8. Hukuk Dairesi

... ve müşterekleri ile Hazine, Kepez Belediye Başkanlığı ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 20.09.2005 gün ve 984/363 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi ... mirasçıları vekili ... oğlu Ali mirasçıları vekili ve Hazine vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R

Davacılar vekili, haricen satın alma ve TMK'nun 713/2. maddesinde belirtilen ölüm sebebine dayanarak, dava konusu 12 parsel sayılı taşınmazda ..., ... adlarına kayıtlı paylarının, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan sebebine dayanarak ... çocukları ... çocukları ...ve ... karısı ..., oğlu ... çocukları ...'ya ait payların tapu kayıtlarının iptali ile, davacılar adlarına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı Hazine vekili, TMK'nun 713. maddesi kapsamında kazanma koşullarının oluşmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalılar ... mirasçıları ile ... oğlu ... mirasçıları vekili Av. ..., taşınmazların vekil edenlerine murislerinden kaldığını, davacıların haklarının bulunmadığını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ... mirasçıları aleyhine açılan davanın vazgeçme nedeni ile reddine, davalı ... mirasçıları aleyhine açılan davanın kabulü ile 12 parsel sayılı taşınmazın imar sonucu oluşan 25573 ada 2 parselde davalı ... ile davalı ... adına olan payların, 25682 ada 1 parselde davalı ... ... adına olan payın, 25685 ada 2 parselde ... Oğlu ... adına olan payın, 25702 ada 2 parselde ... Oğlu ... adına olan payın 25702 ada 3 parselde ... Oğlu ... adına olan payın ve 25684 ada 1 parselde ..., ..., ... ve ... adların olan payların iptali ile, iptal olan payların 1/4'er paylı olarak davacılar ..., ..., ... ve Ramazan İnce mirasçıları adlarına veraset payları oranında tesciline, kim oldukları anlaşılamayan sebebine dayalı olarak paylarının iptali istenilen davalılar ve Hazine yönünden ise davanın müracaata bırakıldığı anlaşıldığından bu davalılar aleyhine hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili ile davalılar ... mirasçıları vekili ile ölü Ahmet oğlu ... İnce ile ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, zilyetlik, kazandırıcı zamanaşamı ve TMK'nun 713/2. fıkrasında yer alan “maliki 20 yıl önce ölmüş…” ve "maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan..." hukuki sebeplerine dayalı olarak TMK 713/1 ve 713/2. maddeleri uyarınca açılmış tapu iptali ve tescil davasıdır.

1.Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nun 713/2. maddesindeki düzenlemelerdir. Anılan maddede, "aynı koşullar altında, tapu malikinin ölümü veya maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan veya hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir" hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu 12 parseldeki ... payı 19.12.1966 tarihinde tapuya tescil edilmiş, daha sonra 19.02.1992 tarihinde ise intikal görmüştür. Yapılan keşifte dinlenilen yerel bilirkişi ve davacı tanık anlatımlarına göre, dava konusu taşınmazı 1973 yılında pay maliki Durmuş Ali'den davacıların satış suretiyle devralıp zilyet oldukları, bu tarihten sonra malik sıfatı ile kullanmaya başladıkları, daha önce zilyet olmadıkları anlaşılmaktadır. Ahmet ile Durmuş Ali nin kardeş olup, taşınmazı Durmuş Ali'nin kullanımının malik sıfatıyla olmayıp Ahmet'e izafeten olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle davacıların malik sıfatı ile zilyetliklerinin en erken satış tarihi olan 1973 tarihinde başladığı, buna göre de payın intikal gördüğü 1992 tarihine dek 20 yıllık olağanüstü kazındırıcı zamanaşımı süresi gerçekleşmemiştir. O halde, 12 parsel sayılı taşınmazdaki ... payı yönünden talebin reddine karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamı ve deliller ile örtüşmeyen biçimde kabul kararı verilmiş olması doğru olmamıştır.

2.Davacılar vekili, TMK'nun 713/2. maddesinde yer alan; maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan sebebine de dayanarak tapudaki Abdurrahman çocukları Hasan, Ali Hafız ve Fatma; Hüseyin çocukları (İhsan, Kadriye); Mehmet çocukları Hayrettin, Atiye, Fatma, Mahmut karısı Nesibe, ve oğlu ...adına olan payların da iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur. Daha sonra davacılar vekili 15.09.2005 tarihli yargılama oturumunda, bu paylar ve Hazine yönünden davayı takip etmeyeceklerini bildirmiş, davalı Hazine itirazda bulunmamıştır. Mahkemece belirtilen malikler ve Hazine aleyhine açılan bu dava yönünden davanın takipsiz bırakılmış olduğu gerekçesiyle bu davalılar aleyhine hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Mülkiyetin aktarılmasına ilişkin bu tür davalar, dava tarihi itibarıyla tapuda kayden malik olan kişilere karşı, ölü iseler belirlenecek mirasçılarına karşı açılmalıdır. Kayıt malikleri mirasçı bırakmadan ölmüşler ise, son mirasçı devlet olacağından, Maliye Hazine'si davada yer almak durumundadır. Davada kayıt maliklerinin mirasçıları araştırılıp davaya dahil edilmemiş ise de; davacıların dayandıkları hukuki sebep yönünden temyiz eden davalı Hazine somut olayda TMK'nun 501. maddesi uyarınca son mirasçı sıfatıyla davada yasal hasım durumundadır. O halde davacılar vekilinin belirtilen paylar yönünden davayı takipsiz bırakma beyanı ve sonrasında dosyanın yenilenmemesi karşısında, üç aylık yenileme süresinin geçtiğide nazara alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, (HMK.m.150; HUMK.m.409); yazılı şekilde karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması doğru olmamıştır.

3.Kabule göre de, Yargıtay'ın ve Dairemiz'in uygulamalarına göre TMK'nun 713/2 maddesi hükmüne dayalı olarak açılan davanın başarıya ulaşması halinde dahi harç, yargılama gideri ile avukatlık ücretinden davalılar sorumlu olmadıklarından mahkemece, bu giderlerin davacılar üzerinde bırakılması gerekirken davalılara yüklenmiş olması usul ve yasaya aykırı ise de, bozma nedenine göre bu husus, bozma sebebi yapılmamış, yapılan yanlışlığa işaret edilmekle yetinilmiştir.