Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; Taraflar arasında Konya Büyükşehir Belediyesinin ... ihale kayıt numaralı “Araç ve İş Makinesi Kiralanması” ihalesine katılmak üzere 15.04.2023 tarihinde sözleşme düzenlediklerini, sözleşmenin 4. maddesi (d) bendinde ödeme şekli ve süresinin açıkça düzenlenerek “İlgili hak edişe ait ödeme kiracıya yapıldıktan sonra kiracı tarafından en geç 2 gün içerisinde kiraya veren’in … numaralı hesabına EFT/havale yolu ile aktarılacağının keza yine aynı sözleşmenin 3.maddesinin (a) bendi uyarınca taraflar bu ihalenin teknik ve idari şartnamelerini, sözleşmelerini vs. okumuş, anlamış ve tüm şartları kabul etmiştir” şeklinde düzenlenmesi nedeniyle 15.04.2023 tarihli sözleşenin her iki tarafı da bağlayacağının açık olmasına karşın davalı şirket tarafından iş bu ihale kapsamında Konya Büyükşehir belediyesinden tahsil edilmiş olan hak edişlerin sözleşme gereğince 2 gün içerisinde müvekkili şirkete ödemesinin yapılmaması nedeniyle Konya .İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından iş bu ilamsız takibe süresinde itiraz ederek takibin talikine sebebiyet vermiş ise de itiraz dilekçesinde belirttiği Aynı sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin şirketi zor durumda bırakmak amacıyla işçi alacaklarına yönelik davalar açması nedeniyle müvekkili tarafından ilamsız icra takibinde talep edilen alacak miktarı kadar ödemenin yapılamadığı, en kısa zamanda bir araya gelinmek suretiyle mutabakat sağlanacağı yönünde yazışmalar bulunmakta ise de iş bu yazışmaların taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında taraflara yüklenen edimleri değiştirmesinin mümkün olmadığını bu hali ile taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davalı şirketin Konya Büyükşehir Belediyesinden hak edişleri tahsil ettiği tarih üzerine 2 gün ilave edilmesinden sonra davalı şirket yönünden temerrüdün gerçekleşmiş olacağından ilamsız icra takibinde asıl alacak kalemine faiz talep etmekte haklı olduklarını kaldı ki davalı şirketin iş bu ilamsız icra takibi başlatıldıktan sonra vaki takibe itiraz etmiş ise de itiraz tarihinden sonra takipte istenen asıl alacak kalemini müvekkili şirketin hesabına yatırdığından taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığını kabul etmiş sayılacağını belirterek davalının temerrüt tarihinden itibaren asıl alacağa yönelik işlemiş faiz ve takip başlatılması nedeniyle oluşan icra takip masraflarını ödemesinin de gerektiğini belirterek itiraz olunan temerrüt faizi ve takip masrafları yönünden vaki itirazın iptali ile takibin talep edilen temerrüt faizi ve ferileri yönünden devamına karar verilmesini ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; Müvekkili şirket tarafından Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından ... sayılı ihalesine katılım sağlanmış ve ihale kapsamında Belediye tarafından talep edilen şoförlü ve şoförsüz araçların temini aşamasında elinde yeteri kadar araç bulunmaması nedeniyle davacı şirket ile 15.04.2023 tarihinde sözleşme düzenlemek suretiyle Konya Büyükşehir Belediyesinin ihalesinde kullanılmak üzere araç kiralaması yaptığını, iş bu ihalenin toplam bedelinin 230.000.000,00 TL olduğunu ve davacı şirket ile ortak iş bedelinin de 128.000.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, davacı şirketten kiralanan araçların sürücülerinin de yine aynı iş kapsamında çalışmakta iken bir takım maddi hasarlı trafik kazalarına karışmaları nedeniyle müvekkili şirket hakkında işçi alacaklarına yönelik davalar açmaları nedeniyle Whatsap yazışmaları ile bu durum davacı şirkete bildirilmiş ve Konya Büyükşehir belediyesinden hak ediş olarak tahsil edilen 8.410.116,67 TL’den 7.000.000,00 TL kısmının 21.05.2025 tarihinde davacı şirkete ödendiğini, bakiye kalan kısmının da davacı şirkete bağlı işçilerin açmış oldukları davalar nedeniyle müvekkili şirketin uhdesinde bırakılmış ise de davacı şirket tarafından iş bu takibin başlatılması nedeniyle 1.410.116,67 TL‘de icra takibi başlatıldıktan bir gün sonra 17.07.2025 tarihinde davacı şirketin hesabına yatırılması nedeniyle usul ve esas yönleriyle davanın reddine karar verilmesini, mahkeme masraflarıyla avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmilini bilvekale talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış olup, taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmıştır. Konya Büyükşehir Belediyesinin cevabi yazısı ve Çumra Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası UYAP sureti dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

14/01/2026 tarihli bilirkişi raporu ile; davacı şirketin icra takibinden önce taraflar arasındaki sözleşmeye göre temerrüde düştüğü yönünde hukuki değerlendirme yapılması halinde, davacı şirketin 26.08.2025 dava tarihi itibariyle 594.920,09 TL asıl alacak + 28.849,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 623.769,64 TL alacaklı olduğu, davacı şirketin icra takibine dayanak yapılan faturadan dolayı davalı şirketi ancak ihtarla temerrüde düşürmesi gerektiği, takipten önce herhangi bir ihtar mevcut olmadığından temerrüdün ancak takip tarihi itibariyle oluşacağı yönünde hukuki değerlendirme yapılması halinde ise davacı şirketin 26.08.2025 dava tarihi itibariyle 255.722,710 TL asıl alacak + 12.400,80 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 268.123,51 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Dava, İtirazın İptali isteminden ibarettir.

Davaya konu, Konya .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında takibin 1.410.116,79 TL asıl alacak 288.475,11 TL işlemiş faiz olmak üzere 1.698.591,90 TL üzerinden başlatıldığı, takip dayanağı olarak fatura gösterildiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın hükümden düşürülmesi için eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf icra takibi başlatılmasından sonra ana parayı ödemiş ve akabinde borca itiraz etmiştir. Davacı taraf ise takibin ana para dışındaki temerrüt faizi, icra vekalet ücret ve icra inkar tazminatı yönünden devamı için iş bu davayı açmıştır. Bu durumda öncelikle incelenmesi gereken husus davacının takipten önceki döneme ilişkin faiz isteyip isteyemeyeceği hususuna ilişkindir.

Taraflar arasında yapılan sözleşmenin araç ve iş makinesi kiralama sözleşmesi olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin ödeme başlıklı kısmının d bendinde ilgili hakedişe ait ödeme kiracıya yapıldıktan sonra en geç 2 gün içinde kiraya verene yapılacaktır ibaresi bulunmakta ise de; hak edişin işverene verilmesinden itibaren belirli bir süre içinde işveren tarafından yükleniciye ödeme yapılacağına ilişkin düzenlemeler belli ve kesin bir ödeme gününü değil, alacağın muaccel, istenebilir hale geldiği zamanı gösterir. Başka bir deyişle sözleşmede ödeme için öngörülen süre kesin vadeye bağlanmamışsa bu sürenin geçmiş olması borçluyu kendiliğinden temerrüde düşürmez, borçlunun temerrüdü için ayrıca alacaklının ödeme ihtarında bulunması gerekir. (Yargıtay . HD'nin 11.01.2014 tarih ve ... E., ... K. sayılı kararı) . Bu durumda davacı tarafından takip tarihinden önce davalının temerrüte düşürüldüğüne ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmemesi nedeniyle davalının takip tarihi itibariyle temerrüte düşürüldüğü kabul edilmiştir.

Davacı taraf TTK 1530/2 maddesi gereğince ihtara gerek olmadığı yönünde savunmada bulunmuş ise de;

TTK’nın 1530. madde gerekçesinde belirtildiği gibi, bu maddenin konuluş amacı, üreticiler ile küçük ve orta boy işletmelerin (TTK.m.1522,1523, Yönt.m.4/b), mal ve hizmet tedarik ettikleri güçlü ticari işletmeler, (özellikle market, süper market, hiper market gibi alışveriş merkezleri) karşısında korunmasıdır. Bir başka deyişle büyük ve güçlü ticari işletmeler geç ödemeyi bir finansman aracı olarak kullandıkları için mal ve hizmet tedarik edenleri çok güç durumda bıraktığı, finansal durumlarını sarstığı, hatta iflasa dahi sürüklediği için bu kötü ve haksız uygulamanın önüne geçilmek istenmiştir. Davaya konu olayda bu maddenin uygulanması mümkün olmadığından davalının takip tarihi itibariyle temerrüte düştüğü kanaatine ulaşılmış ve takip tarihinden ödeme tarihine kadar süre için davacının faiz talebi kabul edilmiş, takip tarihinden önceki faiz talebinin reddine karar verilmiştir.

TBK 100. Madde gereğince davalının yaptığı ödemenin yapılan ödemenin öncelikle faiz ve giderlerden düşülmesi gerekmekte ise de; davacı taraf takibin ana para dışındaki temerrüt faizi, icra vekalet ücret ve icra inkar tazminatı yönünden devamı için iş bu davayı açmış olması nedeniyle TBK 100. Maddesi uygulanmamış taleple bağlı kalınarak talep edilen kısımlar yönünden inceleme yapılmıştır. Davacının icra inkar tazminatı talebine yönelik yapılan incelemede ise; davalı taraf davadan önce anaparanın tamamını ödemiş olduğundan davacının bu talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının icra vekalet ücreti talebine yönelik yapılan incelemede; davacı icra takibini yapmakta haklı olduğundan davacının bu talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve icra tahsil harcı ve takip giderlerinden de davalının sorumlu olması nedeniyle davacının bu taleplerininde kabulüne karar vermek gerekmiştir. Ayrıca kısa kararda sehven icra dosya numarasının yazılmadığı anlaşılmış bu husus gerekçeli karada düzeltilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

1.Davacının Davasının Kısmen Kabulü ile;

a-) Davalının Konya . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibe yaptığı itirazın kısmen iptali ile; takibin 209.416,35 TL icra vekalet ücreti, 13.676,20 TL takip tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş faiz, 550,00 TL takip masrafı ve 32.080,16 TL tahsil harcı olmak üzere toplam 255.722,71 TL olarak devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

b-) Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE

2.Alınması gereken 17.468,42 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.984,08 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.484,34 TL eksik harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3.Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL. yargılama giderinin 2.682,60 TL 'lik kısmının davacıdan, 1.917,40 TL'lik kısmının ise davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

4.Davacı tarafından yapılan 1.984,08 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE

5.Davacı tarafından yapılan 615,40 TL harç gideri ve 3.590,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 4.205,40 TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre hesaplanan 1.752,92 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6.Davacı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7.Davalı taraf, kendini vekille temsil ettiğinden, A.A.Ü.T.'ne göre tayin ve taktir olunan 45.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

8.Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmının 6100 sayılı HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/02/2026