Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A /

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın ... A.Ş. nezdinde ... no.lu Genişletilmiş Kasko Paket Uzun Ve kısa süreli kiralık poliçesi bulunduğunu, 16.07.2022 günü saat 08:00 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... ili ... karayolu Yukarıboran köyü mevkiinde lastik patlaması akabinde orta refüje savrularak çarpması sonucu araçta hasar meydana geldiğini, ... sevk ve idaresindeki 16.07.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bahse konu kaza ile ilgili olarak müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı araçta meydana gelen gerçek zarar/hasar bedelinin başvurulan sigorta şirketinden tahsili adına sigorta şirketine başvuru yapılmış, ... numaralı hasar dosyası açıldığını, ancak KABİS kaydı olmadığından bahisle hasar dosyası ret olarak kapatılmış, talebi reddedildiğini, konu ile ilgili müvekkili şirket yetkilisi Kadir Şencan tarafından ... İl Emniyet Müdürlüğüne yapılan başvuru sonucunu gösteren evrak sigorta şirketine sunulduğunu, verilen cevapta ... plakalı 2017 model Beyaz renkli ... marka kamyonetin kiraya verildiği belirtildiğini, 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında ... plakalı aracı kiralayan şahsın açık kimlik bilgilerini gösterir sistem çıktısı tarafına verilmediğinden dolayı KABİS kaydı sigorta şirketine sunulamadığını, zararın tazmini için işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, davalı sigorta şirketi, ... plaka sayılı aracın kasko sigortacısı olup müvekkile ait araçta meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunu, poliçede yer alan klozlar haksız şart niteliğinde olduğunu, müvekkili sigortalı poliçenin düzenlenmesi aşamasında bilgilendirilmediği, bu nedenle davalı sigorta şirketinin bu klozlardan yararlanması mümkün olmadığını, sigorta şirketi tazminattan sorumlu olduğunu, poliçede yazılı klozlar başvuru sahibi tüketici ile müzakere edilmediğini, ayrıca bu klozlar tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olması nedeniyle sözü geçen sözleşme şartları haksız şart olarak değerlendirilmesi gerektiğini, kanun gereğince haksız şartlar kesin hükümsüz olduğunu, poliçede yazan özel şartlar sigortalı aleyhine olup uygulanmaması gerektiğini, bu sebeplerle haklı davanın kabulü ile 16.07.2022 tarihinde meydana gelen kazası sonucu davalı sigorta şirketince kasko poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı müvekkile ait araca ilişkin 1.000-TL pert bedelinin (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere) dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini talep etmiştir.

S A V U N M A /

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı dava niteliği itibari ile “belirsiz alacak” davası olarak dava ikame ettiğini, ancak söz konusu davanın “belirsiz alacak” davası şeklinde açılabilmesi mümkün olmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen 16,07,2022 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı araç, müvekkili şirkete 11.11.2021-/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Genişletilmiş Kasko Paket Uzun Kiralık Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, aracın tamiri ekonomik değilse pert total işlemi uygulanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, aracın pert olduğu iddiasında, hurdanın müvekkili şirkete bırakılmasına karar verilmesi halinde bile, davacı tarafından aracın üzerinde hiçbir kayıt ve sınırlama olmaksızın temiz şekilde müvekkiline fiilen teslimi ile satış ve devire ilişkin imkan tanıyan noter evraklarının teslimine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, bu durumda; aracın mevcut durumu korunmuş ve hiçbir parçası alınmamış şekilde, trafikten ve Vergi Dairesi’nden temiz belgeleri alınmış ve üzerinde hiçbir sınırlama olmayacak şekilde, genel şartlar uyarınca trafikten alınacak çekme kaşeli ruhsat ve başkalarına satış için şirketimiz yetkilileri adına düzenlenmiş satış vekaletnamesinin teslimi şartı ile tazminatın ödenmesine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, ancak şartlar gerçekleşmeden müvekkili şirket tarafından tazminat ödenecek olursa müvekkili şirket tarafından fazla ödeme yapılmak zorunda kalacağını ve mağdur olunacağını, aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa peşin rayiç değerinden, aracın hasarlı vaziyetteki değeri düşülerek hasar miktarının tespit edilmesi gerekeceğini, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, haksız ve fahiş olan maddi tazminat talebinin ve davanın reddine, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddi ile aleyhimize hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

G E R E K Ç E / Dava, 16/07/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın hasar görmesinden dolayı pert bedelinin kasko sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir. Dava dosyası, ...

3.Tüketici Mahkemesi'nin 09/11/2023 tarihli ...Esas ve ... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiştir. Taraf delilleri toplanmış, dava konusu aracın tramer kayıtları, tescil kayıtları, KABİS kayıtları, hasar dosyası ve sigorta poliçesi celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişi ...'dan ve Sigorta bilirkişisi ...'ndan alınan 24/04/2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; ... plaka sayılı, ... markalı , ... tipindeki , 2017 model aracın 16.05.2022 tarihi itibariyle ruhsat sahibinin ... Şti olduğu görüldüğünü, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...‘nin % 100 oranında asli kusurlu olduğu görüş ve kanaati oluştuğunu, toplam hasar tutarının KDV Hariç 122.560,87 TL / KDV Dahil 144.621,83 TL olduğu görüldüğünü, davacıya ait ... plaka sayılı, ... markalı ,... tipindeki , 2017 model aracın, bu kaza esnasında aldığı darbeler sonucu hasarlanacağını, bununla ilgili olarak kaza sonrası çekilen fotoğraflarının incelenmesiyle, 25.07.2022 tarihli Ekspertiz raporlarında belirtilen, hasar kalemlerinin kaza sonrası oluşabilecek hasarları ihtiva ettiğini, yedek parça birim fiyatlarının yapılan piyasa araştırmasında – bilus.com.tr - rayiç fiyatlara uygun olduğu görüldüğünü, ekspertiz raporunda ; aracın rayiç değerinin 260.000 TL , araçtaki hasar tutarının 144.621,83 TL olduğu ve aracın onarımının ekonomik olmaması nedeniyle PERT Çekme belgeli olduğu değerlendirmesi yapıldığı görüldüğünü, dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 290.000 TL olduğunu, araçtaki hasar tutarının 144.621,83 TL olduğunu, ağır hasar oranının 0,50 olduğunu, PERT sınırını geçtiği için / aracın onarımının ekonomik olmaması nedeniyle PERT kararının kabul edilebilir ve rasyonel olduğu görüş ve kanaati oluştuğunu, “Çarpma – çarpışma “ riskinin gerçekleşmesi nedeni ile sigortalı kıymette meydana gelen zararın teminat kapsamında olduğu tespit edildiğini, aracın kaza sırasındaki sürücüsü dava dışı ... olup, aracın kaza tarihindeki sigorta ettireni ... olduğunu, Sonuç ve Kanaat : 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 47 / d “ Trafik işaret ve kurallarına uyma ” ve Madde 52/ b “ Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ... plaka sayılı araç sürücüsü ...‘nin ’ % 100 oranında ASLİ kusurlu olduğunu, dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 290.000 TL olduğunu, araçtaki hasar tutarının 144.621,83 TL olduğu , Ağır hasar oranının 0,50 olduğunu, PERT sınırını geçtiği için / aracın onarımının ekonomik olmaması nedeniyle PERT kararının kabul edilebilir ve rasyonel olduğunu, davacı vekili tarafından aracın sovtaj belgelerinin sunulmaması nedeniyle, araçtaki gerçek zararın tespit edilemediğini, dava dosyasında bulunan belgelerden Polis tutanağında kaza tarihinin 27.06.2022 olarak belirtildiğini, kaza tespit tutanağında ise kazanın 16.07.2022'de olduğunun görüldüğünü, ilgili poliçeye 20.07.2022 tarihinde (16.07.2022 tarihli kazayı takiben 4. günde) düzenlenen 001 – ilk zeyil ile poliçede sigortalının / sigorta ettirenin davacı olarak değiştiğinin tespit edildiğini, davacının kiracısı ile uzun dönem kiralama sözleşmesinin dava dosyasında görülemediğini, normal Şartlarda “Çarpma – çarpışma “ riskinin gerçekleşmesi nedeni ile sigortalı kıymette meydana gelen zararın teminat kapsamında olduğunu, poliçede “Kiralama sözleşmesinin ve KABİS kaydının bulunması zorunlu olduğunu, aksi halde meydana gelen hasarlar teminat haricidir. Kiralık araç bildirim sistemi (KABİS);hem aracı kiralayan kişinin kişisel bilgilerinin hem de aracın bilgilerinin dijital ortamda Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesini sağlayan bir sistemdir” hususu belirtilmiş olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişi...'dan ve Sigorta bilirkişisi ...'ndan alınan 13/09/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Poliçede “Kiralama sözleşmesinin ve KABİS kaydının bulunması zorunlu olduğunu, aksi halde meydana gelen hasarlar teminat harici olduğunu, kiralık araç bildirim sistemi (KABİS); hem aracı kiralayan kişinin kişisel bilgilerinin hem de aracın bilgilerinin dijital ortamda Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bildirilmesini sağlayan bir sistemdir” hususu belirtilmiş olup, ilgili kayıtların dava dosyasına eklendiğinin görüldüğünü, Sonuç ve Kanaat: 6.1 - 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 47 / d “ Trafik işaret ve kurallarına uyma ” ve Madde 52/ b “ Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak “ maddelerini ihlal etmesi nedeniyle ... plaka sayılı araç sürücüsü ...‘nin % 100 oranında asli kusurlu olduğunu, dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 290.000 TL olduğunu, araçtaki hasar tutarının 144.621,83 TL olduğunu, Ağır hasar oranının 0,50 olduğunu, PERT sınırını geçtiği için / aracın onarımının ekonomik olmaması nedeniyle PERT kararının kabul edilebilir ve rasyonel olduğunu, dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 290.000 TL olduğunu, taraflarınca yapılan piyasa araştırmasında sovtaj değerinin 150.000 TL civarında olduğunu, davacının zararının 140.000 TL olduğunu, “Çarpma – çarpışma “ riskinin gerçekleşmesi nedeni ile sigortalı kıymette meydana gelen zararın teminat kapsamında olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi heyeti rapor ve ek raporunun değerlendirilmesinde;

Davacı vekilince, dava dilekçesi ile, 16/07/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın hasar gördüğü, pert olduğu, kasko sigortacısı olan davalı sigorta şirketine başvurdukları, ancak davalı sigorta şirketinin kapis kaydının sunulmadığından bahisle tazminat taleplerini reddettiği, aracın kapis kaydının bulunduğu, araç pert bedelinden kasko sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu ileri sürülerek, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak, araç hasar/pert bedeline ilişkin 1.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep edilmiş, 16.09.2025 tarihli talep artırım dilekçesi ile tazminat talepleri 140.000,00 TL'ye artırılmış, harcı tamamlanmıştır.

Davalı vekilince, cevap dilekçesi ile, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı, davacıya ait aracın kaza tarihini kapsar şekilde kasko poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiği ancak davacı tarafın tazminat talebinin poliçe teminatı kapsamında olmadığı, aracın kapis kaydının sunulmadığı, aracın uzun süreli kiralama ile kiralanmasından dolayı işletenin değiştiği, davacının işleten olmaması nedeniyle davalı sigorta şirketinin de sorumluluğunun kalmayacağı, araç rayiç değerinin ve gerçek zararın tespit edilmesi gerektiği, Kdv ekspertiz ücreti talep edilemeyeceği, müvekkili sigorta şirketinin temerrüte düşmediği savunularak davanın reddi talep edilmiştir. Öncelikli olarak, dava şartları ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır. Buna göre;

Davalı tarafça, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağı ileri sürülmüş ise de; davanın, 16/07/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın hasar görmesinden dolayı pert bedelinin kasko sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin olduğu, tazminat bedelinin davanın başında belirlenebilir olmadığı, bilirkişi raporu ile netleşeceği, bu kapsamda davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında yasal bir engel bulunmadığı anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davalının bu savunmasına itibar edilmemiştir. Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek başkaca bir ilk itiraz veya süreler yönünden itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi heyeti rapor ve ek raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesinde, ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1401/1. maddesine göre; Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir. Aynı kanunun 1406/1. maddesine göre; Bir kişi, diğer bir kişinin adına onu temsilen sigorta sözleşmesi yapabilir, Aynı kanunun 1409 maddesine göre; (1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2)Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporuna göre somut olayın değerlendirilmesinde; Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporuna göre somut olayın değerlendirilmesinde;

Davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın 16/07/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasar gördüğü ve pert olduğu, davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın 16/07/2022 kaza tarihini kapsar şekilde Genişletilmiş Kasko Poliçesinin davalı sigorta şirketi tarafından yapılmış olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından kasko poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketine başvurulduğu, hasar dosyasının açıldığı ancak davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafça, sigortalı aracın kapis kaydının bulunmadığı ileri sürülmüş ise de, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün 25/02/2025 tarihli müzekkere cevabı ve eki belgelerin incelenmesinde, davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın 16/07/2022 kaza tarihini kapsar şekilde kapis kaydının bulunduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı tarafın bu savunmasına itibar edilmemiştir.

Davalı tarafça, aracın uzun süreli kiralama ile kiralanmasından dolayı işletenin değiştiği, davacının işleten olmaması nedeniyle davalı sigorta şirketinin de sorumluluğunun kalmayacağı ileri sürülmüş ise de, bu savunmanın zarar gören 3. kişilerce açılan tazminat davalarında ileri sürülebileceği, aracın uzun süre kiralanması ile malikin değişmediği, bu kapsamda sigortalı araçta oluşan hasarlardan davalı kasko sigortacısı şirketin sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmekle, bu savunmaya da itibar edilmemiştir.

Dava konusu kazadan dolayı davacı tarafa ait aracın hasar gördüğü ve pert olduğu, dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 290.000,00 TL olduğu, araçtaki hasar tutarının 144.621,83 TL olduğu, ağır hasar oranının 0,50 olduğu, pert sınırını geçtiği için / aracın onarımının ekonomik olmaması nedeniyle pert kararının kabul edilebilir ve rasyonel olduğu, dava konusu aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 290.000 TL olduğu, sovtaj değerinin 150.000,00 TL olduğu, davacının zararının 140.000,00 TL olduğu, Kasko Poliçesi Genel Şartları kapsamında, “Çarpma – çarpışma “ riskinin gerçekleşmesi nedeni ile sigortalı kıymette meydana gelen zararın yani davacı zararının teminat kapsamında olduğu ve davalı sigorta şirketinin 140.000,00 TL davacı zararından sorumlu olduğu, bu bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle, davacı tarafın davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak; davacı tarafça açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1.DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; 140.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, Fazlaya dair istemin REDDİNE,

2.Alınması gereken 9.563,40-TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama yoluyla yatan 2.669,85-TL harcın mahsubu ile eksik kalan ‭‭‭6.893,55-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Davacı tarafça peşin ve tamamlama olarak yatırılan 2.669,85 TL peşin harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

3.Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı parası, 349,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 15.618,85 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

5.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk giderinin, davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6.Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,

7.Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.03/03/2026