Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/5781 E.  ,  2025/4065 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Edirne ili, 4.Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanun'u ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği'ne istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Tugay Komutanlığının ...1 tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı aylık ve diğer mali haklarının her ay için ayrı ayrı hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, 04/08/2021 tarihinde, davacı ve mesai arkadaşı M.K.'nın mesai dışında evlerine gitmek istekleri ile ilgili üstleri ile görüşme yaptıkları, üstlerinin izin vermemesi üzerine M.K'nın sinir krizi geçirdiği ve davacı ile birlikte nizamiye dışına çıktıkları, bu olaya ilişkin yapılan soruşturmada teğmen E.M'nin ifadesinde; özetle; "davacı ile M.K.'nın her gün dışarı çıkmak istedikleri, M.K.'nın, 180 nolu emri (izin sırasında nizamiyede kalma konulu) imza etmediği ve davacı ve M.K.'nın, odayı izinsiz terk ettiği, görev yerine dönmesi yönünde emir verdiği, emrin yerine getirilmediği, davacı ve M.K.'nın karakolu terkettikleri, davacı hakkında nöbet talimatına aykırı hareket nedeniyle tutanak tuttuğu" hususlarına yer verildiği, davacının ifadesinde, özetle; "Üstü ile evci izni konusunda görüşmek istedikleri, arkadaşı M.K.'nın 180 nolu emri (izin sırasında nizamiyede kalma konulu) imza etmediği ve sinir krizi geçirdiği ve odadan ayrıldığı, arkadaşına yardım etmek amacıyla kendisinin de odadan çıktığı, akabinde arkadaşı ile birlikte nizamiyeden çıktıkları, birlikte İpsala Jandarma Komutanlığına gittikleri, tabur komutanının karakola dönün emrinin söz konusu olmadığı" hususlarına yer verildiği, ayrıca davacı hakkında başlatılan ceza soruşturması sonucunda,... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararında, sanığın, hizmete ilişkin emirleri yerine getirmemek suçunu işlediğinin sabit görüldüğü ve 1632 sayılı Kanun'un 87. maddesi uyarınca (emrin yerine getirilmesini söz veya fiili ile açıkça reddetmek) 2 ay 15 gün hapis cezası aldığı ve cezanın ertelendiği, bu durumda, ilgili mevzuat hükümleri ile uyuşmazlık konusu olay, dosyada yer alan soruşturma raporu ve eki ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının eylemi subut bulduğundan, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının eylemine bakıldığında hizmete ilişkin bir emrin ve bu emrin kasten yerine getirilmemesi durumunun söz konusu olmadığı, sözleşmesinin feshinin sebebinin kendisinden istifade edilememe olduğunun belirtildiği ancak davacının karıştığı olayın disiplinsizlik olduğu ve Türk Silahlı Kuvvetler Disiplin Kanununun uygulanması gerektiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Öte yandan, davacının yargılandığı ceza davasında, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "hizmete ilişkin emirleri yerine getirmemek" suçundan beraatine kesin olarak karar verildiği anlaşılmış olmakla birlikte; askerlik mesleğinin yüksek derecede düzen ve disiplin isteyen, emir ve direktiflere itaat gerektiren bir meslek olmasını gerektiren özelliği ile dosya içeriği ve davacının eylemleri bir bütün olarak dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklama ile ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Davacının adli yardım talebi İdare Mahkemesince kabul edildiğinden, temyiz giderlerinin davacıdan tahsili için İdare Mahkemesince vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

5.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 23/09/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :

Dava, Edirne ili, 4.Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında sözleşmeli er olarak görev yapan davacının, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanun'u ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği'ne istinaden sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Tugay Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı aylık ve diğer mali haklarının her ay için ayrı ayrı hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin eylemi nedeniyle... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, "Hizmete ilişkin emirleri yerine getirmemek" suçundan 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve neticede ertelenmesine karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ''yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediği'' gerekçesiyle beraatine, istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacının sözleşmesinin feshedilmesine esas olan aynı fiilden dolayı açılan ceza davasında, ''yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediği'' gerekçesiyle beraatine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği görülmüş olup, söz konusu ceza davasına konu fiilleri dayanak alınarak tesis edilen; davacının sözleşmesinin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararında hukuki isabet bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.