Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit-banka teminat mektubunun iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, davalı şirket ile ... marka motosiklet alımı konusunda sözleşme akdettiğini, sözleşmenin 1. maddesi uyarınca müvekkili şirketin ilk etapta 743 adet ürünü teslim ettiğini, ancak müvekkili şirketin kusurlu bir davranışının bulunmamasına rağmen, bedeli ödenmediğinden kalan ürünleri teslim etmediğini, bu hususta arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, ... ve ... şirketlerinin arabuluculuk görüşmelerine katılmadığını ve arabuluculuk görüşmelerinin anlaşma ile sonuçlanmadığını, çünkü davalı taraf şirket yetkilisinin ...'a kaçtığını, davalı tarafa tebligat yapılamadığını, 31/05/2025 tarihli sözleşmeye göre, asıl taraflardan ... ve onun Türkiye’de iş takipçisi sıfatındaki alıcı olan davalı şirketin sözleşmeye aykırı olarak müvekkili şirketin sözleşmeye aykırı davranarak zarara uğrattığını, edimin yerine getirilmemesinden ticari hayatı etkilenen müvekkilinin, bu sözleşmeye bağlı olarak ...’ın sipariş vermesi ve siparişin ödemesini yapması koşuluna bağlı olarak sözleşmeye bağlı teminat mektubu vermiş ise de, karşı taraf şirket yetkililerinin, teminat mektubunun verildiğinin hemen ertesi günü ... Şubesini arayarak bu teminat mektubunu nasıl hemen nakde çevirebiliriz diye sormaları olduğunu, müvekkilinin ... Bankası aracılığı ile verdiği 11/08/2025 tarihli, ... referans numaralı teminat mektubunu dolandırma amaçlı ve haksız kazanç elde etmek maksadı ile ... şirketinin Türkiye'den avukatı aracılığı ile bozdurma girişimine bu temelde başladığını, teminat mektubunun 25/09/2025 tarihine kadar geçerli olduğunu, ... şirketinin avukatının, söz konusu teminat mektubunu sözleşmeye aykırı olarak nakde çevrilmesi için bankaya talepte bulunduğunu, her iki şirketin de temsilcisinin Türkiye’den İran’a 02/09/2025 tarihinde kaçtıklarını, avukat üzerinden teminat mektubunu nakde çevirme girişiminde bulunduklarını, davalı şirket yetkilisinin kaçması ve Türkiye'de herhangi bir mal varlığı bulunmaması nedeniyle alacak tahsilinin imkansız hale geldiğini, teminat mektubunun nakde çevrilmesi durumunda müvekkili şirketin telafisi güç ve imkansız zararlara uğrayacağını ve nakde çevrilen paranın geri alınmasının mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle öncelikle dava konusu teminat mektubuna ilişkin teminatsız olarak ödeme yasağı verilmesini, yapılacak yargılama sonunda ise teminat mektubunun iptal ve iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

Dava, tedarikçi davacı şirket ile siparişçi ... Şirketi arasında akdedilen 31/05/2025 tarihli motosiklet alımı sözleşmesine dayalı olarak, davacı tarafın kusurlu bir davranışı bulunmamasına rağmen ... Şirketinin Türkiye'deki iş takipçisi davalı şirket tarafından banka teminat mektubunu bozdurma girişiminde bulunulduğundan bahisle, söz konusu teminat mektubunun iptal ve iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce dava konusu distribütörlük sözleşmesi ile ekleri, banka teminat taahhüdü sözleşmesi, mali uzlaşma ve denetim tutanakları, ek sözleşmeler, teminat mektubu teslim ve tesellüm tutanağı, toplantı tutanağı, e-mail yazışmaları, banka yazıları, teminat mektubu sureti, ticaret sicili kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir. ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinden, şikayetçi ... tarafından, şüpheliler ... ile yetkilisi ...ve... aleyhine nitelikli dolandırıcılık suçu isnadıyla 01/10/2025 tarihinde şikayette bulunulduğu, başsavcılığın 31/10/2025 tarihli, ...soruşturma ve... karar sayılı kararıyla kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafça her ne kadar tahkim ilk itirazı ileri sürülmüş ise de, söz konusu itirazın ileri sürüldüğü ve cevap dilekçesi olduğu belirtilen 29/01/2026 tarihli dilekçenin süresinde olmaması, 6100 sayılı HMK'nın 116/1-b maddesi gereğince tahkim itirazının bir ilk itiraz niteliğinde olması,

HMK'nın 117/1. maddesi gereğince cevap dilekçesi ile ileri sürülmesi gerekmesi ve süresinde sunulmayan cevap dilekçesi dikkate alınarak, davalı tarafın süresinde ileri sürülmemiş bulunan tahkim ilk itirazına itibar edilmemiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, dosya kapsamına sunulan sözleşmeler ve diğer belgelerin incelenmesinden, davacı ...Ltd. Şti. ile dava dışı ...arasında 31/05/2025 tarihli ...Sözleşmesi düzenlendiği, yine bu sözleşmeye ek bir takım sözleşmelerin düzenlendiği, söz konusu sözleşmeler gereğince davacı tarafından davalı şirkete... Bankası A. Ş. ... Şubesi'nin 11/08/2025 tarihli, ... referans numaralı 400.000,00-USD bedelli kesin teminat mektubunun verildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen "Banka Teminat Mektubu Sağlama Taahhüt Sözleşmesi" ile, davacı ...Ltd. Şti.'nin "Temsilci", ... şirketinin "Dağıtıcı", ... Ltd. Şti.'nin "Üçüncü Taraf" olarak anılacağı, taraflar arasındaki yükümlülüklerin bir kısmının yerine getirilmesini garanti altına almak üzere Satıcının, ... Bankası'ndan 25/09/2025 tarihinde sona erecek 11/08/2025 tarihli, ... referans numaralı banka teminat mektubunu aldığı(sözleşmenin konusu m. 3), yükümlülüklerin tam ve zamanında yerine getirilmemesi halinde lehdarın(alıcı), herhangi bir adli veya idari işleme gerek kalmaksızın, yazılı talepte bulunmak suretiyle, teminat mektubunun tutarın, teminat mektubunu düzenleyen bankanın şartlarına uygun olarak sadece yazılı talepte bulunmak suretiyle talep etme hakkına sahip olduğu, bu sözleşmenin yorumlanması, uygulanması veya feshedilmesinden doğabilecek her türlü uyuşmazlığın ... ve ... arasındaki esas sözleşme hükümlerine ve değişikliklerine tabi olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen "Banka Teminatının Teslim ve Tesellüm Tutanağı" başlıklı belge ile, davacı .....Ltd. Şti.'nin "Tedarikçi", .... şirketinin "Dağıtıcı", ... Şti.'nin "Alıcı" olarak anılacağı, tutanağın konusunun, ...'ın resmi tanıtımıyla ve banka teminatından doğan tüm hak, menfaat ve yetkilerin ...'a ait olduğunun taraflarca kabulüne ilişkin olduğu, ...'nun, ... Bankası tarafından üçüncü kişi ve alıcı sıfatıyla ... lehine düzenlenmiş 11/08/2025 tarihli, ... referans numaralı banka teminat mektubunu teslim ettiği(m. 1), söz konusu teminatın, yalnızca ...Şirketi'nin, taraflar arasındaki esas sözleşmenin Ek 1 ve 2'si kapsamında...'a karşı yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almak amacıyla düzenlendiği(m. 2), ...'in, yalnızca ...'ın yazılı talimatları doğrultusunda teminatı tahsil etmeyi ve elde edilen geliri ... tarafından belirtilen hesaba aktarmayı taahhüt ettiği(m. 3), ...'nun Ek 1 ve 2 kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde ...'in,...'ın talimatları doğrultusunda teminatı tahsil etmek için derhal harekete geçmek zorunda olduğu(m. 4), bu teminat mektubunun diğer şartlarının, ... ile ... arasında akdedilen esas sözleşme ve yukarıda belirtilen eklere tabi olduğu(m.

5.hususlarının düzenlendiği görülmektedir. Yine .... tarafından, ...şirketine gönderilen ... tarih ve ...nolu yazı ile, 11/08/2025 tarihli, ... referans numaralı banka teminatın derhal icra ve tahsiline geçilmesi, teminat mektubundaki tutar alındıktan sonra bu paranın derhal ... Şirketi'nin hesabına aktarılmasının talep edildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen 31/05/2025 tarihli ... Sözleşmesi ve sonrasında düzenlenen "Banka Teminat Mektubu Sağlama Taahhüt Sözleşmesi", "Banka Teminatının Teslim ve Tesellüm Tutanağı" başlıklı belge ile ... tarafından,... şirketine gönderilen ... tarih ve ... nolu yazı hep birlikte değerlendirildiğinde, ... Sözleşmesinin ...ile .... Şirketi arasında düzenlendiği, dava konusu yapılan teminat mektubunun esasında ... Şirketi'ne verilmiş olduğu, bu teminat mektubunun diğer şartlarının, ... ile ... arasında akdedilen esas sözleşme ve eklerine tabi olduğu, banka teminatından doğan tüm hak, menfaat ve yetkilerin ...'a ait olduğu, davalı ...'in, yalnızca ...'ın yazılı talimatları doğrultusunda teminatı tahsil etmeyi ve elde edilen geliri ... tarafından belirtilen hesaba aktarmayı taahhüt ettiği, teminat mektubu üzerinde herhangi bir hak ve yetkiye sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Bu anlamda, davalı şirketin, eldeki, teminat mektubunun iptali ve iadesi davasında pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılarak, açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davacı tarafça, davalı hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 282.601,41-TL'den mahsubu ile fazladan yatan 281.869,41-TL harcın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,

3.Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 4.600,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4.Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 45.000,00-TL vekâlet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

6.6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,

Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/02/2026 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır