T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle;Davacının 30.06.2018 tarihli temlik sözleşmesi ile temlik eden ... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin, davalı şirketten olan alacağını temlik aldığını, Davalının, temlik edene ve temliknameye konu borcunu ödememesi sebebiyle Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğunu beyan etmiştir.
Sonuç ve talep olarak; davanın kabulünü, tüm alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle:
Davacı tarafın davalının borçlu olduğu dava dışı .... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketin 'de söz konusu alacağı temlik aldığını iddia edildiğini, ancak dava dışı .... ve ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketin 'e böyle bir borcu bulunmadığını, bu sebeple davanın reddini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE; Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın temliki yoluyla devralınan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 662.350,23-TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir .... 'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;"Davacı ... tarafından, davalı .... Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. aleyhine, 16.01.2023 tarihinde Bakırköy ... İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyası ile 381.000,00.TL 30.06.2018 Tarihli temliknameye konu cari hesap-fatura alacağı ve 281.350,23.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam:662.350,23.TL tutarında, icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından 01.02.2023 tarihli dilekçe ile itiraz edildiği, dosya kapsamı içerisinde yer alan “TEMLİKNAME” başlıklı 30.06.2018 tarihli belge görüntüsüne göre, temlik eden dava dışı ... ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Tarafından temlik alan davacı ... ‘a dava dışı şirketin, davalı ...Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. ‘den olan 381.000,00.TL tutarındaki alacağının temlik edildiği, Fakat, söz konusu belgenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 183.maddesine göre takdir ve değerlendirmesi mahkeme nezdinde olduğu, 7 Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Borçlu, devir yasağı içermeyen yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı devralmış olan üçüncü kişiye karşı, alacağın devredilemeyeceğinin kararlaştırılmış bulunduğu savunmasını ileri süremeyeceği, İcra takibinde, her ne kadar borcun sebebine “Cari Hesap Alacağı” denilmişse de davalı ve dava dışı şirket arasında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 89.maddesi8 hükümlerine göre akdedilmiş yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmamaktadır. Öte yandan, taraflar arasındaki ticari ilişkinin, açık hesap şeklinde yürütüldüğü anlaşıldığı, Usul yönünden incelenen davalı ... Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. ‘ne ait 2018-2024 arası dönem defter-i kebir ve yevmiye defteri, e-defter olarak tutulmuş, beratları zamanında ve usulüne uygun oluşturulmuş, fiziki olarak tutulan, envanter defteri açılış noter onayı zamanında ve usulüne uygun yaptırıldığı, davacının herhangi bir ticari işletme kaydı ve ticari vergi mükellefiyet kaydı bulunmaması sebebiyle defter tutma yükümlülüğü de bulunmamakta olduğu, dava dışı ... ve .... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ‘ne ait 2018 dönem defter-i kebir ve yevmiye defteri, e-defter olarak tutulmuş, beratları zamanında ve usulüne uygun oluşturulduğu, fiziki olarak tutulan, envanter defteri açılış noter onayı zamanında ve usulüne uygun yaptırıldığı, Hesap ve kayıt yönünden incelenen davalı .... Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. yasal defterlerinde, dava dışı .... ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ‘nin, icra takip tarihi (16.01.2023) itibariyle herhangi bir borç ve alacağı bulunmamakta olduğu, Hesap ve kayıt yönünden incelenen, dava dışı .... ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. yasal defterlerinde, davalı ... Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. (07.12.2018) tarihi itibariyle (381.043,82.TL) tutarında borçludur. Öte yandan, dava dışı şirketin, davalıdan olan bu alacağını, davacıya temlik ettiğine dair herhangi bir muhasebe kaydı bulunmamakta olduğu, Davalı .... San. ve Tic. A.Ş. yasa defterleri ile dava dışı ... ve .... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. yasal defterleri, birbiriyle mukayese edilmiş ve (381.043,82.TL) tutarında uyumsuz olduğu tespit edildiği, uyumsuzluğun toplam 3.021,96.TL tutarındaki kısmı, davalı yasal defterlerindeki, dava dışı şirket lehine, öte yandan, davalı aleyhine yapılan hatalı (2) adet kayıttan kaynaklandığı, uyumsuzluğun 2.445,97.TL tutarındaki kısmı, dekont açıklamasından dava dışı ... ve ... adına yapıldığı anlaşılan banka havalesinin, davalı yasal defterlerinde dava dışı şirket lehine kaydedilmesine mukabil, dava dışı şirket yasal defterlerine kaydedilmemiş olmasından kaynaklandığı, Uyumsuzluğun toplam 386.511,72.TL tutarındaki kısmı ise 30.07.2018 tarihinde 111.511,72.TL, 16.08.2018 tarihinde 25.000,00.TL ve 16.08.2018 tarihinde 250.000,00.TL olmak üzere, davalı tarafından dava dışı şirkete keşide edildiği anlaşılan toplam 386.511,72.TL tutarındaki (3) adet çekin, davalı yasal defterlerine kaydedilmiş olmasına mukabil, dava dışı şirket yasal defterlerine kaydedilmemiş olmasından kaynaklandığı iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesidir. Bu sözleşme yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı; dava dışı ... ve ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. yasal defterlerinde, davalı .... Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. ‘den olan (381.043,82.TL) tutarındaki alacağın, .... ‘a temlik edilmesine ilişkin bir muhasebe kaydı bulunmamakta olduğu, fakat, temlikname başlıklı 30.06.2018 tarihli belge görüntüsüne itibar edilmesi halinde, davacının, söz konusu alacağı, dava dışı şirketten temlik aldığı anlaşılmakta olduğu, buna mukabil, davalı .... Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. yasal defterlerinde dava dışı ... ve .... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ‘ne herhangi bir borç/alacak olmaması sebebiyle, temlik edilen alacağın, davalı yasal defterlerinde bir karşılığı bulunmamakta olduğu, taraf yasal defterleri arasındaki farklılığın ana unsuru olan, ... şubesine ait ,.... çek no.lu 30.07.2018 keşide tarihli 111.511,72.TL, ... çek no.lu, 16.08.2018 keşide tarihli 250.000,00.TL ve ... çek no.lu 16.08.2018 keşide tarihli 25.000,00.TL olmak üzere, davalı tarafından dava dışı şirkete keşide edildiği anlaşılan toplam 386.511,72.TL tutarındaki (3) adet çekin, ilgili bankadan akıbetinin sorgulanması ve tespit edilmesi sonrasında, nihai bir kanaate varılacağı" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya mali müşavir ....'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle;"Kök raporda bankadan detayları istenen 3 adet çek ile alakalı bilgilerin ilgili bankadan geldiği, Çek bilgi tablosuna göre ..... numaralı ve 111.551,72.-TL tutarındaki çeki ...’in 30.07.2018 tarihinde bankadan tahsil ettiği, ... numaralı 25.000,00.-TL tutarındaki çeki 17.08.2018 tarihinde ....’in bankadan tahsil ettiği ve son olarak ... numaralı 250.000,00.-TL tutarındaki çeki 17.08.2018 tarihinde ... in bankadan tahsil ettiği, 3 adet çekin arkasında dava dışı ZveM firmasının cirosu bulunduğu" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu görülmüştür.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Tüm dosya kapsamında yapılan inceleme sonucunda;
Mahkememizce ticari defterlerde yaptırılan inceleme sonucu alınan bilirkişi ek ve kök raporunda da belirtildiği üzere, davalı tarafından dava dışı temlik eden adına verilen çeklerin cirolanıp tahsil edildiği dolayısıyla dava dışı temlik edene borçlu olmadığı anlaşılmıştır. Davacı temlik alanın alacak iddiasını destekler nitelikte başkaca herhangi bir delille desteklenmediği anlaşıldığından mahkememizce dosyadaki bilgi ve belgeler davacının iddiasının ispatı için yeterli görülmemiştir. HMK’nın ispat yükünü düzenleyen 190. maddesine göre ispat yükü; kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince de, "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." düzenlemeleri mevcuttur. Buna göre; alacak iddiasının davacı tarafça ispatı gerekmekle bu husus ispatlanamadığından, davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davanın REDDİNE,
2.Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00 TL ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,
6.HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine, Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 09/02/2026 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)