Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 22 nci maddesine göre geri alım hakkının kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 02.12.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir. Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... ve davalı ... vekili Avukat ... ve İhbar olunanlar ..vekili Avukat .. .. .., .. Holding vekili Avukat .. .. .. gelmişlerdir. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı idare tarafından özelleştirilen .. Genel Müdürlüğü tarafından mülkiyeti müvekkillerinin murisi ...'a ait olan .. ili, .. ilçesi, .. köyü, .. Mevkii 44 parsel sayılı 22.200 m² yüzölçümlü taşınmazın 01.09.1969 tarihinde kamulaştırıldığını; ancak kamulaştırma işleminini tesis eden .. Genel Müdürlüğünün davalı idare tarafından özelleştirildiğini, akabinde de dava konusu taşınmazın 3. Kişilere ihale ve/veya satış yolu ile satıldığını, devredildiğini, davalı idarenin kamulaştırılan taşınmaz yönünden kamu yararı kararında belirtilen amacı gerçekleştirmediği gibi taşınmazı başka bir kamu yararı amacı doğrultusunda da kullanmayarak üçüncü kişiye ihale yoluyla satışını gerçekleştirdiğini, 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinde öngörülen yükümlülük yerine getirilmeden dava konusu taşınmaz özel kişilere devredilerek davacı müvekkillerinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, bu nedenle davalı idare tarafından müvekkillerinin zararının karşılanması gerektiğini, dava konusu taşınmazın bedelinin ve müvekkillerin tüm zararlarının dava tarihi itibari ile tespit edilerek, fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydı ile şimdilik 7.500,00 TL'nin taşınmazın 3. kişiye satış/devir tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı müvekkillerine ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın .. Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırıldığını, daha sonra bu taşınmazın ayrı bir tüzel kişiliği bulunan .. .. ve .. A.Ş'ye devredildiğini, özelleştirme hükümleri gereği sorumlu idarelerinin kendileri olmadığını, ..'in sorumluluğunun aynen devam ettiğini, dava konusu edilen taşınmazın fabrika yapılmak üzere satın alındığını veya kamulaştırılmış olduğunu, kurulan fabrikanın halen faal olduğunu, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 01.09.1969 tarihinde kamulaştırıldığını, kamulaştırma sonrasında 3. Kişilere devredildiğini, müvekkillerinde herhangi bir tebligat yapılmadığını, taşınmazın kamu yararı amacıyla kullanılmadığını, ..'in vergi borçları nedeniyle ..ne devredildiğini, müvekkillerinin Anayasa'nın 35 nci maddesindeki güvencelere aykırı olarak mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın, 1968 yılında .. ve .. sanayi tesisleri için kamulaştırıldığı, 01.09.1969 tarihinde tapu maliki olan davacıların murisi .. oğlu ... tarafından yapılan uzlaşma sonucu, .. Genel Müdürlüğüne rızai ferağ yoluyla devredildiği, bu parsel dışında başkaca şahıslara ait ve aynı amaçla kamulaştırılan taşınmazlarla tevhid ve ifraz işlemine tabi tutularak yeni parsel numarası aldığı anlaşıldığı anlaşılmış olup, 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin üçüncü fıkrası ile getirilen 5 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak kamulaştırma amacı dışında kullanılan taşınmazın geri alım hakkını kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan incelemede; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. köyü 44 parsel sayılı taşınmazın .. Genel Müdürlüğü tarafından .. ve .. sanayi tesisleri için kamulaştırıldığı, 01.09.1969 tarihinde davacılar murisi tapu maliki .. oğlu ... tarafından rızai ferağ verilmesi üzerine, dava konusu taşınmazın .. .. .. .. Genel Müdürlüğü adına tescil edildiği, 05.08.1998 tarihinde İskenderun .. ve .. A.Ş'ye devredildiği, daha sonra kamulaştırılan diğer taşınmazlarla tevhit ve ifraz gördüğü, yeni parsellerin oluştuğu anlaşılmıştır.

3.2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aleyhine temyiz olunan davalı yararına 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz edenden alınmasına, Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.