3. Hukuk Dairesi

3. Hukuk Dairesi 2021/4822 E. , 2021/7973 K. "İçtihat Metni"Davacı ... ile davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü arasındaki alacak davasına dair İstanbul Anadolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 17/09/2019 tarihli ve 2012/786 E. 2019/382 K. sayılı hükmün onanması hakkında Dairece verilen 10/02/2021 tarihli ve 2021/190 E. 2021/1186 K. sayılı ilama karşı, davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı; maliki bulunduğu 68 ve 74 parsel sayılı taşınmazları takas etme hususunda dava dışı İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile anlaştığını, takas işleminin 68 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı üzerindeki vakıf şerhinin kaldırılması suretiyle gerçekleştirilebileceğinin bildirilmesi üzerine 302.237 TL taviz bedelini 17/04/2008 tarihinde davalı kuruma ödemek zorunda kaldığını, şerhe konu vakfın gayri sahih olması nedeniyle yapılan ödemenin yersiz olduğunu ileri sürerek; 302.237 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı; davaya konu taşınmazın tapu kaydında ...Vakfından mukataalı olduğunun açıkça belirtildiğini, bu nedenle sadece aşar ve rüsümatın vakfedilmiş olduğu hususunun davacı tarafça ispat edilmesi gerektiğini, davacının iddiasını ispata yönelik herhangi bir delil de gösteremediğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece; 02/07/2009 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu vakfın sahih vakıflardan olduğu, bu nedenle ödenen taviz bedelinin istirdadının istenemeyeceğinin belirlendiği gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen karar; davacının temyizi üzerine, Dairece verilen 14/03/2012 tarihli ve 2012/532 E. 2012/6744 K. sayılı kararla; (...Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu ayrı ayrı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığının dosya üzerinde yapılan bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkartılması doğru değildir. Vakıf türünün belirlenmesi ve belirlenen vakıf türüne göre çekişmeli taşınmazda vakfın bir hakkının kalıp kalmadığının, taviz bedeli ödenip ödenmeyeceğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan keşif yoluyla saptanması gerekmektedir. O nedenle, taşınmaza ait kök tapu kaydı ilk tesisinden itibaren tüm tedavülü ile getirtilmeli, vakıf durumunu gösterir kayıtlar (vakfiye örneği) ve dayanılan diğer belgeler merciinden istenmeli, Vakıflar Genel Müdürlüğünden kayda işaret edilmiş vakfın türü hakkında bilgi alınmalı ve bu konuda uzman üniversite öğretim üyeleri arasından yeni bir bilirkişi kurulu oluşturularak keşif de yapılmak suretiyle yukarıdan beri sayılan ilkeleri kapsar biçimde bilirkişi raporu alınarak sonucuna uygun bir hüküm kurulmalıdır.Mahkemece, bu yönler üzerinde durulmaksızın dava dosyası üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesiyle ve eksik araştırma sonucu davanın reddi doğru görülmemiştir...) gerekçesiyle bozulmuştur. Bozmaya uyan mahkemece; davaya konu vakıf arazisinin, Kartal Kalesinin ...Bey tarafından 1331 yılında fethedilmesinden sonra ganimet olarak kendisine bırakılan araziyi vakfetmesi ile meydana gelmiş olması nedeniyle mülk arazi niteliği taşıdığı, vakıf şerhi bulunan taşınmazın tarım arazisi olması yani yerleşim dışında bulunması halinde gayri sahih vakıf sayılacağı ve dolayısla taviz bedeli alınmayacağı yönünde kural bulunduğu, ancak davaya konu taşınmazların yerleşim yeri dışında olmasına ve tapu kayıtlarında bağ- bahçe ve tarla nitelikleri ile tespit görmüş olmalarına rağmen, mülk arazi-devlet arazisi değil ...'ın ganimeti olan yani özelleşen-özel arazi olan yerlerden olduğu, bu özellikleri nedeni ile taviz bedeline tabi bulunduğu, taşınmazın özel mülk olarak vakfedilmesi ve vakfın sahih bir vakıf olması nedeniyle taviz bedelinin tahsilinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle; davanın reddine dair verilen karar, davacı tarafın temyizi üzerine, Dairece verilen 10/02/2021 tarihli ve 2021/190 E. 2021/1186 K. sayılı karar ile onanmış, onama ilamına karşı, davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir. 5737 sayılı Vakıflar Kanunu, 27/02/2008 tarihli Resmi Gazete' de yayımlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Sözü edilen Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrası; "Tapu kayıtlarında, icareteyn ve mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazlar, işlem tarihindeki emlak vergisi değerinin yüzde onu oranında taviz bedeli alınarak serbest tasarrufa terk edilir. Ancak miri arazilerden mukataalı hayrata tahsis edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlar tavize tâbi değildir." hükmünü içermektedir.Diğer taraftan, vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu farklı olacağından, bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığı keşfen ve uzman bilirkişiler marifetiyle saptanmalıdır.Bu açıklamalar ışığında yapılan incelemede; bozma son