Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı taraf arasında Cari Hesap Ekstresi adlı belge ile ... TL karşılığı olan çay, lokum, pişmaniye ve baklava gibi çeşitli gıda ürünlerinin alımı satımı konusunda anlaşmaya vardıklarını, davalı tarafından belirtilen gıda ürünlerinin müvekkili şirkete teslim edilmesinin taahhüt edildiğini, bunun karşılığında müvekkili şirket tarafından muhatabı ... Bankası olacak şekilde keşide yeri ..., ... TL bedelli, düzenleme tarihi ... olan, ... seri numaralı; keşide yeri ..., ... TL bedelli, düzenleme tarihi ... olan, ... seri numaralı; keşide yeri ..., ... TL bedelli, düzenleme tarihi ... olan, ... seri numaralı; keşide yeri ..., ... TL bedelli, düzenleme tarihi ... olan, ... seri numaralı çeklerin davalıya teslim edildiğini, ancak taraflar arasındaki anlaşma gereğince davalıca taahhüt edilen ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini, bu konuda davalıya Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, buna rağmen davaya konu ... ve ... seri numaralı 2 adet çek haksız ve hukuka aykırı olarak muhatap bankaya ibraz edilmiş ve toplam ... TL bedelin tahsil edildiğini, müvekkili şirketin gerçekte borçlu olmadığı halde bu çeklerin bedelleri davalı tarafça tahsil edildiği takdirde müvekkili şirket için telafisi zor maddi zararların ortaya çıkacağını belirterek tüm bu nedenlerle davaya konu henüz ibraz zamanı gelmemiş 2 adet çek hakkında tedbir kararı verilmesi ile 4 çek karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığının tespitine, ... ve ... seri numaralı çeklerin bedelsizliğine ve iptaline, iptal edilen 2 adet çekin taraflarına iadesine, müvekkilince ödenen ... ve ... seri numaralı çeklerin bedeli olan ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazında bulunduklarını beyanla; ekli cari hesap ekstresinde de yer alan ürünlerin büyük bir kısmının davacının talebi ve isteği doğrultusunda ..., ... ve başkaca tarihlerde ... Şirketine teslim edildiğini, bu durumda müvekkili tarafından doğrudan ilgili şirkete geçtiğini, davacı şirket ... tarihli fatura ile satışa konu malları ... Şirketine fatura ettiğini, bu malların davacı tarafından satıldığının sabit olduğunu, davacı taraf müvekkilinden alıp ... Şirketine sattığı malların bedelini ... Şirketinden alamayınca bu şirket aleyhine Alanya İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, bunun yanında davacı alıcı ile zilyetliğin devri ve teslim konusunda kesin bir tarih belirlenmediğini, bu durumda müvekkilinin temerrüte düşmüş bulunmadığını, satıcının temerrüt koşulları sağlanmadan açılan işbu davanın haksız olduğunu belirterek çekler üzerine konulmuş olan tedbirin kaldırılmasına, davacının kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Alanya İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır. Antalya ... Noterliğine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Alanya Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. Antalya Kurumlar Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. ... Bankasına yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. ... Bankasına yazılan müzekkereye cevap verilmiştir. ... Bankasına yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden rapor aldırılmış, raporlar serbestçe değerlendirilmiştir.

Dava, ticari alım satımdan kaynaklı verilen ... TL bedelli 4 adet çeke ilişkin bedelsizliğin yani borçlu olmadığının tespiti ve ödemesi yapılan 2 adet çek tutarı ... TL'nin istirdatı talebine ilişkindir.

Davacı taraf, davalı ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu, bu kapsamda davalıdan mal alma konusunda anlaştıklarını, karşılığında 4 adet dava konusu çekin davalıya teslim edildiğini, ancak davalının malları teslim etmediğini, bu sebeple çeklerin bedelsiz kaldığını, 2 adet çekin haksız tahsil edildiğini ileri sürmüş, davalı taraf ise, yetki itirazında bulunarak ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, anlaşma konusu malların davacının talebi doğrultusunda dava dışı ... Şirketine teslim edildiğini ve fatura kesildiğini savunmuştur.

Davalı tarafın yetki itirazının Yargıtay ... HD., .../... E., .../... K. Kararı uyarınca yetki itirazının reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizce taraf ticari defterlerinin incelenmesi için dosyasının bilirkişiye tevdi edilmiş olup;

Davacı defterleri üzerinde inceleme sonucu alınan ... tarihli bilirkişi raporunda; "dava konusu 4 adet çekin avans çeki olarak davalıya teslim edildiğinin kayıtlı olduğu, çek bedelleri karşılığında davalı tarafından mal teslim edildiğine dair kaydın olmadığı, mal teslim edildiğiyle ilgili belge ibraz edilmediği..." hususları tespit edilmiştir.

Davalı defterleri üzerinde inceleme sonucu alınan ... tarihli bilirkişi raporunda; " davalının kayıtlarında davacı ya da dava dışı ... Şirketi'ne ait bir cari hesabın bulunmadığı, davacıya 23 adet ... TL'lik fatura kesildiği ve bu faturaların nakit olarak kapandığının görüldüğü..." hususları tespit edilmiştir. Bankalara müzekkere yazılmış ve ... seri numaralı ve ... seri numaralı çek bedellerinin ödendiği, ... ve ... seri numaralı çeklerin karşılıksız işlemine tabi tutulduğu hususu bildirilmiştir.

HMK'nın 190.maddesinde, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK nun 6. maddesinde ise, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

HMK'nın 190. maddesinde, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nın 6. maddesinde ise, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda, davalının savunma yolu ile anlaşma konusu malların davacının talebi doğrultusunda dava dışı ... Şirketine teslim edildiğini ileri sürdüğüne göre, ispat yükü üzerine alınmış ve artık davalı tarafından davacı ile aralarındaki alım satım ilişkisine konu malları dava dışı ... Şirketine davacı adına teslim edildiği hususunun ispatlanması gerekecektir.

Sonuç olarak, dava konusu malların teslim edildiğine dair davacı ve davalı defterlerinde kayıt bulunmadığı, satımın ticari satım olduğu, dava değerinin tanıkla ispat sınırının üstünde olduğu ve tanık dinlenemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin aksi yöndeki iddiaları yerinde görülmemiştir.

Davacı tarafın yazılı deliller ile bu hususu ispatlayamadığı kanaati ile son olarak yemin delili değerlendirilmiştir. İspat yükü kendisine düşen taraf, yemin deliline dayandığını delillerinde açıkça bildirmelidir.

Davalı taraf, cevap dilekçesinde ve delil listesinde açıkça yemin deliline dayandığından, tarafın yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış ve verilen kesin sürede ve sonrasında duruşma tarihine kadar davalı tarafça yemin teklifinde bulunulmadığından, davalı taraf mal teslimi hususunu ispatlayamadığı gözetilerek davanın kabulüne davacının dava konusu çekler yönünden borçlu olmadığının tespitine ve ödenmesi yapılan ... seri numaralı ve ... seri numaralı çek bedelleri toplamı ... TL'nin tarafların tacir oldukları gözetilerek işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

1.Tamamı ...'a ait, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı ve ... seri numaralı ...'er TL bedelli çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,

2.Tamamı ...'a ait, ... seri numaralı ve ... seri numaralı ...'er TL bedelli çekler yönünden; tahsil edilen ... TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL'nin mahsubu ile, bakiye ... TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4.Davacı tarafından peşin olarak yatırılan ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri, başvurma harcı vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

6.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri varsa üzerinde bırakılmasına,

7.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

8.Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2026 Katip ...