T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ---- uyuşmazlık konusu sözleşmenin akdedildiği tarihte ------ adı altında mimari alanında faaliyet göstermekte olan bir şahıs şirketi olduğunu, müvekkilinin daha sonra şahıs şirketi üzerinden yürüttüğü faaliyetleri -----) kurarak bu şirket üzerinden devam ettirdiğini, müvekkilinin, ----- yapılmakta olan otel projesindeki çerçeveli resimden oluşan tablo ihtiyacı nedeni ile davalı -------Şirketi ile görüştüğünü, projenin ------- yapılacak olan ---- açılışına yetiştirileceğinden dolayı aciliyetinin dile getirildiğini ve dava dilekçesi ekinde yer alan sözleşmede belirtilen kalite koşullarını sağlayan çerçevelerin sipariş edildiğini, müvekkili ürünlerin yurt dışındaki bir proje için sipariş edildiğini ve otelin açılış tarihine kadar yetiştirilmek koşulu ile sipariş edildiğini özellikle davalıya belirttiğini, davalının gerek görseller gerek sözleşmeler gerek ise yapılan telefon konuşmalarında kalite koşullarını aynen sağlayacağının taahhüdünü verdiğini, müvekkili ile davalı arasında bir eser sözleşmesi düzenlendiğini, davalının bu sözleşmede taahhüt ettiği müvekkilinin istediği şekil ve kalite ve ebatlarda ürünlerin üretilmesi borcu altında olduğunu, müvekkilinin sözleşme ile kararlaştırılan ödemeleri eksiksiz ve zamanında yerine getirmiş olmasına rağmen davalının borcunu yerine getirirken kusurlu davrandığını ve ayıplı ürün imal edip müvekkiline teslim ettiğini, müvekkilinin çerçeve siparişi ile ilgili olarak anlaşılan koşulları da kapsayan bir sözleşme düzenleyip davalıya iletmiş olsa da aralarındaki güven ilişkisinden kaynaklı olarak bir sözleşme imzalama gereğinin olmadığını, zaten bu koşulların kabul edildiği öne sürülerek sözleşmenin imzalanmadığını, düzenlenen sözleşmenin, sözleşmedeki şartların kabul edildiğine ilişkin mail ve ------ yazışmaları dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, müvekkiline gönderilen siparişlerin birkaç kısım halinde gönderildiğini, gönderilen ürünlerin yurtdışına gönderildiğini, müvekkiline gönderilen ilk parti ürünlerin müvekkile doğrudan kargolanmış ve ürünlerin müvekkile ulaştığında taahhüt edilen kalitede ve şekilde üretimin yapılmadığı gerek malzeme kalitesi gerek ise çerçevenin üretim şeklinde sorunlar olduğunun müvekkilce tespit edilip zaman kaybedilmeden davalıya bildirildiğini, davalının bundan sonra gönderilecek olan ürünlerde asla böyle bir problemle karşılaşılmayacağı bir yanlışlık sonucunda ürünlerin bu şekilde üretildiğini belirtip kalan siparişin kalite koşullarının tamamını eksiksiz şekilde karşılayacağının taahhüdünü verdiğini, verilen taahhüt için şahit numune oluşturduğunu ve bu şahit numuneyi müvekkiline gönderdiğini, (Ek: -----) müvekkilinin kalan ürünlerin şahit numune kalitesinde ve şeklinde yapılması halinde kabul edileceğini belirttiğini, davalının bunun garantisini gerek konuşmalarında gerek ise ----- konuşmalarında sağlayacağını belirttiğini ancak kalan ürünlerin de üretilip gönderildiğinde ürünlerin şahit numunede taahhüt edildiği gibi yapılmadığını, ilk partide olduğu gibi düşük malzeme kalitesi ve düşük işçilikle üretilip gönderildiğini, ürünlerdeki ayıbın basit fiili müdahale ile giderilemeyecek boyutta olduğunu, ayıbın giderilmesi için uzman kişilerden yardım alınmasını gerektirecek boyutta olduğunu, müvekkilinin kargoların açılışlarını tek tek video kaydına aldığını ve derhal davalıya bildirimde bulunduğunu, (Ek: Gönderilen çerçevelerin kargo açılış videoları ve davalıya gönderilen mesaj ve mailler, ses kayıtları) tüm bu nedenlerle; davalının, sözleşme konusu ürünleri ayıplı olarak imal ve teslim etmesi nedeniyle ayıplı ifa hükümleri uyarınca sorumluluğuna; müvekkilinin ----- otel projesinde kullanılmak üzere davalıdan temin ettiği çerçevelerin ayıplı olması sonucu uğradığı doğrudan, dolaylı ve müspet zararların (tamir, nakliye, hak ediş kaybı vb.) yönünden, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 100 amerikan doları maddi ve 100.000,00-TL manevi tazminatın, ödeme tarihinden itibaren Devlet bankalarının yabancı para cinsinden bir yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiziyle oranı ile birlikte amerikan doları cinsinden davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın zaman aşımına uğradığını, davacının, dava dilekçesinde; müvekkili ----- Şirketi ile akdettiği resimli çerçeveli tablo üretimine ilişkin eser sözleşmesinin ayıplı ifası nedeniyle uğradığı kazanç kaybını, ayıp oranında nefaset indirimi yapılmasını, munzam zarar ile doğrudan, dolaylı ve müspet zararlarının tazminini talep etmiş ise de uyuşmazlığın; davacı tarafından talep edilen çerçeveli tabloların üretimi, sevkiyatı ve teslimi sürecinde, üretimden bağımsız olarak gerçekleşen taşıma, montaj ve saha müdahaleleri sonrasında ortaya çıkan sorunların, haksız biçimde davalı müvekkilin üretim faaliyetlerine atfedilmesine ilişkin olduğunu, davacının haksız taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkilinin, yaklaşık otuz beş yıldır kesintisiz biçimde faaliyet gösteren, sektörde köklü bir geçmişe ve yerleşik bir kurumsal yapıya sahip, alanında uzmanlaşmış, üretim ve tedarik süreçlerinde kalite, özen ve mesleki dürüstlük ilkelerini esas alan, ulusal ve uluslararası ölçekte birçok projeyi başarıyla tamamlamış, güvenilirliği ve ticari itibarı ile tanınan bir ticaret şirket olduğunu, müvekkili şirketin, uzun yıllara dayanan bilgi birikimi ve tecrübesi sayesinde sektöründe saygın bir konuma ulaştığını, bugüne kadar gerçekleştirdiği faaliyetlerde sözleşmesel yükümlülüklerine uygun davranmayı ilke edindiğini, ayıplı üretim veya kusurlu ifa iddialarına konu olacak herhangi bir uygulamada bulunmadığını, davacı yan dava dilekçesinde ------ yapılmakta olan otel projesindeki çerçeveli resimden oluşan tablo ihtiyacı nedeni ile davalı müvekkili şirket ile görüşmüş olduğunu, projenin ---- yapılacak olan --- açılışına yetiştirileceğinden dolayı aciliyetini dile getirdiğini ve dilekçesinin ekinde yer alan sözleşmede belirtilen kalite koşullarını sağlayan çerçeveler sipariş ettiğini ürünlerin yurt dışındaki bir proje için sipariş edildiğini ve otelin açılış tarihine kadar yetiştirilmek koşulu ile sipariş edildiğini özellikle davalı müvekkile belirttiğini beyan ettiğini, davacının, müvekkili şirketten numune ürünler talep ettiğini, davalı müvekkili şirketin ilk numunesini yaptığını, söz konusu numuneleri yaparken bir video çekerek ürünü davacıya hangi malzemelerle yapacağı konusunda geri dönüş alabilmek için iki farklı malzeme tanıttığını, video da davalı müvekkili şirketin baskıları ----- ve ---- kumaş üzerinde nasıl duracağını, kumaşın kalitesini ve ----- daha kaliteli bir ürün olmasından dolayı akma, bozulma vs. yapmayacağını anlattığını ancak davacının kendilerine ulaşan video ya istinaden ------ maliyetli olduğunu diğer ucuz olanın yeterli olacağını beyan ettiğini, bu hususun davacının kardeşinden atılan ses kayıtlarıyla da sabit olduğunu, (Ek-1 davalı müvekkilin videosu ve davacının kardeşinin ses kayıtları) davalı müvekkili şirketin işbu numune anlaşmasına istinaden 12.08.2022 tarihli numunelere ilişkin ilk faturasını düzenlediğini, ardından davacının yetkilisi olduğu firmanın-----adresinde bulunan deposuna tesliminin istendiğini ve davalı müvekkili şirketin sevkiyat aracıyla özenli bir şekilde paketleyerek kasalarda yolladığını (Ek:3 ------), davacının, dava konusu üretim sürecine geçilmeden önce davalı müvekkil şirketten numune ürünler talep ettiğini, bu kapsamda davalı müvekkili tarafından numune üretimi yapıldığını, numune sürecinde kullanılabilecek malzemelerin davacıya video kayıtları ile tanıtıldığını, davacının, kendisine sunulan alternatifler arasından maliyet bakımından uygun olan malzemenin kullanılmasını tercih ettiğini ve bu tercihini açık şekilde bildirdiğini, numune ürünlere ilişkin olarak 12.08.2022 tarihinde fatura düzenlendiğini, numuneler davacının ----- deposuna sevk edildiğini, davacının, kendisine teslim edilen numuneleri incelediğini ve numunelerden memnun kaldığını beyan ettiğini, bu memnuniyet üzerine, davalı müvekkili tarafından numunelerle aynı standart ve özelliklerde seri üretim sürecine geçildiğini akabinde, üretimi tamamlanan ürünlerin 26.09.2022 ve 07.10.2022 - 19.10.2022 tarihleri arasında davacının ----- adresine sevk edildiğini, öncelikle davacı ile müvekkil davalı şirket arasında herhangi bir imzalı yazılı eser sözleşmesi bulunmadığını, davacının dava konusunda taraflar arasında akdedildiği iddia edilen sözleşmeye dayanmış olup böyle bir sözleşme olmadığı için öncelikle davanın konusuz olması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, böyle bir sözleşmenin imzalanmasının mümkün olmadığını çünkü sözleşme öncesi görüşmelerde tarafların fiziki olarak bir araya gelmediğini, sözleşme olarak bahsedilen evrakın davacı tarafça davalı müvekkiline atılmışsa da imzalanmamış işe ilişkin hususların hep ----- ve mail üzerinden devam ettiğini, her ne kadar imzalanmış bir sözleşme olmasa da kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte dosya kapsamına akdedilmiş gibi lanse edilen sözleşme incelendiğinde görüleceği üzere çerçevelerin kalitesi, malzeme türü, teknik standartları, ölçü toleransları, paketleme/taşıma şartlarına ilişkin de açıkça belirlenmemiş bir hususun mevcut olmadığını, işbu nedenle, kararlaştırılmış nitelik net değilse, ayıp iddiası soyut ve ispatı güç hale geleceğini, davacının dava dilekçesinde; davalı müvekkilin borcunu yerine getirirken kusurlu davrandığını ve ayıplı ürün imal edip kendisine teslim ettiğini beyan etmiş ise de söz konusu beyanlar hayatın olağan akışına aykırı mesnetsiz iddialar olup reddi gerektiğini, eserdeki ayıpların iş sahibinin talimatından ve üretim dışı sebeplerden kaynaklandığını, zamanında ve usulüne uygun ayıp ihbarı bulunmadığını, ürünlerin kabul edildiğini ve kullanıldığını, taşıma ve saha uygulamalarından kaynaklanan hasarların üretim ayıbı olarak nitelendirilemeyeceğini, davacı hakkında şikayet haklarının saklı olduğunu, davacının tazminat taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenler ve Mahkemece resen gözetilen nedenlerle; davacı tarafından haksız açılan işbu davanın usul ve esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir.
Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavram olup her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir.Somut davada, gelen müzekkere cevapları dikkate alındığında davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı belirtilmiştir.
Davacının gerçek kişi tacir kaydı olmamakla birlikte bilanço esasına göre defter tuttuğuna dair belge de bulunmamaktadır. Başka bir deyişle davacı tacir değildir. Eldeki davada davacı tacir olmadığı gibi dava konusunun da eser sözleşmesinden kaynaklanması sebebiyle Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde öngörülen mutlak ticari davalardan değildir. O halde olayda tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu değildir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının tacir olmaması, eldeki davanın mutlak ya da nispi ticari dava olmaması sebebiyle mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, yetkili ve görevli mahkemenin ----- Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,
2.Yargılama giderleri ile harçların görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
3.Kararın kesinleşmesinden itibaren (süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren) 2 hafta içinde mahkememize başvurularak dilekçe ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın bu davaya bakmaya görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine,
4.Kararın kesinleşmesinden itibaren (süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren) 2 haftalık süre içinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.