Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2022/13439 E.  ,  2025/6585 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararında; Davacının, Bank Asyaya örgüt liderinin talimatı doğrultusunda para yatırma veya talimat uyarınca bankadaki parasını çekme durumundan söz edilemeyeceği, Cihan Medya Dağıtım A.Ş ye ödenen paranın örgüte müzahir yayınların aboneliğine ilişkin olamayacağı ve taksitli ürün satış bedeli olduğu, kurum kanaatinin Bank Asya hesap verisine ilişkin olduğu ve 30.11.2020 tarihli ara karara rağmen davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatını gösteren başkaca delil ve tespitin dava dosyasına sunulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararıyla;Davacının Bankasya hesap hareketleri incelendiğinde, hesapta bulunan para miktarının 2013 yılı boyunca 3.905,-TL ile 8.890-TL arasında değişmekteyken FETÖ/PDY'nin Bankaya para yatırma talimatı sonrasında ciddi miktarda arttığı ve Bankanın TMSF'ye devredildiği Mayıs 2015 tarihi itibariyle 51.188-TL'ye yükseldiği, davacının hesap hareketlerinin FETÖ/PDY'nin Bankaya para yatırma talimatıyla uyumlu olduğu, dairenin ara kararına gelen cevabi yazıda, eşinin de FETÖ/PDY terör örgütünün talimatı sonrasında 29/01/2014 tarihinde Bankasya'da ilk kez hesap açarak 04/02/2014 tarihinde 2.925-TL para yatırdığının anlaşıldığı, FETÖ/PDY'ye aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle TMSF'ye devredilen Cihan Medya Dağıtım A.Ş.'ye 11/01/2014-21/12/2015 tarihleri arasında toplam 1.494,00-TL ödeme bilgisinin bulunduğu, Küçükçekmece Belediye Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısında Belediye personeli hakkında yapılan soruşturma ve İstanbul Valiliği OHAL Bürosunun 12/08/2016 tarihli yazısında ilgililer hakkında yapılan tespitler dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucunda davacı hakkında 667 sayılı KHK kapsamında işlem tesis edilmesi teklif edildiği tespitlerine yer verildiği, davacı hakkındaki delil ve tespitlerin bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibat ve iltisakının bulunduğuna kanaat getirilmesine yeterli düzeyde verinin dosyada mevcut olduğu anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Savunma hakkı kullandırılmadan tesis edilen kamu görevinden çıkarılma işleminin hukuka aykırı olduğu, hakkında somut bir tespit bulunmadığı, çalıştığı kurum olan Küçükçekmece Belediyesi'nin maaş için Bank Asya ile anlaşması olduğu, 2008 yılında hesap açtırdığı, faizsizlik bankacılık işlemleri yaptığı, 27/01/2009 tarihinde 10.485-TL'ye kadar bakiyesinin yükseldiği, 10/02/2009 tarihinde bankada bulunan parayı çekip ve bir miktar borç alarak araba aldığı, bankada bulunan parayı sıfırladığı, 17/09/2009 tarihinde bakiyenin 26.581-TL'ye kadar yükseldiği, birikimini çekerek 12/10/2010 tarihinde borçlanarak ev aldığı, bu hususa ilişkin tapuyu eklediği, düzenli olarak devam eden birikimlerini elden aldığı borçları ödemek için 04/01/2011 tarihinde 11.500-TL, 26/05/2011 tarihinde 5.000-TL, 20/02/2013 tarihinde 5.000-TL, 06/08/2013 tarihinde 5.000-TL, 08/04/2014 tarihinde 5.000-TL, 17/04/2014 tarihinde 10.000-TL çekerek borçlarını kapattığı, talimat ile uyumlu bankacılık işlemleri olsaydı bankanın TMSF'ye devredildiği tarihte hesabında bulunan parayı çekmesinin gerektiği, bu tarihten sonra da bankaya para yatırmaya devam ettiği ve 28/09/2015 tarihi itibariyle hesap bakiyesinin 62.700-TL'ye çıktığı iddia edilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının eksik inceleme nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca davacının adli yardım istemi kabul edilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY ve İLGİLİ MEVZUAT: 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Kamu personeline ilişkin tedbirler'' başlıklı 1. maddesinde, ''(1) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan; ç) Ekli (4) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden, başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.'' hükmüne yer verilmiştir.

Anılan KHK, 08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7083 sayılı Kanun'la kabul edilmiş, bu Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesinde yer alan “üyeliği, mensubiyeti veya” ibaresi Anayasa Mahkemesi’nin 13/10/2022 tarihli ve E:2018/78, K:2022/114 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Davacı, Küçükçekmece Belediye Başkanlığı bünyesinde tekniker olarak görev yapmakta iken, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmış, kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na yaptığı başvuru ... tarih ve ... sayılı işlem ile reddedilmiştir. Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır. Diğer yandan, UYAP ve Örgütlü Suçlar Bilgi Bankası vasıtasıyla yapılan incelemede, davacı hakkında adli soruşturma veya kovuşturma kaydının bulunmadığı görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 667 sayılı KHK'nın 4. maddesi uyarınca terör örgütlerine veya MGK'ca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen kamu görevlilerinin, “kamu görevinden çıkarılmasına" ilişkin kararlar, adli suç veya disiplin suçu işlenmesi karşılığında uygulanan yaptırımlardan farklı olarak terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapıların kamu kurum ve kuruluşlarındaki varlığını ortadan kaldırmayı amaçlayan “olağanüstü tedbir" niteliğindedir.

Bu kapsamda, ülkenin içinde bulunduğu tehdidin ortadan kaldırılması ve bozulan kamu düzeninin ivedi şekilde yeniden tesis edilmesi amacıyla, "terör örgütleri ile milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenler" hakkında; 667 sayılı KHK'nın 4. maddesiyle, olağan dönemdeki yaptırımlardan farklı olarak olağanüstü nitelikte tedbir, OHAL kalktıktan sonra 375 sayılı KHK'nın Geçici 35. maddesiyle de dört yıl süreyle uygulanmak üzere kamu görevinden çıkarma yaptırımı getirilmiştir.

AİHM "demokratik bir devletin, memurlarından anayasal prensiplere sadakat göstermesini isteme hakkı bulunduğunu" belirtmektedir (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 52; Volkmer/Almanya (k.k.), B. No: 39799/98, 22/11/2001; Petersen/Almanya, B. No: 39793/98, 22/11/2001). AİHM'e göre "kamu çalışanlarının devlete sadık kalmaları genel yararı korumakla ve güvence altına almakla yükümlü devlet otoriteleri ile çalışmalarının doğasında bulunan bir şarttır." (Sidabras ve Džiautas/Litvanya, B. No: 55480/00 ve 59330/00, 27/07/2004, § 57; Žičkus/Litvanya, B. No: 26652/02, 07/04/2009, § 28).

Terör örgütleri ile millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğu kabul edilen yapılara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat, kamu görevlilerinin devlete sadakat yükümlülüğünü yitirildiğini ortaya koyan ve bahse konu yaptırımın uygulanmasını gerektiren hâllerdir. Yukarıda yer verilen yapılara üyelik ve mensubiyet olmasa da bu yapılara iltisaklı veya bunlarla irtibatlı bulunulması hâli de anılan yaptırımın uygulanabilmesi için yeterlidir.

Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır.

Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının göstergelerinden biri olarak; davacının Bankasya hesap hareketleri incelendiğinde, hesapta bulunan para miktarının 2013 yılı boyunca 3.905,-TL ile 8.890-TL arasında değişmekteyken FETÖ/PDY'nin Bankaya para yatırma talimatı sonrasında ciddi miktarda arttığı ve Bankanın TMSF'ye devredildiği Mayıs 2015 tarihi itibariyle 51.188-TL'ye yükseldiği, davacının hesap hareketlerinin FETÖ/PDY'nin Bankaya para yatırma talimatıyla uyumlu olduğu değerlendirmesinde bulunulmuştur.

Davacı tarafından, Bank Asya'ya örgüt talimatıyla para yatırmadığı, çalıştığı kurum olan Küçükçekmece Belediyesinin maaş anlaşması bulunduğu ve faizsiz bankacılık yaptığı için tercih ettiği, birikimlerini bu hesabında yaptığı, 2010 yılında ev aldığı, sonrasında tekrar birikimlerine devam ettiği, bu parayla ev ve araba alırken borçlandığı kişilere borcunu ödediği, bahse konu hesabın ilk olarak örgüt talimatı tarihinden önce 22/01/2008 tarihinde açıldığı, daha sonrasında 06/06/2008 ve 08/04/2014 tarihlerinde açılmış bulunan iki hesabının daha bulunduğu, hesap hareketlerinin incelenmesinden, çok sayıda ve benzer nitelikli bankacılık işlemleri yapıldığı, örgüt liderinin bankaya para yatırılması talimatının verildiği 25/12/2013 tarihinden önce de bankada parasının bulunduğu, 2013 yılı Aralık ayı hesap bakiyesinin 7.585,15-TL olduğu, 2014 yılının başından itibaren de hesabında azar azar ve periyodik bir artış olduğu, bu artışın talimat tarihlerine mahsus bir artış olmadığı, 2014 yılı Aralık ayı hesap bakiyesinin 29.766,78-TL ye kadar çıktığı, 2015 yılı başından itibaren de yine periyodik bir artış olduğu, Bankanın TMSF'ye devredildiği 2015 yılı Mayıs ayı hesap bakiyesinin 51.188,77-TL olduğu, ancak bankanın TMSF'ye devrinden sonrada hesabında benzer şekilde artış olduğu, en yüksek bakiyeye bankanın TMSF yönetiminde olduğu dönemde ulaşıldığı, 2015 yılı Eylül ayı bakiyesinin 59.704,22-TL olduğu, 2015 yılı kasım ayında hesabındaki paranın büyük kısmını çektiği ancak hesabın kapatılmadığı, 2015 yılı Aralık ayı hesap bakiyesinin 3.928,13-TL olduğu, hesabın bankanın kapandığı 2016 yılı Temmuz ayına kadar açık kaldığının iddia edildiği, davacının ilk hesabının, örgüt liderinin talimatından çok önce 2008 yılında açıldığı ve bankanın kapandığı 2016 yılı Temmuz ayına kadar hesabın açık kaldığı, hesap açılış tarihinden itibaren benzer şekilde hesap hareketleri olduğu, örgüt liderinin bankaya para yatırılmasına yönelik ilk talimat tarihi olan 25/12/2013 tarihinden önce ve anılan bankanın TMSF'ye devredildiği tarih olan 29/05/2015 tarihinden sonra da birbirine benzer miktarlarda para yatırıldığı, bankanın TMSF'ye devrinden sonra örgüt liderince verilen talimatın aksine hesabın kapatılmayarak aktif olarak kullanılmaya devam edildiği, dolayısıyla talimat döneminde yatırılan paraların olağan bankacılık işlemleri kapsamında kaldığı, davacının örgüt liderinin talimatıyla hareket ettiğinin söylenebilmesi için 2014 yılı öncesi banka hesap hareketleri ile 2014 yılı hesap hareketlerinin kıyaslanması ve anılan Bankanın TMSF'ye devrinden sonraki hesap hareketlerinin de değerlendirilmeye esas alınması gerektiği halde Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince sadece 2014 yılı ve 2015 yılı başındaki hesap hareketleri nazara alınarak eksik inceleme ile irtibat ve iltisak değerlendirmesi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının yukarıda aktarılan beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından Bank Asya'daki bankacılık işlemlerinin terör örgütü liderinin talimatı doğrultusunda örgütsel amaçla yapıldığına dair somut bir tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, Bank Asya hesap hareketlerinin, davacının FETÖ ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan bir delil olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, dava konusu Komisyon kararında yer almamakla birlikte temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesinin kararında yer verilen, davacının eşinin de FETÖ/PDY terör örgütünün talimatı sonrasında 29/01/2014 tarihinde Bank Asya'da ilk kez hesap açarak 04/02/2014 tarihinde 2.925-TL para yatırdığı tespitine yer verilmiş ise de; yatırılan paranın 30/04/2014 tarihinde 1.815-TL, 05/05/2014 tarihinde 555-TL ve 12/05/2014 tarihinde 550-TL tutarında çekildiği, davacı eşinin Bank Asya'daki hesap işlemlerinin olağan bankacılık işlemleri kapsamında kaldığı anlaşıldığından, davacı aleyhine bir husus olarak değerlendirilmemiştir.

Diğer yandan, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, davacının, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı bulunduğu sonucuna ulaşılırken; FETÖ/PDY'ye aidatı, iltisakı veya irtibatı olduğu gerekçesiyle TMSF'ye devredilen Cihan Medya A.Ş.'ye 11/01/2014-21/12/2015 tarihleri arasında toplam 1.494,00-TL ödemede bulunduğu tespitlerine yer verilmiş ise de, söz konusu ödemelerin mahiyetinin bilinmediği, devamlılığı konusunda da dosyada herhangi bir bilgi bulunmadığı, anılan ödemelerin örgüte yardım amacıyla yapıldığına yönelik somut bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu ödemelerin davacının FETÖ/PDY terör örgütüne irtibat ve iltisakının tespiti açısından yeterli delil niteliğinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, Küçükçekmece Belediye Başkanlığı'nın 11/10/2016 tarihli kurum görüşünde, davacının örgütle irtibat veya iltisakı olarak sadece Bank Asya'da hesabının bulunması gerekçesine dayanıldığı, yukarıda yer verilen davacının Bank Asya işlemleriyle ilgili olarak yapılan tespit ve değerlendirmeler uyarınca belirtilen husus anılan örgüt ile irtibat ve iltisakını ortaya koyan nitelikte bir delil olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden, yukarıda belirtilen hususlar dışında, davalı idarece dava dosyasına davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğuna dair başkaca bir bilgi ve belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Bu durumda, yukarıdaki tüm tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık; işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne;

2.Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 29/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.