T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/396 Esas - 2026/204
T.C.
ANKARA
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
Türk Milleti Adına
Yargılama Yapmaya ve Karar Vermeye Yetkili
...6.Asliye Ticaret Mahkemesi kararıdır.
GEREKÇELİ KARARIN
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, Genel Müdürlük binasında ve işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan teknik işletim hizmetlerini ihale yoluyla piyasadan temin edildiğini, yapılan ihale sonucunda ...Havalimanında muhatap firmaların işçisi (Özel Güvenlik) olarak çalışan ...'ya 27.598,03 TL kıdem tazminatı ve 26.135,22 TL işe iade ödemeleri olmak üzere toplam 53.733,25 TL ödeme yaptıklarını, davalılar ile imzalanan sözleşme eklerinde; “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ’ne yüklenemez. Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, Yüklenici tarafından karşılanır. DHMİ bu gibi konularda sorumlu sayılmayacaktır.” şeklinde düzenleme bulunduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2004/11-254 E., 2004/295 K. sayılı ilamında; davacı Kurum tarafından sözleşme gereği çalıştırılan ve işçiler tarafından açılan dava sonunda işçilere ödediği miktarın tahsilini istemiyle açılan davaya ilişkin olarak yerel mahkemenin vermiş olduğu davanın reddi kararını bozan Daire Kararının hukuka uygun olduğuna karar verildiğini, muhatap şirketler ile imzalanan sözleşme gereğince müvekkili tarafından ödenen işçilik alacaklarının, havalimanında çalıştığı dönem itibariyle muhatap şirketlerin sorumlu olduğu kısmın, işçiye yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte muhatap şirketlerden şimdilik 20.000,00 TL'sinin rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin bilirkişi raporuna istinaden ıslah dilekçesi sunarak talebini 40.665,64 TL'ye yükselttiği görülmüştür.
CEVAP
Davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi ve ilgili şartnameler incelendiğinde, ödenen işçilik alacaklarından davalı şirketin sorumlu olacağına veya bu tutarın rücu edilebileceğine dair açık bir hükmün bulunmadığını, sözleşmenin ilgili maddeleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin atıf yapılan bölümlerinin de bu sorumluluğu yüklemediğini, Yargıtay içtihatlarında, sözleşmede açık hüküm olmadıkça rücu sorumluluğunun doğmayacağını desteklediğini, bu nedenle, sözleşmede sorumluluğa dair hüküm bulunmadığından davalı şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, sorumluluğun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, rücuya hükmedilmesi durumunda dahi sorumluluğun sınırlandırılması gerektiğini, Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 167 uyarınca müteselsil sorumluluktaki paylaşıma ilişkin düzenlemeler ve yerleşik Yargıtay içtihatları nın dikkate alınması gerektiğini, alt işverenler arasındaki sorumluluğun müteselsil olmadığı, her alt işverenin, işçiye ödenen kıdem tazminatı dahil tüm işçilik alacaklarından sadece kendi dönemine isabet eden miktarla sorumlu olması gerektiğini, sorumlu olunacak miktarın, işçinin davalı şirket nezdinde çalıştığı dönem ve o dönemdeki son ücreti üzerinden hesaplanması gerektiğini, bu hesaplamalar sonucunda, davalı şirkete rücu edilebilecek kısmın alacağın en fazla 1/2'sini aşamayacağını, davacı tarafından talep edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalı şirkete rücu edilemeyeceğini, işçilik alacaklarına ilişkin esas davaların ve icra takiplerinin tarafı olmadığı ve davanın kendisine ihbar dahi edilmediğini, bu süreçleri dava dilekçesinin tebliği ile öğrendiğini, davacının (üst işveren), alacakları dava ve takibe konu etmeden doğrudan ödeme yapmadığını, dolayısıyla kendi kusuruyla yargılama giderlerine sebep olduğunu, hakkaniyet gereği, davalı şirketin kusuru olmaksızın oluşan yargılama ve icra ferilerinin rücu dışı bırakılmasını, yalnızca işçiye ödenen ana alacak tutarının tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafından ödeme yapılan tarihten itibaren faiz işletilmesi talebinin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, davalı şirketin davacının ödemesinden haberdar olmadığı ve temerrüde düşürülmediğini, TBK madde 117 gereğince temerrüt için alacaklının borçluya ihtar çekmesi veya ifa tarihinin sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olması gerektiğini, bu koşulların hiçbirinin somut olayda gerçekleşmediğini, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları uyarınca, temerrüt koşulları oluşmadığından, faiz başlangıcı olarak ödeme tarihi esas alınamayacağını, davalı şirketin temerrüde düştüğü kabul edilebilecek en erken tarihin, dava dilekçesinin davalı şirkete tebliğ edildiği tarih olduğunu, aleyhe hüküm kurulması halinde dahi, faizin dava tarihinden itibaren işletilmesine hükmedilmesi gerektiği, aksi takdirde, davacının haksız menfaat sağlamasına yol açılacağını bildirmiş, haksız ve hukuka aykırı davanın tümden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasına ilişkindir. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne, ...Genel İcra Dairesine, ...4.
İş Mahkemesine, ...2.
İş Mahkemesine yazılan yazı cevapları gönderilmiş olup, icra dosyası ve ekleri, bilirkişi raporu ve dava ile ilgili tüm deliller toplanmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; işçilik alacaklarından kaynakla rücuen tazminat talepli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyası rapor hazırlanması için bilirkişiler tevdi edilmiş, bilirkişi Talip Bilgili tarafından düzenlenen 08/12/2025 tarihli raporda sonuç olarak özetle; "Sözleşmeler kapsamında davacı işyerlerinde davalı firmalarda sigortalı olarak çalışan ...'ya davacı tarafından, ...2.İcra Müdürlüğü 2015/21493 nolu dosya ile takipte bulunulduğu ve davacı tarafından dosyaya 15.01.2016 tarihinde 23.504,10 TL ve 01.02.2016 tarihinde 4.093,93 Tl olmak üzere toplam 27.298,03 TL ödendiği,
Davacı tarafından, ...Genel İcra Müdürlüğü 2020/203195 nolu dosya ile takipte bulunulduğu ve davacı tarafından dosyaya 06.02.2020 tarihinde 21.000,00 TL ve 12.02.2020 tarihinde 5.135,22 TL olmak üzere Toplam 26.135,22 TL ödendiği,
Davacı tarafından yapılan bu ödemelerin, değerlendirme ve hesaplama detayları yukarıda verildiği üzere, davalılara ödeme tarihlerine göre rücu dağılımı aşağıda verilmiştir. ¸ ...firmasının toplam 31.970,89 TL den sorumlu olabileceği, ...firmasının toplam 3.512,19 TL den sorumlu olabileceği, ... firmasının toplam 5.182,56 TL den sorumlu olabileceği, davacı talebinin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 20.000,00 TL talebi olduğu, davacının faiz isteminin ve konunun Hukuksal değerlendirmesinin Mahkemeniz Uhdesinde olduğu" şeklinde bildirmişlerdir.
Dosyanın esası yönünden yapılan değerlendirme sonunda; davanın taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu, hizmet alım sözleşmelerinin ihale şartlarıyla belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerden olduğu, bu sözleşme türünde yüklenicinin ediminin hizmetin kendi işçisiyle yerine getirilmesi, işverenin ediminin ise sözleşme bedelinin ödenmesi olduğu, sözleşme kapsamında yapılması gereken işin yüklenici işçisi tarafından yerine getirilmesi gerektiği, davamızda iş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususunda herhangi bir ihtilafın bulunmadığı ve bu hususun SGK kayıtları gereğince de doğrulandığı, davamıza konu hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı, işveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasının gerektiği, bu hususta işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverene işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması durumu dikkate alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ve ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkının bulunduğu ve işçiye ödenen kıdem tazminatının iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmasının gerektiği ve hesaplanan kıdem tazminatının tamamında işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu oldukları ve hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 08/12/2025 tarihli rapora istinaden davacının davalılardan alacaklarının ayrı ayrı her davalı için hesaplandığı ve davacının davasını açmakta haklı bulunduğu, ayrıca bu hususta ...Bam 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/2832 Esas 2023/3118 Karar sayılı ''...Dosya kapsamı, mevcut delil durumu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerekçeli, denetimine elverişli ve somut olayın özelliklerine uygun olması, dava konusu hizmet alım sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren (yüklenici) tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmaması, dolayısıyla (müteselsil borçlular) asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicinin işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işveren yüklenicilerden (dönemleri ile sınırlı olmak üzere) talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerekmesi, davalının işçinin kendi nezdinde çalıştığı dönemle sınırlı olarak sorumlu olması, dava dışı işçinin, davalı haricinde başka alt işveren şirketlerde de çalışmasının bulunması ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...'' örnek ilamı gereğince davacının dava açmakta haklı olduğu, işletilecek faiz yönünden davalılar davadan önce temerrüte düşürülmediğinden faizin de dava tarihinden itibaren işletilmesi de gerekmekle ve yukarıdaki gerekçelerle davacının davasının kabulü ile, 31.970,89-TL'nin dava tarihi olan 26/05/2025 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, 3.512,19-TL'nin dava tarihi olan 26/05/2025 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine, 5.182,56-TL'nin dava tarihi olan 26/05/2025 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı ... Güvenlik ... Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, ayrıca dava açılmadan önce taraflar dava şartı olan arabuluculuğa başvurmuş ve adalet bakanlığı bütçesinden ödendiği sarf kararından anlaşıldığından bu ücretin de davalıardan tahsiline karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;
Davacının davasının KABULÜ ile,
31.970,89-TL'nin dava tarihi olan 26/05/2025 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,
3.512,19-TL'nin dava tarihi olan 26/05/2025 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,
5.182,56-TL'nin dava tarihi olan 26/05/2025 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı ... Güvenlik ... Limited Şirketinden alınarak davacıya ödenmesine,
Kabul edilen 40.665,64 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.777,87 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harç, 353,00 TL ıslah harcı toplamı olan 968,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.809,47 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.422,61 TL'sinin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, 156,33 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 230,53 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 353,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.671,30 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.313,98 TL'sinin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, 144,40 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 212,92 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacının karşıladığı 390,00 TL tebligat gideri, 27,50 TL yazışma gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.417,50 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 4.259,24 TL'sinin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, 468,07 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 690,19 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 3.616,52 TL'sinin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, 397,44 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 586,04 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 40.665,64 TL üzerinden takdir edilen 40.665,64 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 31.970,89 TL'sinin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den, 3.512,19 TL'sinin davalı ...Özel Güvenlik ... Ltd. Şti'den, 5.182,56 TL'sinin davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar, davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/03/2026