı tarafça ihlalli geçişler için gerek geçiş tarihlerinde gerekse geçişi takip eden 15 gün süre içerisinde ödeme yapıldığına ilişkin makbuz örneğinin sunulmadığı, ihlalli geçişler esnasında HGS/OGS hesabında gişe geçiş bedelini karşılayacak kadar bakiye bulunduğu hususunun belgelendirilmediği, gişelerde bariyer ve gişe görevlilerinin bulunduğu, bariyerin açılmaması nedeniyle araç sürücülerinin gişe görevlileri ile iletişim halinde kalacakları, ödemenin alınamadığı hususunda araç sürücüsü bilgilendirilmeden - ihlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne tebliğ edilemeden bariyerin açılmayacağı, açıklanan gerekçelerle gişedeki görevlinin varlığı gözetilerek davalı şirket araç sürücülerinin durumdan haberdar edildiği, olay günü itibariyle araç sürücülerine ihlalli geçişi bildiriminin yapılmış olduğuna kanaat getirildiği, takip formundaki her bir ihlalli geçiş talebi ile dosya kapsamına sunulan CD kayıtlarındaki geçişlerin ve sunulan fotoğrafların ile tek tek karşılaştırıldığı, yapılan tespitler doğrultusunda, dosya kapsamındaki belgeler gözetilerek 8.611,70 TL (geçiş bedeli) + 34.446,80 TL (ceza bedeli) = 43.058,50 TL (asıl alacak) + 2.052,03 TL (işlemiş faiz) + 369,37 TL (Faiz KDV si) = 45.479,90 TL üzerinden takibin davalı ... Ltd. Şti. adına devam edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.Somut olayda, davalıya ait araçlar ile davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş gerçekleştirildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, geçiş esnasında ödeme olmadığında ve OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu gibi ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından takibe konu olan ihlalli geçişlerin davalı tarafın sunduğu hesap hareketleri içerisinde yer almadığının tespit edildiği, buna göre ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının da ödenmediği anlaşılmakla Mahkemece tesis edilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. 6001 sayılı Yasa gereğince ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrütün gerçekleştiği, ayrıca bir temerrüt ihtarına gerek bulunmadığı, bu nedenle geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde "Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler" matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan işlemiş faiz için KDV isteminin de yerinde olduğu anlaşılmakla mahkemece söz konusu taleplerin kabulüne karar verilmesi yerindedir.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1.İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/100 Esas, 2021/1053 Karar sayılı ve 21/12/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2.Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan davalı tarafından yatırılan 777,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 45,00 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,

3.Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.19/02/2026