8. Hukuk Dairesi

Dava dilekçesinde, davacı ..., ...'ın TMK'nun 405. ve 406. maddesi gereği kısıtlanarak vasi tayin edilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, kısıtlı adayının kısıtlanması gerektirir belgelerin yeterli delillerin dosyaya ibraz edilmediğinden davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir. Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 405. ve 406. maddesi gereğince vesayet altına alınma istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nun 33. maddesi uyarınca, olayları açıklamak taraflara, hukuki niteleme hakime aittir. Türk Medeni Kanunu'nun 405. maddesinde "Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır.” Aynı Yasanın 406. maddesinde ise “Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır" hükmü yer almaktadır. Vesayete ilişkin hükümler kamu düzenine ilişkindir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 382/2b-19. maddesinde vesayet işlerinin çekişmesiz yargı işi olduğu, 385. maddesinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulünün uygulanacağı, 317. maddesinde ise, davalıya tebligat yapılması gerektiği düzenlenmiştir. Çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (HMK m 385/2). Bu bakımdan hakim resen araştırma ilkesinin sonucu olarak kendiliğinden delil toplama yetkisine sahiptir. Öyleyse mahkemece yapılacak iş; resen araştırma ilkesi gereğince gerekmesi halinde kamu adına da masraf yapılarak rapor alınarak ve tüm deliller toplanarak sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. Ancak temyiz dilekçesinin ekinde sunulan ... Devlet Hastanesi'nin kısıtlı adayı hakkında düzenlenen 20.09.2016 tarihli raporunda 'şahsın hukuki ehliyetinin olmadığı ve kendisine vasi tayini gerektiği' ne yönelik olduğu anlaşılmakla, rapor içeriğine göre kısıtlı adayının kısıtlanmasına karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.