Hukuk Genel Kurulu

Hukuk Genel Kurulu 2012/3-1222 E. , 2013/259 K.KİRA TESPİT DAVASIKİRA TESPİTİNDE, BİLİRKİŞİ RAPORLARININ VE İNCELENEN EMSALLERİN HÜKÜM KURMAYA ELVERİŞLİ OLMAMASI YARGI HİZMETLERİNİN HIZLANDIRILMASI AMACIYLA BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN (6217) Madde 30HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) (1086) Madde 429"İçtihat Metni"Taraflar arasındaki “kira tespit” davasından dolayı yapılan yargılama sonunda; Ankara 6.Sulh Hukuk Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen 01.02.2010 gün ve 2009/96 E., 2010/169 K. sayılı kararın incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 27.05.2010 gün ve 2010/5154-9386 sayılı ilamı ile; “…Davada, 05.01.2009 tarihinde başlayan döneme ilişkin kira parasının tespiti istenilmiş, mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre aylık 28.125 TL kira parasına hükmedilmiştir. Dava konusu taşınmaz; Ankara-Bahçelievler 3. caddesinde, 216 m2 bodrum kat, 216 m2 zemin kat ve 55 m2 asma kat olmak üzere toplam 466 m2 alana sahip, market olarak kullanılan yerdir. Mahkemece; 3 ayrı bilirkişi raporu alınmış ise de, raporlar ve incelenen emsaller hüküm kurmaya yeterli değildir. Tüm raporlarda aynı emsaller incelenmiştir. Davalı tarafça sunulan süpermarkete ilişkin emsal kira sözleşmesi 2001 başlangıç tarihlidir. Davacının sunduğu emsallerden birisi banka şubesi diğeri ise cafe'dir. Ancak, market olarak kullanılan mecur için, çok daha işlek olan 7. caddede bulunan ve banka olarak kullanılan taşınmaz emsal olamayacağı gibi, Cafe'nin de emsal olması düşünülemez. Mecurun kullanılış biçimine uygun olsa da, davalı tarafça bildirilen süpermarkete ilişkin emsal ise, kira sözleşmesinin başlangıç tarihinin çok eskiye dayalı olması nedeniyle uygun değildir. Bu nedenle mahkemece, "benzer yerlerin" kira sözleşmeleri getirtilmek suretiyle, yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, mecurun nitelikleri, yapılan iş de gözönünde bulundurulmak suretiyle dava konusu yer ile ayrı ayrı karşılaştırılmalı, kira parasına etki eden hususlar üzerinde de durularak dava konusu yerin yeniden getireceği kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafet kurallarına göre bir kira parası takdir edilmelidir…” gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir. HUKUK GENEL KURULU KARARI Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme kararının süresinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü: Dava, davacı 5.1.2009 tarihinde başlayan dönemden itibaren aylık kira parasının net 25.000.TL (brüt 31.250.TL) olarak tespitini talep etmiştir. Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında 05.01.1999 başlangıç tarihli 1 yıl müddetli kira sözleşmesi akdedildiğini, davalı kiracının halen aylık net 4500 ABD Doları kira parası ödediğini, kira sözleşmesinin 4. maddesinde "kira sözleşmesi 1 yıl süreli yapılmış olup, kira sözleşmesi ister yenilensin veya kendiliğinden uzaması durumunda yeni dönem kira parası bir önceki dönem aylık kira bedeline %100'lük artış oranında arttırılarak ödenecektir, bu artış 10 yıllık kira müddeti zarfında 1 defa yapılacaktır, kira bedeli hangi şartta olursa olsun 4300 amerikan dolarını geçmeyecektir, bunun için kiracıya ihtar veya ihbar göndermeye lüzum olmadığını kiracı peşinen kabul eder." denildiğini, böylece 4. madde ile 10 yıl boyunca başka artış yapılmayacağının kararlaştırıldığını, 10 yıllık dönem içinde davalının kendiliğinden 200 Dolar daha artış yaparak kirayı net 4.500 Dolar olarak ödediğini, kira sözleşmesindeki artış yapılmayacak olan 10 yıllık sürenin 05.01.2009 tarihinden başlayan dönemde sona erdiğini, davalıya keşide edilen ihtarnamelerde 05.01.2009 tarihinden başlayan dönem aylık kirasının net 30.000 TL olarak ödenmesinin bildirildiğini belirterek, işyerinin aylık kirasının 05.01.2009 tarihinden geçerli olmak üzere (brüt) 31.250,00 TL olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, kira sözleşmesinin ilk kurulduğu tarihte aylık kiranın 2.150 dolar olduğunu, özel şartlar kısmının 4.bendinde kira parasına 10 yıllık süre içerisinde bir kez olmak üzere % 100 oranında artış yapılacağı, bunun dışında bir artış yapılmayacağı ve kira parasının 4.300 doları geçmeyeceğinin hükme bağlandığını, müvekkilinin 10 yıllık süreç içerisinde bu artışı hem de fazlasıyla gerçekleştirdiğini, kira parasını uzun zamandır ve halen aylık 4.500 dolar olarak ödendiğini, içerisinde bulunulan ekonomik kriz ortamı ve doların tarihteki en yüksek rakamlara ulaşması karşısında kira parasının düşürülmesi gerektiğini, dolara endekslenen kira parasının geçen zamanda rayiçlere göre düşük kaldığı iddiasının ekonomik gerçeklere tamamen aykırı olduğunu, kira sözleşmesinde kira parasının her yeni kira döneminde arttırılmasına ilişkin hüküm bulunmadığından ve davacı kira dönemi sona ermeden en az 15 gün önce müvekkilinden artış talebinde bulunmadığından, 05.01.2009 tarihinde başlaya

Hukuk Genel Kurulu

İhbar Tazminatı Emsal Yargıtay Kararları ve 2026 Güncel Rehberi

Fazla Mesai Ücreti Alacağı: Emsal Kararlar ve 2026 Rehberi

Yıllık İzin Ücreti Alacağı: 2026 Yargıtay Kararlarıyla Derin Rehber

Mobbing Nedeniyle Tazminat: 2026 Yılı Emsal Karar Rehberi

İşverenin Haklı Nedenle Feshi: 2026 Emsal Karar Rehberi