8. Hukuk Dairesi

... ve müşterekleri ile .....aralarındaki tescil davasının kısmen reddine ve kısmen kabulüne dair .....Mahkemesi'nden verilen 12.06.2012 gün ve 36/247 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Davacı ... vekili, kadastro çalışmaları sırasında tespit dışı bırakılan mevkii ve sınırları dava dilekçesinde açıklanan bir parça taşınmazın miras yoluyla intikal ve kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetliğe dayalı olarak vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı ... 07.03.2005 tarihli dava dilekçesi ile; aynı mevkide sınırları dilekçede yazılı iki parça taşınmazın kazanmayı sağlayan zilyetlik nedeniyle adına tapuya tescilini istemiştir.

Asıl davada dava konusu edilen taşınmaz bakımından bozmadan sonra açılan ve birleştirilen davada davacılar..... asıl dava konusu edilen taşınmazın kök miras bırakanlarından intikal ettiğini kendilerinin de mirasçı olduklarını paylaşım sonucu ½ oranındaki bölümün davacı ...’e, ½ oranındaki bölümün ise kendilerine kaldığını açıklayarak adlarına tescil isteğinde bulunmuşlardır.

Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazların ... tarafından su deposu ve park yeri olarak kullanılmak üzere tahsis talebinde bulunulduğunu, bu nedenle Hazine adına tescil işlemlerinin devam ettiğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur. ... ise evvelce tahsis talep edildiğini, ancak bu istemlerinden vazgeçtiklerini, bu yolda herhangi bir taleplerinin bulunmadığını bildirmiştir.

Mahkemece, Tapu Kadastro Müdürlüğü hakkındaki davanın bu davalının sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle reddine, teknik bilirkişi krokisinde G harfi ile gösterilen yerin 984 nolu parselde, F harfi ile gösterilen yerin 286 nolu parselde, E ve D harfleri ile gösterilen yerlerin ise 380 numaralı parselde kaldıkları anlaşıldığından bu yerlerle ilgili tescil davası değil, tapu iptali ve tescil davası açılması gerektiğinden bu yerlere ilişkin davanın reddine, B harfi ile gösterilen 9576.62 m2 yüzölçümlü yerin 6 pay kabul edilerek 3 payın davacı ..., 1’er den 3 payın .......çocukları birleşen davada davacı.......ve ... adlarına tesciline, C harfi ile gösterilen 3058.90 m2 ile A harfi ile gösterilen 5626.30 m2 yüzölçümlü yerlerin ise diğer birleşen davada davacı ... adına tesciline, ... (Konur) ve ..... adına açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.

Hüküm davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. .....

Davacılar yararına zilyetlik yoluyla kazanma koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin önceki hükmün; davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine, Dairece 12.10.2009 tarih ve 2009/3923-4754 Esas ve Karar sayılı kararla özet olarak dava şartının araştırılması, imar ihya olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği, dava konusu taşınmazın niteliğinin kazanmaya elverişli yerlerden bulunup bulunmadığının araştırılması yönlerinden bozma sevk edilmiştir. Bozma kararına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Mahkemece bozmaya uyulduğu açıklanarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de bozma çerçevesinde kısmen yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya elverişli bulunmamaktadır. Şöyleki, dava; TMK'nun 713/1. maddesi uyarınca tescil isteğine ilişkin olup aynı maddenin 3. fıkrası hükmüne göre; tescil davası, Hazine'ye ve ilgili Kamu Tüzel Kişilerine karşı açılır. Tescil konusu yer ........merkeze bağlı Ilıca Kasabası sınırları içerisinde bulunmaktadır. 5216, 5747 ve 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 2 ve 3. bentleri uyarınca.....sınırı olarak belirlenmiştir. TMK'nun 713/3. maddesi uyarınca; tescil davasının, Hazine'ye ve ilgili kamu tüzel kişilerine karşı açılması gerekmektedir. Bu durumda, Ilıca Belediye Başkanlığı ve .......yanında yasal hasımdır. Taraf teşkili, dava koşulu olup yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gereken, kamu düzenine ilişkin hususlardandır (HMK. 114, 115 m.). Hal böyle olunca.......husumet yöneltilmesi için davacı tarafa önel verilmesi, TMK'nun 713/3. maddesi uyarınca husumet yöneltilince, usulüne uygun olarak Belediye Başkanlığına delillerini bildirmeleri için süre ve imkan tanınması, delillerin tespiti ondan sonra uyuşmazlık hakkında hüküm kurulması gerekmektedir.

Öte yandan, dava konusu taşınmaz; 03.09.1984 tarihinde yapılan tapulama çalışmaları sırasında "tepe" niteliğinde tespit dışı bırakılmıştır. Kural olarak "tepe" niteliğindeki yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden sayılır. Ayrıca, tepe nitelikli yerlerin mera olarakta nitelendirilmesinin yapıldığı bilinmektedir. Taşınmazın belirlenen bu niteliğine göre imar ihyaya muhtaç yerlerden olup 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesinde imar-ihya için öngörülen tüm olumlu ve olumsuz koşulların varlığı halinde zilyetlikle kazanılmaları mümkündür. Böyle bir taşınmazın niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Mahkemece hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır.

Hal böyle olunca, öncelikle nizalı taşınmaz ve çevresini iyi bilen yaşlı ve tarafsız kimseler arasından Valilik aracılığıyla tespit edilecek mahalli bilirkişiler ile taraf tanıklarının mümkün olduğunca keşif mahallinde yöntemine uygun bir biçimde çağrılarak dinlenmeleri, özellikle mahalli bilirkişilerden bu yerin evveliyatının ne olduğu, davacılar ya da bayii veya miras bırakanının bu yerdeki konumu ile taşınmazın mevkii, sınırları ile cinsi hakkında kapsamlı bilgilerinin alınması, taraf tanıklarından bu yerle ilgili imar–ihya ve zilyetlikle ilgili detaylı bilgilerinin tutanaklara geçirilmesi, ayrıca, bu yere ilişkin dava tarihinden 20–30 yıl öncesine ait yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan ve aynı yıllar arasında düzenlenmiş fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise .....getirtilerek dosya arasına konulması, hava fotoğraflarının işin uzmanı jeodezi ve fotogrametri uzmanı mühendis (harita mühendisi) aracılığıyla paftalarla birlikte zemine uygulattırılması, 1984 yılı ve sonrasındaki konumu, imar – ihyanın ne şekilde yapıldığı, ne zaman tamamlandığı ve zilyetliğin başlangıç tarihi ile sürdürülüş biçiminin bilimsel verilere uygun olarak saptanması, yerel bilirkişi ve tanık beyanları ile uzman bilirkişi raporları arasında çelişki saptanırsa taktiri delillere değil, uzman bilirkişi raporlarına itibar edilmesi, imar ihya kapsamında iş makinaları ile taş çıkarmanın, kırmanın ve zemini düzeltmenin tek başına imar ihya olarak değerlendirilemeyeceğinin göz önünde bulundurulması, yine, nizalı taşınmazın olduğu yere ilişkin varsa 1/1000 ve 1/5000 ölçekli ...... imar planlarının olup olmadığının ve kesinleşme tarihinin sorulması, imar planı onay tarihinin zilyetliği keseceğinin dikkate alınması, taşınmazların sınırında yer alan 371, 372, 380, 384 ve 386 numaralı parsellerin dayanağı bulunan tapu kayıtlarına göre bu alanda 4753 sayılı Kanun uyarınca....... tarafından çalışma yapıldığı anlaşıldığından, anılan çalışmalarda dava konusu taşınmazların ne olarak belirtildiği, Komisyon paftasındaki konumu ve niteliğinin araştırılması, taşınmazlara ait belirtme tutanağı bulunup bulunmadığının, mevcut ise getirtilerek uyuşmazlığın çözümünde nazara alınması, bundan ayrı tapulamada “tepe” niteliğiyle tescil harici bırakılmış bu yerlerin yöresel örf ve adete göre “tepe”nin mera anlamına gelip gelmediğinin mahalli bilirkişilerden sorulması, ondan sonra tüm bu bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulüyle Yerel Mahkeme hükmünün kabule ilişkin bölümünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla ve HUMK'nun 428. maddeleri gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 18.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ........