21. Hukuk Dairesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/10/1980-31/12/1988 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R

1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2.Dava, davacının 1.10.1980 - 31.12.1988 tarihleri arasında davalı işverenlere ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; davacının davalı işveren ... Tuz Sanayi Tic. AŞ'ye ait 126689.35 numaralı işyerinde 1.10.1980 - 15.12.1988 tarihleri arasında asgari ücretle 2954 gün çalıştığı, 90 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 2864 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ... Tuz San. Tic. A.Ş.'ye ait 126689 sicil numaralı işyerinin 1.3.1980 – 23.12.1992 tarihleri arasında, ... Tuz San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait 320303 sicil numaralı işyerinin 23.12.1992 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında olduğu,... Tuz San. Tic. A.Ş.'ye ait ... sicil numaralı işyerinden davacı adına 1.10.1980 tarihinde işe giriş bildirgesinin verildiği ve 1.10.1980 – 31.12.1980 tarihleri arasındaki çalışmaların bildirildiği, dava konusu olan döneme ilişkin dönem bordroların mevcut olduğu, dinlenen tanıkların davacı tanıkları olduğu, dava konusu dönemin tamamında bordrolu olmadıkları ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtilen tanık niteliğinde olmadığı, davacının 24.5.1984 tarihinde evlendiği, evlilik cüzdanında işinin ev kadını olarak yazıldığı, 29.4.1985 tarihinde doğum yaptığı, buna göre mahkemece karar altına alınan şekilde çalışmanın ispat edilemediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarından, ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının 24.5.1984 tarihinde evlendiği, evlilik cüzdanında işinin "ev kadını" yazıldığı, 29.4.1985 tarihinde doğum yaptığı anlaşıldığından, davacı asılı isticvap edip, çalışma şart ve şekli ile günlük çalışma süreleri hakkında ayrıntılı ifadesini almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.