Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Davalı - Borçlu ...'in ... İli, ... İlçesi, ...Mahallesi'nde, 6 Pafta, 3675 Parsel sayılı gayrimenkulünü, dava dışı...Şti.’nin ... A.Ş’ne doğmuş ve doğacak borçlarının 250.000,00 TL’lik kısmına karşılık olmak üzere ... A.Ş. lehine 2. Dereceden, Serbest Dereceden istifade etmek üzere, tesis tarihinde bilâ faiz, fekki alacaklı şirket tarafından bildirilinceye kadar süreli ipotek tesis edildiğini, ... San.ve Tic.Ltd.Şti. ile ...A.Ş. arasında yapılan ticârî alışveriş neticesinde ...Tic.Ltd.Şti.’nin ...A.Ş.’ne 30 / 06 / 2021 tarihi itibariyle 49.410,72 USD (Kırkdokuzbin Dörtyüzon Amerikan Doları Yetmişiki Cent) karşılığı Türk Lirası borcu biriktiğini, sözkonusu borcun tahsiline yönelik olarak gerek ... ile ve gerekse ipotek borçlusu davalı ile müteadditin defalar ile görüşüldüğünü ancak muhataplarla yapılan bu görüşmelerden bir netice çıkmadığını ve borcun ödenmediğini, bunun üzerine alacağının tahsili için İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yolu ile icra takibi yapıldığını ve borçlulara ödeme emri gönderildiğini, Borçlunun ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ...E. Sayılı dosyasına vâki itirazının iptaline, takibin 250.000,00 TL Asıl Alacak üzerinden devamına, borca kötü niyetle itiraz eden davalı - borçlunun %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.

Mahkememizin 26/12/2023 tarih... esas ... karar sayılı kararı ile "1-Davanın HMK 114/1-c , 115/2 mad uyarınca görev yönünden usulden reddine ve mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Karar kesinleştiğinde ve HMK 20 md uyarınca 2 haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine," dair karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 43. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi'nin 26/09/2024 tarih ... Esas, ...Karar sayılı ilamı ile "Somut olayda, uyuşmazlık esasen borcuna karşılık ipotek verilen ve aynı zamanda takip borçlusu olan dava dışı ... Şirketi ile takip alacaklısı davacı ... Şirketi arasındaki ilişkiye dair olup, bu haliyle uyuşmazlık takip alacaklısı ve takip borçlusunun ticari işletmesiyle ilgili bulunduğundan dava, ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Dolayısıyla ilk derece mahkemesince asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir." dair karar verilmiştir.

Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyasının UYAP kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

Dava, takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususunda toplanmaktadır.

Davaya konu ... Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 250.000,00 TL'lik ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip talebinde bulunduğu, ödeme emrinin borçlu davalıya tebliğ olduğu, davalı borçlu vekili 16/05/2023 havale tarihli dilekçesi ile borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğu ve süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığı görülmüştür. Mahkememizin 07/03/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve ticaret mevzuatından kaynaklı hesaplamalarda nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 05/07/2025 tarihli raporda özetle; "Davacının defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, ibraz edilen defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediği ve yerinde inceleme talebinde bulunmadığından davalının ticari defterleri incelenemediği, Davacı defter ve kayıtlarına göre dava dışı ... Şti.'den 30.06.2021 tarihi itibariyle 430.130,20 TL; 12.04.2023 takip tarihi itibariyle de 24.769,37 TL (1.293,71 USD karşılığı) alacaklı olduğu, Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin HMK. m. 222/3 hükmü de dikkate alındığında; davacının takip tarihi itibariyle 24.769,37 TL ( 1.293,71 USD karşılığı) alacaklı olduğu, bu alacak oranında ipoteğin paraya çevrilmesini talep edebileceği,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Mahkememizin 15/09/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere mali müşavir ve ticaret mevzuatından kaynaklı hesaplamalarda nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 17/11/2025 tarihli ek raporda özetle; "Kök raporda yapılan incelemede cari hesap ekstresindeki 06.10.2022 tarih ve 19961 yevmiye no.lu 894.422,97 TL'lik işlem kaydının huzurdaki davada dava konusu olmayan ...

11.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi kaydı olduğu, söz konusu alacağın dava dışı şirket tarafından ödenmemesi nedeniyle VUK madde 323 gereği şüpheli ticari alacaklar karşılığı hesaplarına alındığı tespit edilmiştir. Bu durumda davacı şirketin 11.04.2023 tarihi itibariyle dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'den şüpheli alacaklara virman yapılan alacakla birlikte 894.422,97 TL * 24.769,37 TL = 919.192,34 TL alacaklı olduğu değerlendirilmiştir. Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davacının defter ve belgelerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişi heyetine verilen ek görev ile sınırlı olarak mezkür surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde;

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin HMK. m. 222/3 hükmü de dikkate alındığında; davacının takip tarihi itibariyle 919.192,34 TL alacaklı olduğu ve bu alacak oranında ipoteğin paraya çevrilmesini talep edebileceği ,..." şeklinde görüş ve tespitlerde bulunulduğu, kök ve ek raporun dosya kapsamına uygun, denetime elverişli nitelikte düzenlendiği, hüküm kurmaya elverişli tespit ve değerlendirmeler içerdiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin 14/01/2026 tarihli tutanak ile "Mahkememizin 09/12/2025 tarihli celsenin 2 nolu ara kararı gereğince bugün saat 14.00'da dava dışı .... Şti.'nin ticari defterlerine ilişkin incelemenin kalemde yapılmasına karar verilmiş, dava dışı şirkete 07/01/2026 tarihinde ihtaratlı tebligatın yapıldığı, davacı tarafça bilirkişi ücretinin yatırıldığı ancak yapılan ihtarata rağmen dava dışı şirket tarafından ticari defter ve kayıtların sunulmadığı anlaşılmakla, incelemenin yapılamadığına" ilişkin tutanak tutulduğu görülmüştür.

Eldeki davada, davacının dava dışı ... Ltd. Şti. ile arasındaki ticari ilişki nedeniyle 49.410,72 USD karşılığı Türk Lirası alacağının olduğu, davalının ..., ..., ... - ...'nde, 6 Pafta, 3675 Parsel sayılı gayrimenkulünü, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin ...A.Ş.'ye doğmuş ve doğacak borçlarının 250.000,00 TL'lik kısmına karşılık olmak üzere ... A.Ş. lehine istifade etmek üzere ipotek tesis edildiği, davacının dava dışı şirketten olan alacağını tahsil edememesi nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile davalı ve dava dışı şirkete takip başlattığı, fakat davalının takibe itiraz ettiği, davacının da huzurdaki dava ile itirazının iptalini talep ettiği, ancak davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmayarak davacı iddialarını inkar ettiği kabul edilmiştir. Somut olayda, davanın konusunun, davacının, dava dışı ... şirketinden olan alacağına karşılık olarak davalının ..., ..., ... - ...'nde, 6 Pafta, 3675 Parsel sayılı gayrimenkulünü, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin ... A.Ş.'ye doğmuş ve doğacak borçlarının 250.000,00 TL'lik kısmına karşılık olmak üzere ... A.Ş. lehine istifade etmek üzere vermiş olduğu ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin olduğu, davacının dava dışı ... şirketi ile arasındaki ticari ilişkide ek raporda yapılan tespitlere göre, davacının kendi kayıtlarında dava dışı .... Şti.’den takip tarihi itibariyle 894.422,97 TL x 24.769,37 TL = 919.192,34 TL alacaklı olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davalarında kural olarak ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf üzerinde ise de ileri sürülen savunmaya göre ispat yükünün yer değiştirmesi söz konusu olabilmektedir.

Davalı taraf yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmayarak davacının iddialarını inkar etmiş sayılmıştır. Buna göre eldeki davada davacının dava dışı şirketten olan alacağını tahsil edememesi nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi dosyasına göre alacaklı olduğu ve miktarı hususunda ispat yükü davacı alacaklı üzerinde bulunmaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler ışığında eldeki davada, davacının dava dışı şirketten olan alacağını tahsil edememesi nedeniyle ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesi dosyasında davalı aleyhine takip başlatılmış, davalı tarafça aşamalarda takibin mükerrer tahsilata neden olmayacak şekilde açılması gerektiği, davanın reddi gerektiği savunulmuş, ödeme emri incelendiğinde davalı ve dava dışı şirket aleyhine düzenlendiği görülmüş, davacı şirket ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, lehe ve aleyhe delil vasfını taşıdığı, dava dışı ... şirketi tarafından tebliğ edilen inceleme gününde ticari defter ve kayıtların sunulmamış olması nedeniyle incelenemediği, davacı şirketin kendi kayıtlarına göre 11/04/2023 tarihi itibariyle dava dışı ... şirketinden 919.192,34 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş, dosya kapsamına mükerrer ödeme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ya da belge sunulmadığı, dava dışı şirketin defterlerinin incelenemediği, bu nedenle davalı savunmasına itibar edilemeyeceği ve HMK'nın 222.maddesi birlikte değerlendirildiğinde davacının takip tarihi itibariyle 919.192,34 TL alacaklı olduğu ve bu alacak oranında ipoteğin paraya çevrilmesini talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulü ile davalının ... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin...esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı şartlarla devamına, icra inkar tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davanın kabulü ile, davalının ..... Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ...esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynı şartlarla devamına,

2.İcra inkar tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine,

3.Karar tarihine göre alınması gereken 17.077,50 TL harçtan peşin alınan 3.019,38-TL harcın mahsubu ile bakiye ‭14.058,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

4.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 38,40-TL vekalet harcı, 3.019,38 TL peşin harç, 19.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.549,25 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 23.876,88 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

7.Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 03/03/2026