T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacılar Vekili dava dilekçesinde özetle; Müreveffa ... tarafından davacı müvekkilleri aleyhine 10.05.2018 tarihinde .... İcra Dairesi Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ..., söz konusu icra takibi devam ederken vefat ettiğini, ...'nın mirasçıları tarafından icra takibi devam ettirildiğini, ancak davacı müvekkillerin takip alacaklılarına herhangi bir borcu bulunmadığını, bu sebeple 19.12.2023 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak bu başvuru anlaşamama ile sonuçlandığını, icra takibine konu edilen bütün alacak kalemlerinin ,17.10.2019 tarihli sözleşme ile alacaklı/Davalı tarafından dava dışı ... Ambalaj San. Dış Tic. Ltd. Şti.'ne temlik edildiğini, her ne kadar icra takip dosyasında alacaklı veya temlik alan tarafından temlik işlemleri yapılmamış olsa da temlik edilen alacak kalemleri borçlu müvekkil tarafından temlik alan alacaklıya ödendiğini, bu konuya ilişkin olarak 07.12.2022 tarihli .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen mahkeme ilamı da bulunduğunu, davalı yanca müvekkiline satmış olduğu makinelere ilişkin olarak ödenmeyen borca istinaden dava konusu takibi başlattığını, ancak daha sonradan müvekkile satılan makineler davalı tarafından borca karşılık alınıp ... Plastık Ambalaj San. Dış Tic. Ltd. Şti.'ne verildiğini, buna karşılık olarak ise davalı yan, müvekkilimizden olan alacağını dava dışı ... Ambalaj San. Dış Tic. Ltd. Şti.'ne temlik ederek ... Ambalaj San. Dış Tic. Ltd. Şti.'nden ödenmeyen makine bedellerini aldığını, davalı yan söz konusu icra takibini devam ettirerek haksız ve kötü niyetli olarak mükerrer tahsilat yapmaya çalıştığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi 07.12.2022 tarihli 2019/... E., 2022/1150 K. Sayılı kararında; "tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan incelemeye göre bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacı tarafın davalıdan 403.600-TL alacağı bulunduğu, davalı tarafın kendi ticari defterlerini ihtara rağmen ibraz etmemiş olması nedeniyle HMK 222.maddesi kapsamında davacı tarafın bu miktar alacağının bulunduğu, ancak taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacıya teslim edilen 3 adet makinenin 2 adedinin davacıda bulunduğu, davacının kendi beyanına göre 2 adet makinenin bedelinin 350.000-TL olduğu, iş bu makine bedelinin belirlenen 403.600-TL'den mahsubu ile bakiye davacı tarafın alacağının 53.600-TLolduğu kabul edilerek bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır" denilerek söz konusu alacağın temlik edildiği ve temlik alan dava dışı ... Ambalaj San. Dış Tic. Ltd. Şti.'ne gerekli ödemelerin büyük bir kısmının yapıldığı tespit edildiğini, söz konusu dava kapsamında alınan bilirkişi raporu detaylıca incelendiğinde açıkça icra takip dosya numarası ve müdürlüğü belirtilerek geçerli bir temlik yapıldığı müvekkiline yönelik aynı alacak için mükerrer tahsilat yapılmaya çalışıldığını, Müvekkilinin 17.10.2019 tarihli Makine Satım Sözleşmesine istinaden takip konusu alacağı temlik alan dava dışı ... Ambalaj San. Dış Tic. Ltd. Şti'ne ödeme yaptığını, ancak kötü niyetli olarak icra takip dosyasında temlik işlemi yapılmadığı ve aynı hukuki meseleden doğan alacak için ayrı ayrı temlik alan ve temlik eden tarafından müvekkiline karşı takibat yapıldığını, söz konusu icra dosyasına konu bütün alacak kalemleri temlik ettirildiğini, müvekkilinin icra takip dosyası alacaklılarına kesinlikle hiçbir borcu bulunmadığını ancak söz konusu icra takibi halen devam ettirilmekte olup müvekkile ait taşınmaza haciz konduğunu, satışı talep edildiğini, adli yardım talebimizin kabulüne karar verilmesini, mahkemece teminatsız olarak yahut takdir edilecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilerek haksız icra takibinin durdurulmasını, davacı müvekkilin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesini, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip bedelinin %20'si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'in keşideci, diğer davacı ...'in kefil olarak yer aldığı, 8 adet bono; Müvekkillerin murisi ... adına düzenlenerek teslim edildiğini, ancak mezkur bonoların süresi içerisinde ödenmemesi nedeni ile .... İcra Dairesi Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyası ile davacılar aleyhine "kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip icra takip başlatıldığını, takip dosyası kapsamında düzenlenen ödeme emri; borçlu ... adına iş yerinde daimi çalışanına 25/10/2018 tarihinde, borçlu ...'e 23/10/2018 tarihinde bizzat kendisine teslim edildiği, ancak, borçluların süresi içerisinde itiraz etmemesi üzerine takip kesinleştiğini ve haciz işlemleri tatbik edildiğini, İcra takibi derdest iken, alacaklı ...'nın vefat ettiğini, dosyaya müvekkili mirasçılar tarafından devam edileceği beyan edildiğini ve bu doğrultuda işlem yapıldığını, davacı borçlular, 29/05/2023 tarihine kadar, 4 yıl boyunca dosya borcuna karşı hiçbir itiraz ileri sürmemesine rağmen, müteveffa ... vefat ettikten sonra kötü niyetli olarak dava ikame edildiğini, borçlu yanlar söz konusu borçtan kurtulmak adına, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında ileri sürmediği, sözde 2019 tarihinde yapıldığı iddia edilen bir temliknameden bahisle eldeki davayı ikame edildiği, borçlu olmadıklarının tespiti ve istirdat davasını ikame edildiğini, Davacı yanlar; mezkur icra takibine konu edilen bütün alacak kalemlerinin, 17/10/2019 tarihli sözleşme ile alacaklı/davalı tarafından, dava dışı ... Ambalaj San. Dış Tic. Ltd. Şti.'ne temlik edildiğini iddia edildiğini ancak, mezkur sözleşme incelendiğinde .... İcra Dairesi Müdürlüğü 2018/... E. sayılı dosya alacaklısı olan muris ... tarafından, kabul ve taahhüt edilen herhangi bir temlik söz konusu olmadığını anılan sözleşmede temlik eden taraf olarak, ... Tic. Ştd. Şti. olmasına karşın, mezkur icra dosyasında alacaklı yan muris ... olduğunu, mezkur sözleşmenin şirket adına yetkili kişiler tarafından imzalanıp, imzalanmadığının belli olmadığını, 17/10/2019 tarihli sözleşmede temlik eden şirketin, .... icra dairesi müdürlüğü'nün 2018/... e. sayılı dosyasındaki hak ve alacakları üzerinde tasarruf hakkı olmadığı için, üçüncü bir kişiye/şirkete devretme yetkisinin de olmadığını, davacılar; dosya borcunun temlikname kapsamında temlik alana ödendiğine dair dekont sunamadığını, davacılar tarafından, her ne kadar icra takip dosyasında alacaklı veya temlik alan tarafından temlik işlemleri yapılmamışsa da temlik edilen alacak kalemlerinin, borçlu tarafından temlik alan alacaklıya ödendiği iddia edilmesine karşılık bu yönde herhangi bir ödeme dekontu sunulmadığını, sadece .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... E. ve 2022/... K. sayılı dosyasına değinildiğini, ancak .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... E. sayılı dosyası incelendiğinde, 17/10/2019 tarihli sözleşmedeki temlike ilişkin herhangi bir tespit ve hüküm yer almadığını, davacıların; davalı yanın, davacıya satmış olduğu makinelere ilişkin olarak ödenmeyen borca istinaden söz konusu takibi başlattığı iddiası da yerinde olmadığını, .... İcra Dairesi Müdürlüğünün 2018/... E. sayılı dosyası "kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip olduğu, mücerret bir borç ikrarı içermektedir. Aksi yönde, dosyada bir delil bulunmadığını, bu nedenlerle alacağın; davacı borçlularca, ... Ambalaj San. Dış TİC. LTD. ŞTİ.'ne ödendiğine dair dosyaya dekont gibi yazılı bir delil sunulamadığından dolayı davacıların işbu iddia ispatlanamadığını, bu zamana kadar davacılar tarafından dosyaya veya tarafımıza ödenmiş bir ödeme olmadığını, 17/10/2019 tarihli sözleşmedeki temlik maddesinin müvekkilleri nezdinde bir bağlayıcılığı bulunmadığını işbu sözleşmede temlik veren .... Tic. Ştd. Şti.'nin, .... İcra Dairesi Müdürlüğü 2018/... E. sayılı dosya alacağını üçüncü bir kişiye devretme hakkı ve yetkisi olmadığını beyanla davacıların ileri sürdüğü hak ve talepleri zamanaşımına uğramış olup zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacı borçluların haksız davanın ve tüm taleplerinin reddi ile ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER
Bilirkişi kök ve ek raporları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Bilirkişiler Prof. Dr. ... ile ... tarafından hazırlanan . 10.10.2025. tarihli bilirkişi raporundan özetle; "... Somut olayda yukarıda anılan 2019 tarihli sözleşmenin 9.maddesinde... ve Gıda San. Ltd. Şti (Satıcı) ile ... Ambalaj San ve Dış Tic. Ltd. Şti (Alıcı) arasında .... İcra Müdürlüğünün 2018/... E sayılı icra dosyasına konu alacağın devri konusunda borçlandırıcı işlem yapılmış olup, tasarruf işleminin yapılmadığı, bu sebeple yapılan hukuki işlemin alacağın devri vaadi olarak nitelendirilebileceği ve alacağın devredilmesi için gerekli tasarruf işleminin bu maddeye göre yapılmamış olduğunun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Yukarıda yapılan tespitler dışında ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... E. sayılı" dosya içersindeki bilirkişi raporu incelendiğinde, iş bu dosyanın tarafı olmayan (temlik alacaklısı olduğu bildirilen) ... şirketi tarafından ticari defter sunulduğu, İş bu davanının davacısı olan ... Asliye Ticaret Mahkemesinde davalı olan ... tarafından ticari defter sunulmadığı bildirilerek yukarıda tespit edilen ... ödemeleri sebebiyle ...'e borç olup olmadığının incelendiği, hususlarında olduğu görülmüştür. Davacıların senet alacaklısı ..."ya ödeme yaptığı hususunda dosyada ödeme belgesi olarak sunulan belgeler yukarıda incelenmiştir. Ancak ödemelere ilişkin dekontların alacaklısı senet alacaklısı dışında isimlere de havi olduğu, senet ödemesi açıklaması olmayan ödemeler de mevcut olduğu, senet alacaklısına yapıldığı ismen görülen ödemelerde açıklama ve tarih kısmının okunaksız şekilde olduğu, hesaplamaya esas olacak şekilde listelenmiş ve tarih , diğer kısımlar okunaklı sunulduğu takdirde değerlendirme ve hesaplama mümkün olacağı Davacının diğer iddia ettiği senetlere karşılık makineleri aldığı ve bu makineleri ...'e vermiş olmakla borçlu olmadığı hususunun hukuki tavsifinin Sayın Mahkemeye ait olacağı sonucuna varılmıştır. ..." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkememizce .... İcra Dairesinin 2018/... esas sayılı dosya ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... esas sayılı dosyaları Uyap sistemi üzerinden celp edilmiş ve incelenmiştir. Dava; .... İcra Dairesinin 2018/... sayılı icra takip dosyasında davacıların davalılara borcunun bulunup bulunmadığı, icra dosyasına konu alacakların temlik edilip edilmediği, davacıların davalılara icra takibi nedeniyle borcunun bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmıştır. .... İcra Dairesinin 2018/... esas sayılı dosyanın incelemesinde; alacaklı ... borçlu ... ve ... aleyhine 18/10/2018 Tarihinde 582.743,00 TL vadesi geçmiş ödenmeyen senetler 11.292,06 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 594.035,06 TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki davada .... İcra Dairesinin 2018/... esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya borçlarının bulunmadığının tespiti talep edilmiştir. 17.10.2019 tarihli sözleşme ile dava dışı 3. Kişi ... Ambalaj San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti.'ye alacağın temlik edildiği bu kapsamda da borcun ödendiği, davalıların mükerrer tahsilat yaptığı iddia edildiğinden tüm taraf delilleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Tanzim edilen bilirkişi raporları yeterli incelemeyi ihtiva eder nitelikte görülmekle hükme esas alınmıştır. Alacağın devri hükümleri TBK'nın 183. vd maddelerinde düzenlenmiştir. Alacağın devrinin geçerli olabilmesi için yazılı şekilde yapılmış olması şarttır. Ezcümle alacağın devri, devreden ile devralan arasında yazılı şekilde yapılacak tasarruf işlemi niteliğinde temlik sözleşmesi ile mümkün olup, temlikin geçerliliği için devre konu alacağın belirli veya belirlenebilir şekilde ortaya konulması ve devrin alacak üzerinde doğrudan tasarruf sonucunu doğurması gereklidir. Davacılar 17.10.2019 tarihli sözleşmeye dayanarak takibe konu alacağın dava dışı ... şirketine devredildiğini ileri sürmüşler ise de; dosyada mevcut sözleşme içeriği celp edilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dosyası ve bilirkişi raporlarına göre söz konusu sözleşmenin icra dosyasına konu alacağı devreden açık bir tasarruf işlemi niteliğinde temlik sözleşmesi olmadığı, 17.10.2019 tarihli makina satış sözleşmesinin taraflarının.... Ltd. Şti. İle ... Ltd. Şti arasında imzalanan sözleşmenin 9. Maddesinde ''Alıcı yan, işbu sözleşmenin imzalanmasından önce sözleşme dışı ...'e sözleşme konusu makinelerin borcunun ödenmesine ilişkin senetler vermiş olması sebebiyle satıcıya sözleşme dışı ... ve ...'e .... İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasına konu edile alacağına esas belgeyi evrakı ve buna bağlı olarak ta icra dosyasındaki tüm hak ve alacaklarını takip talep ve tahsil yetkisini gayrikabile rücu ile alacı yana devredeceğini, , bu işlem için gerekli tapu gerek noter gerek ise icra müdürlükleri nezdinde her türlü işlemi yapacağını gerekirse ayrı bir sözleşme imzalayacağını devir işlemi yapılırken her türlü resim vergi harcı satıcı kendisi tarafından karşılanacağına kabul beyan ve taahhüt etmiştir. Satıcı yan işbu sözleşmenin imzalanmasından itibaren 15 gün içerisinde temlik işlemini gerçekleştirecektir. Bu süre geçmesine rağmen satıcı sebebiyle temlik işlemi gerçekleşmez ise bu haliyle satıcı yan alıcı yana 400.000 TL bedelden şahsen sorumlu olacağına kendisine yazılı ihtarla nakten ödeyeceğini kabul ve beyan eder. '' yer almakla takibe konu alacağın devri konusunda borçlandırıcı işlem yapıldığı, temlik işleminin yani tasarruf işleminin gerçekleştirilmesi için vade belirlendiği bu hususun da sözleşme hükmünün temlik işlemi değil temlik vaadi niteliğinde olduğunu ortaya koyduğu, temlik vaadinin borçlandırıcı işlem, temlik işleminin ise tasarruf işlemi olduğu, bahse konu sözleşmenin temlik vaadi hükmü içerdiği, ayrıca sözleşmenin taraflarının.... Ltd. Şti. İle ... Ltd. Şti şirketleri olduğu, icra dosyasının ise alacaklı ...'nın alacaklı sıfatıyla gerçek kişi davacılar aleyhine yürütülen takip olduğu yani takip alacaklısının alacağın temliki yahut temlik vaadi iradesinin mevcut bulunmadığı görüldüğünden şirket tüzel kişisisinin gerçek kişi alacağı hakkında tararruf işlemi yetkisine de sahip olmadığı anlaşıldığından davalı alacaklıların taraf sıfatının temlik işlemi yapıldığı iddiasıyla ortadan kalkmadığı anlaşılmıştır. Davacılar tarafından ileri sürülen ödeme iddiaları bakımından ise dosyaya ibraz edilen faturaların takibe konu kambiyo senedine yönelik borç ödemeleri olduğunu ispata yarar delil ibraz edilmediği, ödemelerin senet borcu ile irtibatlandırılmadığı,
HMK'nın 190. Maddesi gereğince ispat yükü kendi üzerinde bulunan davacının iddiasını ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1.İspatlanamayan davanın REDDİNE,
2.Harçlar kanuna göre alınması gereken 732,00 TL peşin harcın, başlangıçta peşin olarak yatırılan 10.144,64 TL ile 427,60 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 9.840,24 TL harcın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde davacıya iadesine,
3.Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 149.450,67 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
4.Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6.Devletçe karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
7.Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı,
HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/01/2026 Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)