2.Hazine

Taraflar arasında görülen kadastro tespitine itiraz davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacılar ... ve arkadaşları vekili, ..., ... mirasçıları, ... ve... mirasçıları, ... ve arkadaşları ile davalı ... İdaresi tarafından temyiz edilmesi üzerine; dosya incelendi gereği düşünüldü: K A R A R

Artvin ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 01... parsel sayılı 650 hektar 5479.08 m² yüzölçümündeki taşınmaz ile 1 02... parsel sayılı 17796.23 m² yüzölçümündeki taşınmaz orman niteliğiyle Hazine adına, 1 74... parsel sayılı 2050.12 m² yüzölçümündeki taşınmaz ev, samanlık ve tarla niteliğiyle.... adına, 2 34... parsel sayılı 22278.31 m² yüzölçümündeki taşınmaz ise tarla niteliğiyle ... adına tespit edilmiştir.

Davacı .... yaklaşık 10 dönüm, davacı ....8950 m², .... yaklaşık 20 dönüm, ... yaklaşık 20 dönüm miktarında ve sınırlarını dava dilekçesinde bildirdikleri yerlerin belgesiz olarak kendilerinin zilyetliğinde tarım alanı olduğu; ..., ... ve arkadaşları, ....,..........ve .... ise kendilerine ait tapu kaydının kapsamında kaldığı iddiası ile dava konusu 1 01... parselin farklı bölümlerine karşı dava açmışlar, bu kişilerce açılan dava dosyaları birleştirilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; davacı ...'ın davasının kabulüne, dava konusu parselin 14.02.2008 havale tarihli bilirkişi krokisinde sarıya boyalı 4.199,24 m²lik bölümün tarla niteliği ile davacı ... adına tapuya tesciline; dava edilen yerin 1 02... parsel içinde kalmadığı anlaşıldığından bu parsel hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacı ...un davasının kabulüne, dava konusu parselin 14.02.2008 havale tarihli bilirkişi krokisinde (F) harfi ile işaretli 1.974,73 m²lik bölümün bahçe niteliği ile davacı....adına tapuya tesciline; davacı ....'ün davasının kısmen kabulü ile 15.11.2007 havale tarihli bilirkişi krokisinde (D2) harfi ile gösterilen 5.085,14 m² ve (D3) harfi ile gösterilen 1.213,87 m²lik bölümlerin tarla ve bahçe niteliğiyle davacı .... adına tapuya tesciline, aynı krokide kırmızıya boyalı 380,09 m²lik yerin yol olarak haritasında gösterilmesine, (D1) harfi ile gösterilen bölüme yönelik davanın reddine; dava edilen yerin 1 74... parsel içinde kalmadığı anlaşıldığından bu parsel hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ... Köyü Tüzel Kişiliğine karşı açılan davanın husumet nedeniyle reddine; davacı ...'ün davasının kısmen kabulüne, 04.12.2007 havale tarihli bilirkişi krokisinde (E1) harfi ile gösterilen 40.637,70 m²lik yerin bahçe niteliğiyle davacı ... adına tapuya tesciline, (E2A) ve (E2B) harfleri ile gösterilen bölümlere yönelik davanın reddine, ... Köyü Tüzel Kişiliğine karşı açılan davanın husumet nedeniyle reddine, dava edilen yerin 2 34... parsel içinde kalmadığı anlaşıldığından bu parsel hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacılar........... .... ile ... ve arkadaşlarının davalarının reddine; hakkında kabul kararı verilen taşınmazlar çıkartıldıktan sonra geriye kalan 645 hektar 1988 m² 0.31 dm² yerin tespit gibi orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verilmiş; hüküm, davalılar .... İdaresi vekili, ...., davacılar.... ve arkadaşları, ....,....................... tarafından temyiz edilmekle Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 19.04.2012 tarihli ve 2011/3630 Esas, 2012/6148 Karar sayılı ilamı ile bozulmuştur. Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle “E1 harfi ile gösterilen taşınmaz parçasının orman içi açıklık vasfında olduğu ve açılan davanın reddine karar verilmesi gereğine değinilerek diğer temyiz itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.”

Bozma kararından sonra dava konusu 1 01... parsel içinde kaldıkları gerekçesiyle, ... ve arkadaşlarının 2009/83 Esas sayılı, ... ve arkadaşlarının 2010/40 Esas, ... tarafından açılan 2010/49 Esas, ... tarafından açılan 2011/6 Esas ve ... tarafından açılan 2013/37 Esas sayılı dosyaları eldeki dava ile birleştirilmiştir. Davacılar sözü edilen bu dosyalarda kazandırıcı zamanaşımı, irsen intikal ve eski tapu kaydına dayanarak 101 parsel içerisinde kalan bir kısım taşınmazın bu parselden ifraz edilerek adlarına tapuya tescili isteminde bulunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; bilirkişi raporunda (J) harfi ile gösterilen kısmın uzman orman bilirkişi raporuna göre orman sayılmayan yerlerden olduğu ve davacılar yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu, dava konusu diğer bölümler yönünden eski tarihli hava fotoğrafı ve memleket haritası uygulamasına göre bu bölümlerin orman sayılan yerlerden olup zilyetlikle kazanma koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile Artvin ili .... ilçesi ... köyü 1 01... parsel sayısı ile 650 ha.5479 m² 08 dm² miktarı ile orman niteliği ile Hazine adına yapılan tespitin iptaline, dava dosyasına sunulan 20.11.2015 havale tarihli fen bilirkişisi raporunda birleşen 2011/6 Esas sayılı dosya davacısı ...'ın (B) harfi ile belirtilen yere ilişkin davasının reddine, birleşen 2013/37 Esas sayılı dosya davacısı ...'nın (T1), (T2), (T3), (T4), (T5), (T6) ile belirtilen yerlere ilişkin davasının reddine, birleşen 2010/49 Esas sayılı dosya davacısı ...'ın (Ş) harfi ile belirtilen yere ilişkin davasının reddine, birleşen 2010/40 Esas sayılı dosya davacıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'ın (N ve S) harfi ile belirtilen yere ilişkin davasının reddine, birleşen 2007/90 Esas sayılı dosya davacısı ...'ün 04.12.2007 havale tarihli fen bilirkişisi raporu ve ekindeki krokide (E1) harfi ile belirtilen yere ilişkin davasının redddine, ... Asliye Hukuk Mahkemesinden devredilen 2008/122 Esas sayılı dosyanın davacıları ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in davalarının kısmen kabulü ile, Fen Bilirkişisi ...'in 20.11.2015 havale tarihli raporunda ve krokisinde, (J) harfi ile belirtilen 4453,86 m² miktarlı alanın bahçe vasfı ile taşınmaza 181 adanın son parsel sayısı verilmek suretiyle tamamı 32 pay edilerek 16 payının .... oğlu 1959 D.lu ... adına, 4 payının ... kızı 1951 D.lu ... adına, 3 payının ... kızı 1972 D.lu ... adına, 3 payının ... Kızı ... D.lu ..... adına, 3 payının .... kızı .... D.lu .... adına, 3 payının .... kızı 1976 D.lu ... adına, tapuya tesciline, davacıların (D), (E), (F), (G), (H) harfleri ile belirtilen yerlere ilişkin davalarının reddine, dava konusu edilen Artvin ili .... ilçesi ... köyü 1 01... parsel sayısı ve 650 ha.5479 m² 08 dm² yüzölçümü ile tespiti yapılan davacılar adına tespiti yapılan toplam 4.453,86 m² alan düşüldükten sonra geri kalan 650 ha.1025 m² 22 dm² yüzölçümü alanın orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve arkadaşları vekili, ..., ... mirasçıları, ... ve .... mirasçıları, ... ve arkadaşları ile davalı ... İdaresi tarafından temyiz edilmiştir.

1.... mirasçılarının bilirkişi raporunda (E1) harfi ile gösterilen bölüme yönelik temyiz itirazları incelendiğinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda karar verildiğine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ek kararında belirtilen gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, temyiz itirazlarının reddine,

2.Orman İdaresi vekilinin kişiler adına tesciline karar verilen ve bilirkişi raporunda (J) harfi ile gösterilen kısma yönelik temyiz itirazları incelendiğinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz konusu bölümün orman sayılmayan yerlerden olduğu anlaşıldığına göre davalı ... İdaresi vekilinin bu bölüm yönünden temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz itirazlarının reddi ile hükmün bu bölüm yönünden onanmasına,

3.Dava konusu diğer bölümlere yönelik davacıların temyiz itirazları incelendiğinde; yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli değildir. Şöyle ki; dava konusu taşınmazlar 1 01... sayılı orman parseli içinde dağınık vaziyette bulunmaktadır.

Bilirkişi tarafından taşınmazların orman bütünlüğünü bozup bozmadığı yönünde beyanda bulunulmuş ise de dava konusu taşınmaz parçaları birleşik krokide gösterilmediğinden bu husus denetlenememektedir. Ayrıca tespit tarihinden geriye doğru 15, 20, 25 yıl öncesine ait hava fotoğrafı ve memleket haritası uygulaması yapılarak davacı tarafın zilyetlik iddiası yeterince araştırılmamıştır. Yine bazı davacılarca sunulan eski tapu kayıtlarına ilişkin tüm evraklar getirtilmemiş, bu tapuların revizyon görüp görmediği araştırılmamıştır.

O halde İlk Derece Mahkemesince yöreye ait en eski ve kadastro tespitinden 15, 20, 25 yıl öncesine ait memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile dayanılan eski tapu kayıtlarına ait tüm kök evrakları ve bu tapuların başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği sorulmalı, varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları İlk Derece Mahkemesince kararı sonucu oluşmuş ise Mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç kişilik orman mühendisi bilirkişi kurulu, üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, bir fen bilirkişisi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşifte, davacıların dayandığı tapu kayıtları yöntemince zemine uygulanarak dava konusu taşınmazları kapsayıp kapsamadığı tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenmeli, ayrıca getirtilen belgeler dava konusu taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 47 85... sayılı Kanun'lar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle dava konusu taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazların 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalıdır.

Ayrıca keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların öncesinin ne olduğu, kim veya kimler tarafından, hangi tarihten beri ve ne şekilde kullanıldığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları uygulanmalı; dava konusu taşınmazları sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı; yerel bilirkişiler ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı; üç kişilik ziraatçi bilirkişi kurulundan taşınmazların evveliyatını, toprak yapısını, niteliğini ve zilyetlikle mülk edinilebilecek yerlerden olup olmadığını, komşu taşınmazlarla karşılaştırmalı şekilde açıklayan, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisinden ise, keşfi takibe ve denetlemeye olanak verir rapor ve kroki alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, adına tescil kararı verilecek kişi ya da kişiler ile diğer mirasçılar ve onların miras bırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü ve ilgili Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden sorulup, aynı kanunun 03.07.2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile değiştirilen 14/2. maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, kanunun getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanarak, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.