3. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki iştirak nafakası davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, dava dilekçesinde; tarafların 27.03.2011 tarih, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Karar sayılı ilamı ile boşandıklarını, boşanma davasında küçük .... in velayetinin müvekkiline verildiğini, müşterek çocuk lehine iştirak nafakası belirlenmediğini, müşterek çocuğun masraflarının fazla olduğunu, davalının ortak çocuğun hiçbir masrafını karşılamadığını belirterek; müşterek çocuk....için aylık 2.000 TL iştirak nafakasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, cevap vermemiştir. Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile aylık 1.000TL iştirak nafakasının davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm davalı tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından, dava tarihi itibariyle davalının kayıtlı mernis adresinin bulunmadığı, davacı tarafından tebligat adresi olarak....mah., .... adresinin bildirildiği, bu adrese dava dilekçesinin, duruşma gününün ve tahkikat duruşması tebligatlarının "muhatabın bizzat kendisine tebliğ edildi" şerhi ile tebliğ edildiği, her bir tebligattan sonra sırasıyla davalının eşi...., dava dışı ....ve davalının annesi .... tarafından tebligatın kendileri tarafından tebliğ alındığı, davalının yurtdışında bulunduğuna ilişkin mahkemeye bildirimde bulundukları; davalı tarafından temyiz dilekçesine ekli yurda giriş çıkış tarihlerini gösterir belgeden davalının tebligatların tebliğ tarihlerinde yurt dışında olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle “tebligat”, “taraf teşkili”, “adil yargılanma” ve “hukuki dinlenilme hakkı” kavramları üzerinde durulmasında yarar bulunmaktadır: ./.. -2-

Yetkili makamlar tarafından bir takım hukukî işlemlerin, bunların hukukî sonuçlarından etkilenmeleri amaçlanan kimselere kanuna uygun şekilde bildirimi ve bu bildirimin de usulüne uygun şekilde yapıldığının belgelenmesi olarak tanımlanan tebligat, Anayasa ile güvence altına alınan iddia ve savunma hakkının, daha da özelde hukukî dinlenilme hakkının tam olarak kullanılması ve bu suretle adil bir yargılamanın yapılmasını sağlayan çok önemli bir araçtır.

Bir davada davalının, davacının açmış olduğu davadan haberdar olması, davaya cevap vermesi ve hatta cevap süresinin işlemeye başlaması için dava dilekçesinin tebliğ edilmesi gerekir. Aksi durumun, ilgilinin hak arama hürriyetini kısıtlayacağına şüphe yoktur. Aslında hemen her hukuksal işlemin tebligat ile sonuç doğuracağını söylemek mümkündür. 1086 sayılı HUMK.nun 73.maddesi, 6100 sayılı ...nun 27.maddesine göre "Hukuki Dinlenilme Hakkı" iddia ve savunmada bulunma hakkından daha geniş olarak ve Anayasanın 36.maddesine uygun bir düzenleme olup; (6100 sayılı ...nun 27.mad. Hükümet Gerekçesi) 6100 sayılı ...nun 27, Anayasanın 36.maddesi ışığında "Hukuki Dinlenilme Hakkı" sağlanmadan taraflar usulüne uygun olarak iddia ve savunmaları için mahkemeye çağrılmadıkça haklarında hüküm kurulamaz. O halde, mahkemece; davalı adına Tebligat Kanunu hükümlerine göre, usulüne uygun tebliğ yapılmadan, taraf teşkili sağlanmadan, varsa tarafların göstereceği deliller toplanmadan, davalının yokluğunda aleyhine hüküm kurulması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.