21. Hukuk Dairesi

Davacı, 3201 sayılı Yasa'ya göre yapmış olduğu yurt dışı hizmet borçlanmasının geçerli olduğunun tespitiyle aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Dava, yurtdışında geçen hizmet sürelerinin 3201 sayılı yasa uyarınca değerlendirmek üzere, her bir günü bir dolar üzerinden borçlanması gerektiğinin tesbiti ile, kurum sataşmasının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının yurtdışı borçlanmasının geçerli olduğunun ve davalı Kuruma borçlu olmadığının tesbitine,aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

Davacının, borçlanmak üzere 23.12.1996 tarihinde kuruma başvurduğu, günlük 5 dolar üzerinden borçlanma yapılabileceğine ilişkin 22.04.2005 tarih ve 2005/8776 sayılı Bakanlar Kurulu  Kararının 10.05.2005 tarihinde, günlük 3,5 dolar üzerinden borçlanma yapılabileceğine ilişkin 15.11.2005 tarih ve 2005/9665 sayılı Bakanlar Kurulu  Kararının ise 06.12.2005 tarihinde,yürürlüğe girdiği, uyuşmazlık konusu değildir.

Uyuşmazlık döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için kaç dolar ödeneceği noktasında toplanmaktadır. Bu yönü ile davanın yasal dayanağı belirgin olarak 3201 sayılı yasanın 4.maddesidir. Anılan maddede; Sosyal Güvenlik Kuruluşlarınca döviz ile değerlendirilecek sürelerin her bir günü için tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık borcu tutarı bir dolardır. Dövizin cinsi ve miktarı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilebilir. Değişen miktar, tahakkuk ettirilmiş borçlarının tamamını ödememiş olanların bakiye borç sürelerine de uygulanacak hükmü öngörülmüştür. Maddede; dövizin cinsi ve miktarının Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilebileceği, ve bu değişikliğin tahakkuk ettirilmiş borçların tamamını ödememiş olanların bakiye borç sürelerine de uygulanacağı  açık-seçiktir. Başka bir anlatımla, Bakanlar Kurulu Kararı yürürlüğe girmeden önce tahakkuk ettirilmiş borçlarının tamamını ödememiş olanların bakiye borç sürelerine, sonradan çıkan Bakanlar Kurulu Kararındaki artış miktarı uygulandığına göre, henüz tahakkuku yapılmamış borç miktarına, dövizin miktarını değiştiren Bakanlar Kurulu Kararının öncelikle uygulanması gerektiği yönü ise söz götürmez

Somut olayda, davacı, Bakanlar Kurulu Kararının yürürlüğe girmesinden önce borçlanmak için başvurmuş isede, kurumca borçlanmayla ilgili olarak adına  tahakkuk ettirilen borcunu Bakanlar Kurulu Kararı yürürlüğe girdikten sonra 28.10.2005 tarihinde ödemiş olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davacının, yurt dışında geçen hizmet sürelerinin her bir gününü bir dolar üzerinden borçlanmasına yasaca ve hukukça olanak olmadığı ortadadır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.