T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO:2025/1823
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:3/7/2025
NUMARASI:2025/24 (E) - 2025/502 (K)
DAVANIN KONUSU:Tespit
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dilekçesinde özetle; davalı ... AŞ'ye ... Sigortası (...) poliçesiyle sigortalı, ... plakalı aracın 23/4/2022 günü çarptığı müvekkiline ait ... plakalı araçta Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuruda düzenlenen bilirkişi raporuna göre 7.844,44 TL tutarında onarımı gerektirecek hasar oluşmasına karşı hasar kaydının ... Merkezine 9.011,10 TL olarak işlendiğini, 27/12/2014 tarihinde başvurulan davalı sigorta şirketinin bu durumu düzeltmediğini belirterek, müvekkiline ait araçta oluşan hasar kaydının 7.844,44 TL olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ... Merkezindeki kaydın 31/12/2024 günü düzeltildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne, 23/4/2022 günü gerçekleşen kazada zarar gören ... plakalı araçta oluşan hasarın onarım bedelinin 7.844,44 TL olduğunun tespitine, hasar bedelinin 7.844,44 TL olarak ... Merkezine bildirerek düzeltilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran dava davalı ... AŞ vekili dilekçesinde özetle, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacının müvekkili şirkete başvurmasının ardından 31/12/2024 günü kaydın düzeltildiğini bildirmelerine karşın, kaydın düzeltilmesine ilişkin hüküm kurularak, davacının sarf ettiği yargılama giderleri ile vekâlet ücretine hükmedilerek müvekkili şirket aleyhine haksız tazminata hükmedildiğini, davaya bakma görevinin idari yargı yerine ait olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Dava, ... Merkezine bildirilen onarım bedelinin tespit edilerek, düzeltilmesi istemine ilişkindir.Dosyaya eklenen pasif araç soruğu rapor içeriğine göre davacı ...'ın 3/3/2022 günü edindiği ... plakalı kamyonet cinsinde aracı noter satışıyla 30/3/2023 günü ... Şirketine devrettiği anlaşılmıştır. Bilindiği gibi Davacının dava açma hakkına sahip olması dava açılabilmesi için yeterli değildir. Bundan başka davacının dava açmakta hukuki bir yararının bulunması gerekir; yani, dava hakkı hukuki yarar ile sınırlıdır. İdeal veya ekonomik yarar yalnız başına hukuki yararın kabul edilmesi için yeterli değildir. Davacının, hakkına kavuşması için mahkemenin kararına muhtaç olmalıdır.Diğer yandan hukuki yarar dava açıldığı anda var olmalıdır; ileride ki bir yarar yeterli değildir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Prof. Dr. Ramazan Arslan, Prof. Dr. Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, sayfa 249 vd.)Öte yandan, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması HMK'nin 114/1-h maddesi uyarınca dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115'inci maddesinin 1'inci fıkrası gereğince de, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı eksikliğini her zaman ileri sürebilirler. Anılan maddenin 2'nci fıkrası uyarınca da, mahkeme, dava şartı eksikliğini tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.Eldeki davada dava dilekçesinde, müvekkiline ait aracın 23/4/2022 günü hasar gördüğünü ileri süren davacı vekili davadaki taleplerinin bildirilmesi gereken hasar miktarının tespitine ilişkin olduğunu ileri sürmüştür.Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, davacının davaya konu aracı mülkiyetinde bulundurması durumunda araçta oluşan hasar miktarının tespiti ile ... Merkezindeki kayıtların düzeltilmesini istemekte hukuki yararı bulunmakta ise de, davaya konu aracı davayı açmadan önce 30/3/2023 günü elden çıkarmış olmakla artık hukuki yarar ortadan kalkmıştır.Bu itibarla davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından usulden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne hükmolunmasında isabet görülmemiştir. Kabul ve uygulamaya göre yapılan incelemeye göre ise; düzeltilmesi istenilen kayıtta belirtilen mevcut bedel ile davacının iddia ettiği bedel arasındaki farka göre hesaplanan dava değerinin 1.166,66 TL olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, vekille temsil edilen davalı lehine hükmolunacak vekâlet ücretinin, ilk derece mahkemesinin hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 13'üncü maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca, 1.166,66 TL'yi geçemeyeceği gözetilmeden, dava değerini aşacak biçimde davalının 7.844,44 TL vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
I-Davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesinin nihai kararının, HMK'nin 353/1-b/2'nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre:
1.Davanın reddine,
2.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 615,40 TL karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 116,60 TL karar ve ilam harcının davacı ...'dan tahsil edilerek Hazine'ye gelir kaydına,
3.Dairemizin hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 13'üncü maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca belirlenen 1.166,66 TL vekâlet ücretinin, davacı ...'dan tahsil edilerek, vekille temsil edilen davalı ... AŞ'ye verilmesine,
4.Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
5.Harcanmayan gider avansının HMK'nin 333'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine, II-İstinaf incelemesi bakımından ;
1.Davalı ... AŞ tarafından peşin ödenen istinaf karar ve ilam harcının, talep halinde ilk derece mahkemesi tarafından geri verilmesine,
2.İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... AŞ tarafından ödenen istinaf kanun yolu başvuru harcı 1.683,10 TL'den ibaret yargılama giderinin, davacı ...'dan tahsil edilerek, davalı ... AŞ'ye verilmesine,
3.Duruşmalı yapılmayan istinaf incelemesi kapsamında vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
4.İstinaf incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince, kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 18/3/2026