Mahkememizde görülmekte bulunan İstirdat Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; davalı sigorta şirketince sigortalanan ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarptığını, ancak kusur değerlendirmesinde davacıya ait ... plakalı aracın 2918 sayılı yasanın 57/b-5 maddesine istinaden asli ve tam kusurlu olarak değerlendirildiğini, davacı şirketin ... plakalı aracında meydana gelen hasar ve değer kaybına istinaden Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/117 Esas sayılı dosya ile dava açtığını, yapılan yargılama neticesinde davacı şirketin yüzde 25 oranında kusurlu bulunduğunu, karşı taraf sürücüsünün yüzde 75 oranında kusurlu bulunduğunu, davalı sigorta şirketinin yargılama sonucunu beklemediğini ve davacı aleyhine Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/4696 Esas sayılı dosyası ile 17.04.2023 tarihinde icra takibi başlatıldığını ve müvekkili şirketin itiraz sürelerini kaçırdığını, 22.05.2023 tarihinde davacı şirketin adresine icraya gidildiğini ve müvekkili şirketin haciz tutanağında görüleceği üzere dava haklarını saklı tutarak ödeme taahhüdünde bulunduğunu ve aynı gün 113.514,00 TL bedeli haciz tehdidi altında davalı şirkete ödediğini, ödenen tutarın fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak kaydıyla şimdilik 85.135,50 TL'sinin geri iadesinin sağlanması için huzurdaki davanın ikame edilmesi zarureti hasıl olduğunu belirterek, davalıya ödenen 85.135,50 -TL’nin ödeme tarihi olan 22.05.2023’den itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; davalı sigorta şirketi sigortalısı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı, yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’nın 2918 sayılı KTK’nın 54, 55, 56 ve 57/b-5 maddelerini ihlal ettiğinin tespit edildiğini, KTK hükümlerinin ihlal edilmesinden dolayı davacı şirketin sürücüsü ve araç maliki sigortalının araçta meydana gelen hasardan sorumlu tutulduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun halefiyet ilkesi gereğince davacı şirket aleyhinde icra takibine geçildiğini ve mevcut hasar bedelinin tahsil edildiğini, her ne kadar davacı tarafından ... Sigorta ile aralarındaki davada alınan bilirkişi raporu delil gösterilse de davalı şirketin mezkur davanın tarafı olmadığını, bilirkişi raporlarının dosyadaki delillere, davacı ve davalı tarafın itirazlarına göre şekillendiğini ve değişiklik gösterdiğini, tarafı olmadıkları bir dosyaya delil sunamayacakları ve dosyaya gelen bilirkişi raporuna itiraz edemeyeceklerini, dolayısıyla alınan bilirkişi raporunun da işbu davada delil olarak kullanılmasının mümkün olmayacağını, tarafların aynı olmamasının yanında uyuşmazlık konularının da birbirinden farklı olduğunu, yapılacak incelemeler, sunulacak deliller aynı olmayacağından Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 20223/117 esas sayılı dosyasında alınan raporun sadece dosyanın taraflarını ilgilendireceğini, kararın henüz kesinleşmediğini, karar kesinleşmiş olsa dahi mevcut dosyada alınmış bulunan bilirkişi raporunun davaya dayanak teşkil etmesinin mümkün olmadığını belirterek davacı taraf aleyhinde dava bedelinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek davanın reddini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar Dava; trafik kazası nedeniyle yersiz ödenen miktarın sebepsiz zenginleşme nedeniyle istirdatı istemine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davacıya ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin, davacı şirket aleyhine icra takibi başlattığı ve 113.514,00 TL bedelin davalı sigorta şirketine ödendiği ve hasar bedeli hususları ihtilaf konusu değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu kazada, kazaya karışan sürücülerin kusur oranları, davacı tarafından davalı sigorta şirketine ödenen bedelin %75'i olan 85.135,50-TL'nin davalıdan istirdatının talep edilip edilemeyeceği hususundadır. Davanın ödeme tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/4696 Esas sayılı dosyası sistem üzerinden celp edilmiş dosyanın incelenmesinden davacı tarafından davalı hakkında 87.000,00.-TL asıl alacak ve takip öncesi işleyen faizi için takip yapıldığı görülmüştür.

Davacı tarafından dava dışı ... aleyhine Mahkememizin 2023/117 E. Sayılı dava dosyasından, huzurdaki dosyaya konu trafik kazası nedeni ile huzurdaki dosyanın davacısına ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar ve değer kaybına ilişkin maddi tazminat davası olduğu, aldırılan kusur raporunda huzurdaki davacının aracının sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu, davalının sigortacısı olduğu ... plakalı aracın sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği ve anılı dosyanın karara çıkıp kesinleştiği anlaşılmıştır. ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan 10/03/2025 tarihli raporda; "...Sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ... 'ın kusursuz olduğu ..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Mahkememizin 2023/117Esas sayılı dava dosyası arasına aldırılan 04/07/2023 tarihli kusura ilişkin bilirkişi raporu ile mahkememizce aldırılan ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu arasında çelişki oluştuğundan, dosyanın Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle gönderilerek, Karayolları Fen Heyeti Bilirkişilerine (3 kişilik heyete) dosyanın tevdi edilerek aldırılan 26/11/2025 tarihli heyet raporunda; "...54 AFZ 867 plakalı otomobilin dava dışı sürücüsü ... 'ın, meydana gelen olayda % 75 (Yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu; ... plakalı kamyonetin dava dışı sürücüsü ...'ın ise, meydana gelen olayda % 25 (Yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu ..." şeklinde rapor düzenlenmiştir. IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesinin 7. fıkrasında "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2024/2060 Esas, 2025/2602 Karar sayılı ilamında "...Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının yargılaması devam ederken davacı tarafça takip konusu tutarın icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalınması nedeniyle davaya İİK 72/6 maddesi uyarınca istirdat davası olarak devam edilmesi gerekmekte olup ilk derece mahkemesinin bu husustaki takdirinde isabetsizlik bulunmamakta ise de; davacıdan tahsil edilen tutarın haksız olması nedeniyle davacıya iadesine karar verilirken ödeme tarihinden itibaren taraflar arasında akdi ilişki bulunmaması ve eylemin haksız fiilden kaynaklı olması nedeniyle yasal faize hükmedilmesi gerekirken hiç faize hükmedilmemesi doğru olmadığından..." denilmiştir. V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: dava konusu ihtilafın davacı şirkete ait ... plakalı araç ile davalı şirketin kasko sigortalısı ... plakalı araç arasında 14/11/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davalı sigorta şirketince dava dışı sigortalısına ödenen bedelin rücuen tahsili iddiası ile Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/4696 Esas dosyada davalı tarafından yapılan takip sebebiyle davacının davalıya ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 2023/117 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre davalının sigortalısına ait araç şoförünün yüzde %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Mahkememizce dosya Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş olup, Adli Tıp Kurumu'nca düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının kusursuz davalının sigortalısına ait araç şoförünün yüzde %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Raporlar arasında farklılıklar gözetilerek, dosyanın Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle gönderilerek, Karayolları Fen Heyeti Bilirkişilerine (3 kişilik heyete) dosyanın tevdi edilerek aldırılan raporda, davacı şirkete ait araç şoförünün %25 oranında, davalının sigortalısına ait araç şoförünün yüzde %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalının halefi olduğu, ancak sigortalısına ödemekle yükümlü olduğu miktarı rücu edebileceği, mevcut durumda davalının davacıya yaptığı ödemeyi davacının kusuru oranında rücu edebileceği kanaatine ulaşılmakla davacı tarafından ödenen bedelin % 75'i oranı olan (113.514,00.-TL *75/100) 85.135,50.-TL'nin istirdadı ile bu miktarın ve eylemin haksız fiilden kaynaklı olması nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar hüküm fıkrasında, "Davacının Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/4696 Esas sayılı dosyasında, davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafından fazladan ödenen asıl alacak, takipten önce işlemiş faiz ve asıl alacağın ferilerinin toplamı olan 85.135,50.-TL’nin ödeme tarihi olan 22/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" yerine, sehven "Davacının Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/4696 Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafından ödenen 85.135,50.-TL’nin ödeme tarihi olan 22/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," denilmiş ise de, iade edilecek miktar olan 85.135,50.-TL’nin anılı hüküm fıkrasında belirlendiğinden, infazda tereddüt oluşturmayacağından, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturmamak için gerekçeli kararda bu hata düzeltilmemiştir.

1.Davacının davasının KABULÜ İLE,

Davacının Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2023/4696 Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafından ödenen 85.135,50.-TL’nin ödeme tarihi olan 22/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

2.Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 5.815,61-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.453,91-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.361,70-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

3.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan 5.624,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davalı tarafından yapılan 21.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 360,00-TL posta reddiyatı olan toplam 21.360,00-TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5.Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

6.Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraflara tebliğine,

7.Arabulucuk ücreti olan 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davacı vekili yönünde miktar itibari ile KESİN, davalı yönünde gerekçeli kararın davalı tarafa tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2026 Katip ...