T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan alacak (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın vakum makinesi ihtiyacı olduğunu, davalı tarafından müvekkili firmaya makine seçenekleri tanıtımının yapıldığını, bu makinelerden müvekkili firmanın kendisine verilen bilgilere istinaden davalıdan 12/10/2023 tarihinde 2.350 Euro + KDV karşılığı olan 80.535,42 TL bedel ile ------ Makinası satın aldığını, makinenin satın alma ve teslim alma aşamalarında anlaşılması mümkün olmayan muhtelif arızalar verdiğini ve kullanılamadığını ilgili hususun davalı tarafa bildirildiğini ve makineyi iade etmek istediklerini ancak hem makinenin hem de para iadesinin olmadığını, müvekkili firmanın davalıdan satın aldığı makinenin kusurlu olduğunu, makinenin sık sık tıkandığını, çalıştırıldıktan kısa süre sonra çalışma sesinin değiştiğini, aşırı şekilde ısındığını ve emiş gücünün düştüğünü, fonksiyonunu yerine getiremediğini bu hususun 18/10/2023 tarihinde davalıya bildirildiğini, filtrenin sık sık temizlenmesi gerektiği bilgisi müvekkili firmaya iletilen bir bilgi olmadığını ve davalı tarafından gerekçenin bu olarak gösterildiğini ancak hiçbir aşamada bu bilginin müvekkili firmaya verilmediğini, makinenin müvekkili firmaya standart 5 metrelik bir hortumla sunulduğunu sonrasında 5 metrelik hortumda vakumun kusurlu olduğunun açıkça belirtildiğini ve 2.5 metrelik hortum ile kullanılmasının önerildiğini, 2.5 metrenin çok kısa bir hortum mesafesi olmasına müteakip müvekkili firmanın makineyi bu şekilde kullanmasının mümkün olmadığını, davalı yanca gönderilen mailde; "...15-20 dakikada dolan makinadan saatlerce performans beklemelerini çok iyi niyetli görmüyorum.." ifadesinin mevcut olduğunu ancak şirket ----- tarihinde davalının gönderdiği makine tanıtım mailinde "2 saat çalıştırılıp 30 dakika dinlendirilmesi gerekmektedir..." denildiğini, davalı tarafından makinenin dış yüzeyi sıcaklık ölçer ile takip edildiğini, makinenin sesinin başlatılmasından 6-7 dakika sonra değiştiğini ve emişinin düştüğünün görüldüğünü,10:17’de makinenin başlatıldığını ve 10:29’da makinenin sıcaklığının hızlı arttığını ve emişinin çok düştüğünü bu nedenle ----- onayı ile kapatıldığını, sonuç olarak; makinenin ayıplı olduğunun tespitini, gizli ayıp kapsamında kusuru bulunan ve davacı yanca hiçbir şekilde kullanılmadığı iddia olunan ve halen davacı yan deposunda bekletilen makinenin davalıya iadesi ile davacı yanca makine bedeli olarak ödenen 2.350 Euro + KDV tutarının güncel merkez bankası döviz satış euro kuru üzerinden tespit edilecek bedel karşılığı TL'nin, aksi halde ödenen 80.535,42 TL'nin şimdilik 10 TL'sinin HMK 109 kapsamında kısmi dava olarak ticari temerrüt faiziyle birlikte tarafımıza ödenmesini, müvekkili firmanın kusurdan dolayı uğradığı maddi zararın şimdilik 10 TL'sinin HMK 107 kapsamında belirsiz alacak davası olarak ticari temerrüt faiziyle birlikte tarafımıza ödenmesini, faizlerin makinenin satın alındığı tarihten itibaren işletilmesini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasındaki ticari ilişki ve davacının vakum makinesi satın alma talebi çerçevesinde, davacı adresinde müvekkil çalışanlarınca keşif ziyareti yapıldığı , bu sırada siklon filtre sistemine ve jet pulse otomatik filtre temizleme sistemine sahip olan Makine modelleri hakkında davacıya sözlü şekilde bilgi verildiği, siklonların, diğer adıyla "toz tutucu filtreler"in , toz tutma teknolojileri arasında önemli bir yere sahip olduğu, bu sistemlerin, ince toz partiküllerini hava akımından ayrıştırmak üzere tasarlandığı, Davaya konu Makine'de de siklon filtreleme sistemi bulunduğu , makinenin ince ve yapışkan mikronize toz için uygun olacak şekilde üretilmiş olduğu , Makine'ye manuel/elle müdahale ile filtre temizliğinin yapılması gerektiği,--- otomatik filtre sisteminde ise; filtre torbalarını temizlemek için ----- temizleme sisteminin kullanılmakta olduğu , bu sistemde temizleme işlemi otomatik olarak gerçekleştirildiği, bu sistemde, yüksek basınçlı hava darbeleri gönderilerek filtre torbalarındaki birikmiş tozun temizlenmesi ve böylece filtreleme verimliliğinin artmasının sağlandığı, daha fiyatlı oldukları, 02. I 0.2023 günlü e-posta içerisinde, ''teklifin 2. sayfasında yer alan modellerin monofaze olduğu, 2 saat çalıştırılıp 30 dakika dinlendirilmesi gerektiği bu modelin ince ve yapışkan rnikronize toz için uygun olduğu açık şekilde yazılmış olduğu ve davacı iddialarının aksine, davacı bu konuda en baştan yazılı olarak da bilgilendirildiği, Makine'nin davacıya tesliminden yaklaşık 1 hafta sonra, davacı tarafından Makine ile ilgili olarak filtrenin tıkandığına yönelik şikayetler dile getirildiği , bunun üzerine, müvekkil şirket teknik servis personeli tarafından Makinenin yerinde incelendiği , Makine'nin fotoğraflarının çekildiği, bu konu ile ilgili olarak da 18.10.2023 günlü e-posta ile davacıya bilgilendirme yapıldığı, Müvekkil personeli tarafından Makine üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davacının hatalı ve hor kullanımı nedeniyle kırdığı tespit edilen Makine'nin iç siklon kiti/filtre sistemi yenisi ile değiştirilmiş olup, Makine'nin çalışmasında hiçbir sorun bulunmadığına yönelik olarak çekilen ve delillerin arasında ibraz edilen videonun da davacı ile paylaşıldığı, Ancak davacının şikayetlerine devam etmesi nedeniyle, davacı tarafından var olduğu iddia edilen sorunu tespit etmek ve varsa böyle bir sorun çözmek amacıyla, tamamen iyi niyetle, yeniden Makine'yi incelemek üzere adrese gidildiği, müvekkil teknik servis personeli tarafından Makine üzerinde yeniden yapılan incelemede ise, bu kere, davacının Makine'yi hatalı şekilde kullandığı, Makine'nin filtresinin temizlenmesi gerektiği Garanti Belgesi :.. Kullanım Kitapçığı'nda açık şekilde yazılı olmasına, keşif ziyareti de dahil olmak üzere, davacıya müteaddit kereler sözlü ve yazılı olarak bu husus bildirilmiş olmasına rağmen, davacı tarafından filtre temizliğinin yapılmadığı ve yaşanan sorunlara kendi hatalı kullanımı nedeniyle, bizzat kendisinin sebep olduğu tespit edilmiş, davacıya bir kere daha bu konuda bilgilendirme ve uyarı yapıldığı, üm bunlara rağmen de, müvekkilden Makine'yi iade almasını ve kendisinden herhangi bir ücret farkı talep edilmeksizin Makine'nin bir üst (----- otomatik filtre sistemine sahip) modelinin kendisine verilmesini talep etmekte herhangi bir beis görmediği, ... kullanılamaz hale Kelirdiğiniz makinanın karşıltğında fark ödemeden Üst model makinayı alma talebinin firma tarafından uygun görülmediği, davacıya "İade talebinizi verdiğiniz zararları karşılamanız koşulu ile kabul edebiliriz. Onayınız halinde tarafınıza faturalandırılacak olan tutar: Kırmış olduğunuz siklon kit ve (kullanılmaz hale gelen aparatlar ve kazan HARİÇ) toplam iskontolu tutar /.300 EURO + kdv ... " şeklinde cevap verildiği, yine de servise alınan makinede yapılan testlerde sorun görülmediği, makina motorlarının monofaze oluşu sebebiyle birkaç saat çalıştırılıp dinlendirilmesi gerektiğinin, Davacıya trifaze motorlu ve otomatik filtre temizleme sistemini makine modeli tavsiye edilmesine rağmen fiyat aralığından dolayı aldıkları makineden beklenen özelliklerin aldıkları ürünün kapasitesi üzerinden değerlendirilmesi gerektiğinin, Makine kazanının 120 lt olduğu ve 15-20 dakikada dolan makinadan saatlerce performans beklemelerini in iyi niyetli olmadığının , İnce toz vakumla andığı için bu konuda yapılacak tek şeyin otomatik temizleme sistemli makine olduğunun belirtildiğinin mail yoluyla bildirildiği, Makinenin çalışması sırasında 50 derece civarında ısının olmasının normal olduğu , sı da normal olduğu , yine davacı tarafından ibraz edilen------ nolu videoda kullanılan makinanın dava konusu makna olmadığı , a kullanılan makine, dava konusu Makine olmayıp, başka bir markaya aittir. Yine ----- nolu videoda işbu başka marka makinenin de içinin açıldığı (hangi tarih ve zamanda açıldığının belli olmadığı ) ve kullanımdan kaynaklı doğal tozlanmanın bu makinede de oluştuğu; ----- nolu videoda görülen müvekkile ait Makine'de olduğu gibi bu başka makinanın da içerisinin ve filtresinin benzer durumda olduğunun görüldüğü, Davacı, kendi kusuru ve hor kullanımı nedenleri ile Makine'ye zarar vermiş olup, hiçbir şekilde davayı ve iddiaları kabul etmiş sayılmamak kaydıyla, bir anlığına aksi düşünüldüğünde dahi, davacı uğradığını iddia ettiği zarara yönelik herhangi bir delil de ibraz edemediği, davacı tarafından deliller arasında gösterilen ancak taraflarına tebliğ edilmeyen tamiri kabul etmediklerine yönelik tutanağın ise, huzurda görülen davada göz önünde bulundurulabilmesi ve herhangi bir bağlayıcılığının olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, tek taraflı tanzim edildiği, bağlayıcılığı olmadığı beyanı ile davanın reddi arz ve talep edilmiştir. Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice Dava, ticari mahiyetteki satım akdi ürünün ayıplı olmasından kaynaklı sözleşmenin feshi ile malın iadesi ve ücretin geri ödenmesine dair alacak davasıdır.
5.Ticari satış ve mal değişimi
m)23- (1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.
a)Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa ya da durumdan ve şartlardan, sözleşmenin kalan kısmının tam veya gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir
b)Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir. Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir. Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir.
c)Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."Gözden geçirme ve satıcıya bildirme" üst başlıklı 6098 sayılı Yasanın 223 üncü maddesine göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Mahkememiz ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın, taraflar arasında ihtilaflı bulunmayan taşınır satım sözleşmesi konusu ürünün (makinenin) ayıplı olup olmadığı, sözleşme doğrultusunda edimlerin karşılıklı iadesi talebinin yerinde olup olmadığı, davalının sorumlu olması halinde sorumluluğunun kapsamı noktalarında toplandığı anlaşılmış aynı celse tahkikat aşamasına geçilip keşif günü tayin edilerek Ürünün ayıplı olup olmadığı, ayıplı mı yoksa talimatlara uygun kullanılmaması durumunun mu bulunduğu, ayıplı ise ayıbın mahiyeti, alıcının makineden beklediği iktisadi faydanın engellenip engellenmediği ve uyuşmazlık konularında rapor tanzim olunmak üzere dosyanın makine mühendisi bir bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Temin edilen 21/10/2025 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda; "... Katalogda ürünün 2 saat kullanımdan sonra 30 dakika dinlendirilmesi gerektiği beyan edilmiş olmaktaysa da keşif sırasında yapılan denemeler neticesinde , normal kullanımda cihazın nominal olarak 30 dakika temizlenmeden kullanılabileceği sonucu çıkmakta olup, bu süreçte hava filtresine çıkan toz miktarı katalogdaki %5 değerini aşmayacağı öngörülmüştür.5 m hortumla davaya konu süpürgenin kullanımı uygundur, hortum uzunluğu vakumda düşmeye sebep olmamıştır. Manuel temizlemeye ait bilginin satıştan önce davacıya verilmiş olduğu görülmüştür. Siklon kitin kırılmış olduğu yönünde servis tarafından yapılan tespit görülmüş olup davacının kitteki bu kırığın teslim alırken olduğunun ispatını talep ettiği görülmüştür. Hava filtresi üzerindeki metal koruyucu kılıfın filtrenin temizleme amacıyla davacı tarafından yere vurulmasından ziyade, homojen bombelenmiş olması sebebiyle üstteki vidalı kilitleme aparatının fazla sıkılmasından kaynaklandığı öngörülmüştür. Eylül ayında yapılan ilk testte, 15. dakikadan itibaren filtrenin tıkandığı anlaşılmıştır. Ekim ayında yapılan testte ise 10. dakikadan sonra birikmesinin başladığı görülmüştür. Bu testler sırasında hava filtresine aşırı toz yüklenmiştir; normal şartlar üstünde deneme yapılmak durumunda kalınmıştır. Ölçülen sıcaklıklar 90 dereceyi bulsa da, motorun üst kısmındaki plastiğin dokusu ve pürüzlü yüzeyi sebebiyle, el sürüldüğünde hissedilen sıcaklık 90 dereceleri bulmamaktadır ve eli yakmamaktadır. Motorların Kataloğunda verilen maksimum termal çalışma sıcaklıklarına testler sırasında ulaşılamamış olup ölçülen 90 derece , standart 155 derecenin altında bir çalışma sıcaklığı olduğundan hata veya uygunsuzluk kapsamında değerlendirilmemiştir. Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, cihaz başında yapılan incelemeler neticesinde :
Test sırasında, yapılan ölçümlerde, 5 m hortumla cihazın emiş gücünün katalogda taahhüt edilen süpürme vazifesini yerine getirmeye yeterli olduğunun anlaşıldığı , hortumda birikme olmadığı, vakumda düşme olmadığı, siklondan filtreye, normala şartlarda 30 dakika kullanımda taahhüt edilenden fazla toz ulaşmadyacağı, ulaşan tozun hava filtresi tarafından tutulduğu, Siklonun, filtrenin ve süpürgenin vazifesini yerine getirdiği, Normal şartlarda 30 dakika süpürme işlemi yapıldıktan sonra hava filtresinin temizlenmesi gerektiği, Ancak 30 dakika süpürme süresinin bir sanayi ortamı için Sayın Mahkeme'ce yeterli görülmesi halinde ürünün ayıplı sayılamayacağı" belirlemelerine yer verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde, keşif ve teknik bilirkişinin yerinde incelemeleri neticesinde gözlemlendiği ve tanzim olunan raporda belirtildiği üzere test sırasında yapılan ölçümlerde, 5 m hortumla cihazın emiş gücünün katalogda taahhüt edilen süpürme vazifesini yerine getirmeye yeterli olduğunun anlaşıldığı, hortumda birikme ve vakumda düşme olmadığı; siklondan filtreye, normala şartlarda 30 dakika kullanımda taahhüt edilenden fazla toz ulaşmayacağı, ulaşan tozun hava filtresi tarafından tutulduğu, siklonun, filtrenin ve süpürgenin vazifesini yerine getirdiği, normal şartlarda 30 dakika süpürme işlemi yapıldıktan sonra hava filtresinin temizlenmesi gerektiği, bu sonuca göre satım konusu ürünün davacının iddia ettiği şekliyle ayıplı olmadığı anlaşıldığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.
1.Sübut bulmayan davanın reddine,
2.HARÇLAR
Alınması gerekli 732,00 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 427,60 TL peşin harç harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 304,40 TL'nin karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
3.VEKALET ÜCRETİ Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 20,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4.ARABULUCULUK ÜCRETİ Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
5.YARGILAMA GİDERLERİ a-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, b-Davalı tarafından sarf edilen 420,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, c-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.