Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi.

İDDİA VE İSTEK :

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurum tarafından yapılan ihale sonrasında ile davalı yüklenici şirket ile müvekkili arasında temizlik ve diğer işlerin dışarıdan hizmet alımı yoluyla yaptırılması konusunda hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede ve eki olan şartnamelerdeki düzenlemeler gereğince ihale karar damga vergisinin davalının sorumluluğunda olduğunu, davalı şirketin müvekkili kuruma teklifini damga vergilerini de kapsayacak şekilde sunduğunu, damga vergilerinin müvekkili kurum tarafından hak ediş ödemeleri içerisinde davalı yüklenici şirketlere ödendiğini, müvekkili kurumun dava konusu sözleşemeye ait ihale kararına ait damga vergisinin 213 ve 488 sayılı Kanunlar uyarınca beyan edilerek ödenmesini sağladığını ve vergi kanunları uyarınca kendisine düşen sorumlulukları yerine getirdiğini, ancak davalı şirketlerin ...8.Vergi Mahkemesi’nin 2024/54E. sayılı dosyası ile söz konusu ihaleye ilişkin olarak ödediği damga vergilerinin iadesi istemli davada Mahkemenin 2024/1423K. sayılı kararı ile dava konusu ihale karar damga vergisine ilişkin işlem yönünden davanın kabulüne karar verilerek işlemin iptaline karar verildiği, bu şekilde davalıların kuruma teklif ettiği fiyat içerisinde müvekkilinden tahsil ettiği ihale karar damga vergisini müvekkilinden dolaylı olarak ve mükerreren tahsil ettiğini, davalılara hak edişinin bir unsuru olarak ödenen ihale karar damga vergisinin mükerrer şekilde vergi dairesine ödenmiş olmasının kamu zararına neden olduğunu beyanla müvekkili kurum tarafından ödenen 4.560.563,75-TL’nin davalılardan ödeme tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faizi ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA :

Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davada görev, yetki, husumet, derdestlik ve zamanaşımı def’i ile hak düşürücü süre itirazlarının mevcut olduğunu, dava konusu ihale nedeni ile müvekkili şirketlerden haksız yere tahsil edilen ihale karar damga vergisinin tahsilinin hukuka aykırılığının ...8.Vergi Mahkemesi’nin 2024/54E., 2024/1423K. sayılı kararı ile tespit edildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 7.m. gereğince ihale karar damga vergisinin teklif fiyata dahil edilmemesinin gerektiği, bu nedenle de davalı yüklenici şirket tarafından karşılanmayacağı, ihale komisyonuna ait vergiyi doğuran kararda müvekkili şirketlerin imzasının bulunmadığını, dava konusu ihale karar damga vergisinin teklif fiyata dahil olduğuna ilişkin olarak sözleşmenin 7.1 maddesinde hüküm mevcut olmadığı, vergi mahkemesi kararının bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

-Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri -İhale damga vergisi ödeme dekontu -...2024/54E, 2024/1423K.sayılı dosyası örneği -Bilirkişi heyeti raporu.

Dava, taraflar arasında imzalanan Hizmet alım sözleşmesi kapsamında davacı kurum tarafından dava dışı vergi dairesine ödenen ihale damga vergisinin (karar pulunun) davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin ileri sürdüğü görevsizlik itirazı, uyuşmazlığın niteliği ve tarafların tacir sıfatına nazaran davanın TTK 5.m. kapsamında Mahkememiz görev alanında karara bağlanması gereken nispi ticari dava olduğu dikkate alınarak yerinde görülmemiştir. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin “Anlaşmazlıkların Çözümü” başlıklı 37.maddesine göre sözleşmeden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ...Mahkemelerinin yetkili olduğu gözetilerek davalı vekilinin yetkisizlik itirazı benimsenememiştir. Yine, davalı vekilinin zamanaşımı def’i, somut uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK’nın 146.m. gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınarak yerinde görülmemiştir.

Davalı vekili tarafından husumet itirazı ileri sürülmüş ise de; dava konusu isteme dayanak hizmet alım sözleşmesinde davalıların taraf konumunda olmaları nedeni ile sözkonusu itiraz da yerinde görülmemiştir. ...Vergi Mahkemesi’nin 2024/54E, 2024/1423K.sayılı dosyası örneği celp edilerek incelenmiş, dosyamızda dava konusu ihale damga vergisi (karar pulu) ve sözleşme damga vergisi ödenmesine yönelik dosyamız davacısı idare’nin işleminin iptaline yönelik olarak açılan dava sonucunda dava konusu ihale karar damga vergisine yönelik işlemini iptaline, sözleşme damga vergisine yönelik talebin ise; reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyamızda taraf delilleri toplandıktan sonra 1 SMMM ve 1 vergi mevzuatı alanında nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulan bilirkişi heyetinden rapor alınmış, dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı Kurumun vergi mevzuatı hükümleri çerçevesinde ihale karar damga vergisi mükellefi olduğu, dava dışı vergi dairesine yaptığı ödemeden dolayı davalılardan rücuen talep edebileceği ihale karar damga vergisi alacağının bulunmadığı, davacı kurumun yükümlüsü olduğu verginin beyannamesini zamanında vermemesi nedeni ile kendi kusuru sonucunda tahakkuk eden gecikme faizini de ödemekle yükümlü olup davalılardan rücuen talep hakkının doğmadığı mütalaa edilmiştir.

Yukarıda anılan Vergi Mahkemesi kararı sonrasında ...Kurumlar Vergisi Müdürlüğü tarafından tanzim edilen 10/01/2025 tarihi “Tutanak” başlıklı belgeye istinaden düzenlenen Düzeltme fişinin davacı kuruma gönderilmesi üzine 2.886.432,75-TL ihale damga vergisinin ve 1.674.131,00-TL gecikme faizi olmak üzere işbu dava konusu toplam 4.560.563,75-TL’nin dosyamıza sunulan Halkbank A.Ş. dekontuna göre 11/02/2025 tarihinde davalıdan tahsil edildiği anlaşılmıştır. Dosyamızda taraflar arasında hizmet alım sözleşmesinin imzalandığı ve taraflar yönünden hüküm ve sonuç doğurduğu konusunda çekişme mevcut değildir. Buna göre; yargılama konusu uyuşmazlık, hizmet alım sözleşmesi kapsamında işbu davada dava konusu ihale karar damga vergisi ve işlemiş gecikme faizinden hangi tarafın sorumlu olduğu, buna bağlı olarak da davacı yönünden rücu koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır. Bilindiği üzere; 488 sayılı damga vergisi kanununun ekli (1) sayılı tablo uyarınca ihale kanunlarına tabi olan veya resmi daire ve kamu tüzel kişiliğe haiz kurumların hertürlü ihale kararlarının damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 maddesi ile idari şartnamenin 25.maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri Yükleniciye aittir.”, sözleşmenin 7.m. ile teknik şartnamenin 25.3.4 maddesinde ise; “ İhale komisyon kararına ve sözleşmeye ait damga vergisi, Kamu İhale Kurumu payı Kamu İhale Genel Tebliği 78.30.ç maddesindeki "Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler” içinde yer aldığından istekliler, sözleşme giderleri ve genel giderler için bir pay öngörmeyecektir.” , idari şartnamenin 11.maddesinde; “ Tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar, isteklilere aittir. İstekli, teklifi hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafı idare’den isteyemez.”, idari şartnamenin 46.maddesinde ise; “Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemelerine yer verildiği görülmektedir. Yine, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30 maddesinin (ç) bendi gereğince; personelin işçilik maliyeti üzerinden % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğu belirtilmiştir.

Bu bağlamda, yapılan yargılama ve toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ise; taraflar arasında “01/01/2024-31/12/2025 tarihleri arsı Temizlik ve Diğer İşleri Hizmet Alımına Ait Sözleşmenin” imzalandığı, her ne kadar dava konusu ihale karar damga vergisinin yasal mükellefinin 488 sayılı Kanunun 3.m. dikkate alındığında; davacı kurum olduğu tartışmasız ise de; sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.maddesinin 6.bendinde yer alan düzenleme gereğince; “İhale komisyon kararına ve sözleşmeye ait damga vergisi, Kamu İhale Kurumu Genel Tebliği 78.30.ç maddesindeki “ Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler” içinde yer aldığından, istekliler, sözleşme giderleri ve genel giderler için bir bedel öngörmeyecektir.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu tebliğin 78.30.ç maddesinde ise; süreklilik arz eden ve hizmet alımı dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında personelin işçilik maliyeti üzerinden % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğunun belirtildiği, davalı şirketler her ne kadar dava konusu ihale damga vergisinin (karar pulunun) yasal mükellefi konumunda değil ise de; sözleşmenin 7.6 maddesindeki düzenleme ile aynı düzenlemede açık atıf yapılan Kamu İhale Kanununun Genel Tebliğinin 78.30.ç maddesi birlikte dikkate alındığında; davacı kurumun yükümlüsü olduğu ihale damga vergisinin davalı yüklenicilere ihale teklif fiyatı ve genel giderler içerisinde yer aldığı, bu nedenle de davalı yüklenici şirketlerin söz konusu açık düzenlemeler kapsamında ihalede teklif fiyatını sunduğu sırada dava konusu ihale damga vergisinin de davalıların sözleşme gideri kalemleri arasında belirlenerek teklif fiyatı oluşturulduğu, davacı kurum tarafından da ihaleyi kazanan davalı yüklenici şirketlere dihale damga vergisi de sözleşme gideri kalemleri arasında kabul edilerek ödeme yapıldığı, davacı kurum ile davalı yüklenici şirketler arasında “sözleşme serbestisi” ilkesi çerçevesinde düzenlenen hizmet alım sözleşmesinde yer alan 7.6 maddesindeki düzenleme ile birlikte sözleşmenin ekleri arasında sözleşmenin 8.maddesinde açıkça sayılan ve yukarıda değinilen teknik şartnamenin 25.3.4 maddesinde de aynı doğrultuda düzenleme yapıldığı, bu durumda davacı kurumun yasal yükümlüsü olduğu ihale damga vergisini ve işlemiş faizini dava dışı vergi dairesine ödedikten sonra aralarındaki sözleşme hükümlerine rücuen davalı yüklenicilerden talep hakkının doğduğu kanaatine varılmakla; açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne, davacı konusu 2.886.432,75-TL ihale damga vergisi ile 1.674.131,00-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 4.560.563,75-TL alacağın ödeme tarihi olan 11/02/2025 tarihinden itibaren taraflar arasındaki sözleşmenin 36/1-c.m. gereğince yıllık % 25 oranı üzerinden asıl alacağa işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek ve hüküm oluşturmak gerekmiştir. (Mahkememizin tefhim edilen kısa kararında davanın her iki davalı yönünden kabulüne karar verildiği halde kısa kararda sehven “davalılardan alınarak” ifadesi yerine “davalıdan alınarak” ifadesine yer verildiği, bu hususun açık maddi hatadan kaynaklandığı gözetilerek HMK 304.m. gereğince değinilen maddi hatanın gerekçeli kararın hüküm fıkrasında “davalılardan alınarak” ibaresine yer verilerek düzeltilmesi gerekmiştir.)

1.Davanın KABULÜ İLE; davacı kurum tarafından dava dışı ...Kurumlar Vergi Dairesine ödenen 2.886.432,75-TL ihale karar damga vergisi ile 1.674.131,00-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 4.560.563,75-TL alacağın ödeme tarihi olan 11/02/2025 tarihinden itibaren taraflar arasındaki sözleşmenin 36/1-c m. gereğince yıllık % 25 oranı üzerinden asıl alacağa işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2.Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 311.532,10-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 77.883,03-TL harcın mahsubu ile bakiye 233.649,07-TL harcın davalılardan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,

3.Davacı tarafından peşin yatırılan 77.883,03-TL ile 615,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 78.498,43-TL harcın davalılaran alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 615.662,01-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5.Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 24.330,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6.HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

7.6325 sayılı Kanunun 18.m. gereğince 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2026 YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:

1.Posta ve davetiye gideri: 330,00-TL

2.Bilirkişi heyeti raporu: :+ 24.000,00-TL TOPLAM : 24.330,00-TL