Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2022/7929 E.  ,  2025/8620 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem:

Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; davacının ankesörlü/sabit hatlardan örgütün mahrem imamları tarafından telekom kartları kullanılmak suretiyle arandıkları tespit edilenler arasında yer aldığı, bu kapsamda 2010-2015 yılları arasında (55) kez tekil, (19) kez ardışık olarak arandığının tespit edildiği, yine davacı ile aynı sabit hatlardan arandığı tespit edilen bazı jandarma personelinin örgütün mahrem imamları tarafından arandığını kabul ettiği, ayrıca davacının örgüt ile iltisaklı/irtibatlı olduğuna dair hakkında devresi olan personelin tanık ifadesi bulunduğu, davacının bu eylemlerinin normal bir vatandaştan beklenebilecek ilişki biçimlerinden ayrı ve özel bir ilişki olduğu, bu yoğunlukta bir irtibatın davacıdan beklenen görevine sadakatte şüphe doğurduğu ve davacının kamu göreviyle irtibatının kesilmesi şeklinde oluşan iradenin makul bir takdir olduğu, bu durumda, davalı idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler ile davacı hakkındaki tespitler dikkate alındığında, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde idarece FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı olduğu değerlendirilen davacının, kamu görevinden çıkarılmasına ve rütbesinin alınmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların kararın kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Temyize konu kararın hukuka aykırı olduğu, hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde beraat kararı verildiği, SEGBİS vasıtasıyla duruşmaya katılma talebinin reddine ilişkin Mahkeme kararının duruşma tarihinden sonra tarafına tebliğ edildiği, hiç kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamayacağı, tanık beyanının çelişkili olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, FETÖ/PDY terör örgütüyle irtibat ve iltisakının bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Usule uygun olarak duruşma yapılmaksızın verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY : Davacı, İçişleri Bakanlığı bünyesinde astsubay üstçavuş olarak görev yapmakta iken, 7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. madde uyarınca kamu görevinden çıkarılmıştır. Bunun üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Duruşma" başlığını taşıyan 17. maddesinin 1. fıkrasında; "Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve yirmibeşbin Türk Lirasını aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeşbin Türk Lirasını aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır." hükmüne, aynı maddenin 3. fıkrasında ise, "Duruşma talebi, dava dilekçesi ile cevap ve savunmalarda yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanunun 31. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "işlemler ile elektronik işlemlerde" ibaresi, 24/10/2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren, 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 8. maddesiyle, "işlemler, elektronik işlemler ile ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrasında" şeklinde değiştirilmiştir. Yapılan değişiklikle, idari yargı yerlerinde yapılan duruşmaların, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda yazılı koşullarla, ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla icrası olanaklı hale gelmiş bulunmaktadır.

Atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla duruşma icrası" başlıklı, 149. maddesi uyarınca; idari yargı yerinin, tarafların rızasını almak koşuluyla, kendilerinin veya vekillerinin, aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine, bilirkişinin veya bir tarafın dinlenilmesi esnasında başka bir yerde bulunmalarına izin verilebilmesi olanaklı bulunmaktadır. Duruşmanın bu şekilde icrası sırasında, dinlemenin, ses ve görüntü olarak aynı anda duruşma salonuna nakledilmesi gereklidir.

Anılan maddede başlığı ile birlikte değişiklik yapıldığı, 22/07/2020 tarihli, 7251 sayılı Kanunun 17. maddesi ile değişik "Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla veya başka yerde duruşma icrası" başlıklı 149. maddesinin birinci fıkrasının "Mahkeme, taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin, aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına ve usul işlemleri yapabilmelerine karar verebilir." şeklini, ikinci fıkrasının "Mahkeme resen veya taraflardan birinin talebi üzerine; tanığın, bilirkişinin veya uzmanın aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden dinlenilmesine karar verebilir." şeklini aldığı görülmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda anılan Kanun hükümlerine göre, İdare Mahkemelerinde açılan iptal davalarında taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılması zorunludur.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından duruşma tarihi olan 17/11/2021 tarihinden önce dava dosyasına sunulan 15/10/2021 tarihli dilekçe ile duruşmaya SEGBİS vasıtasıyla katılma talebinde bulunulduğu, İdare Mahkemesinin 04/11/2021 tarihli ara kararında yer alan ''...aynı gün söz konusu duruşma saatinden önce ve sonra yapılacak başkaca duruşmaların bulunması ve Mahkememiz duruşma salonunda SEGBİS sisteminin bulunmaması...'' gerekçesiyle davacının SEGBİS marifeti ile duruşmaya katılma talebinin reddedildiği ve iş bu ara kararın davacıya duruşma tarihinden sonra 22/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Bu durumda, davacının duruşmaya SEGBİS vasıtasıyla katılma isteminin reddine ilişkin Mahkeme kararının duruşma gününden sonra davacıya tebliğ edildiği görüldüğünden, Mahkemece usul kurallarına uygun olmayan şekilde davacının yokluğunda duruşma yapılarak uyuşmazlığın karara bağlanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, usulüne uygun olarak duruşma yapılmaksızın davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Diğer taraftan, bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verileceğinden, davacının esasa ilişkin temyiz iddiaları bu aşamada incelenmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun’un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,

2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 09/09/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.