Taraflar arasındaki, terditli olarak kamulaştırma kararının iptali, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 22 inci maddesine göre geri alım hakkını kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini, 31/B şerhinin terkini, kamulaştırma bedelinin değişen şartlar nedeniyle artırılması istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; .. ili, ..., ... Mahallesi 1 34... parsel sayılı kamulaştırılan taşınmazın kamu yararına uygun olarak kullanılmadığını belirterek, geri alma hakkının kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazminini, mümkün olmaması halinde, konulan şerhin terkinine, bunun da mümkün olmaması halinde taşınmazın dava tarihindeki değişen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin artırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; örnek kararlar gereği mülkiyet hakkının hak düşürücü süre ya da zamanaşımı gibi nedenlerle ihlal edilemeyeceğini, kamulaştırma işleminin kesinleşip kesinleşmediğinin tam olarak tespit edilemediğini, idarece bildirim yapılmadığını, oluşan artı değerin ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, çok sayıda kamulaştırma yapıldığı için en son kamulaştırma tarihine bakılması gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; vekâlet ücretinin nispi hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddeye göre "Kamulaştırma bedelinin kesinleşmesi tarihinden itibaren beş yıl içinde, kamulaştırmayı yapan idarece veya 22 nci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca devir veya tahsis yapılan idarece; kamulaştırma ve devir amacına uygun hiç bir işlem veya tesisat yapılmaz veya kamu yararına yönelik bir ihtiyaca tahsis edilmeyerek taşınmaz mal olduğu gibi bırakılırsa, mal sahibi veya mirasçıları kamulaştırma bedelini aldıkları günden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte ödeyerek, taşınmaz malını geri alabilir. Doğmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmayan geri alma hakkı düşer. Aynı amacın gerçekleşmesi için birden fazla taşınmaz mal birlikte kamulaştırıldığı takdirde bu taşınmaz malların durumunun bir bütün oluşturduğu kabul edilerek yukarıdaki fıkralar buna göre uygulanır.” hükmü yer almakta olup, Anayasa Mahkemesinin 14.05.2015 tarihli ve 2014/177 Esas, 2015/49 Karar sayılı ve 11.06.2015 tarihinde yayımlanan kararı ile 6552 sayılı Kanun'un 101 inci maddesi ile eklenen geçici 9 uncu maddesinde yürürlülük tarihi 11.09.2014 olup madde 22 nci madde gereğince taşınmazın geri alınması istemiyle açılan davanın açılış tarihinde kanunda öngörülen süreler dolduğundan ve geri alma hakkını doğuran yasal şartlar oluşmadığından, davacıların diğer taleplerinin de şartları oluşmadığından taleplerinin tümünün reddine ve vekâlet ücretine ilişkin verilen kararda da bir isabetsizlik görülmediğinden, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, terditli olarak kamulaştırma kararının iptali, 2942 sayılı Kanun'un 22 inci maddesine göre geri alım hakkını kullandırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini, 31/B şerhinin terkini, kamulaştırma bedelinin değişen şartlar nedeniyle arttırılması istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.