20. Hukuk Dairesi

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit, ıslah ile istirdat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında 01/11/2011 tarihli taşıma sözleşmesi imzalanmış, bu sözleşme 13/02/2013 tarihinde sona ermiştir. Bu tarihten sonra işçiler tarafından alacaklarının tazmini için İş Mahkemelerinde dava açılmıştır.

Davacı tarafça, davalı kurumun ihale sebebi ile istihdam edilen işçilerin tüm alacaklarının davacının nakit teminatından tahsil etmek istediğin ileri sürelerek iş bu dava açılmıştır. Dosya kapsamında bulunan iddialara göre davacı taraf davalı ile arasındaki sözleşme tarihinden önceki dönem işçi alacaklarından sorumlu bulunmadığını ileri sürmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Buradaki sorumluluk, işçiye karşı olan sorumluluğu ifade etmekte olup asıl işveren ile alt işveren, kendi aralarında yapacakları bir sözleşme ile bu sorumluluğun aralarında nasıl paylaştırılacağını kararlaştırabilirler.

Somut olayda da, ...Genel Müdürlüğü ... İşletme Müdürlüğü İhtiyacı ... 3.400.000 Ton ... Tesisine 100.000 Ton ... Nakliyesi ve Tahliyesi İşine İlişkin Sözleşmenin; Kesin Teminat ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi başlıklı 5.3.1. Maddesi ile 5.3.2. Maddesi ile "sözleşme konusu işle ilgili olarak Teşekkülün, ücret, tazminat, prim vb. her ne ad altında olursa olsun işçilere ve Sosyal Güvenlik Kurumuna yapmak zorunda kalacağı ödemelerden yüklenici sorumlu olup, teşekkülün yazılı uyarısı üzerine bu bedelleri faizi ile ödemeyi kabul eder." içerikli 8.6. Maddesi ve ...Genel Müdürlüğü ... İşletme Müdürlüğü ... ... Nakliyesi Teknik Şartnamesi'nin; "Yüklenici işin başlangıcından kabulü yapılıncaya kadar işin her döneminde 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili tüzük ve yönetmelikleri, Sosyal Sigortalar Kanunu ve diğer iş mevzuatı ile ilgili kanun, tüzük ve yönetmeliklere uymak zorunda olup, su konulardan dolayı doğrudan kendisi sorumludur" içerikli 12.3. Maddesi, "Yüklenici, daha önceki alt yüklenicilerde çalışan işçileri çalıştırması halinde doğacak kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin vb. Alacaklardan sorumludur" içerikli 12.7. maddesi bir arada irdelendiğinde işçi alacak ve tazminatlarından kaynaklanan sorumluluğun, davacı yükleniciye bırakıldığı anlaşılmaktadır.

O halde, davacı yüklenici/alt işverenin çalıştırdığı işçilerin, işçilik alacak ve tazminatlarından davacı alt işveren sorumlu olup, bu sorumluluğun sözleşme ile belirlenmediği hallerde tarafların yarı yarıya sorumlu olmalarına ilişkin Yargıtay kararlarının, somut olayla bir ilgileri bulunmamaktadır. Diğer bir deyişle, davacının davaya konu sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerin işçilik alacaklarından, iç ilişkide davacı sorumludur. Yargıtay'ın yerleşik uygulaması da bu yöndedir (23. Hukuk Dairesinin 15.03.2016 tarih, 2015/3336 E., 2016/1610 K.-30.11.2015 tarih, 2015/1672-7804 E.,K. Sayılı ilamları ile 11. Hukuk Dairesinin 28.02.2017 tarih, 2015/12993 E.,2017/1176 K.-16.12.2014 tarih, 2014/13836-19842 E.,K. Sayılı ilamları).

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde davacının menfi tespit talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla,

HMK'nın 353/1-b-2 maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

1.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile, Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 26/05/2021 tarih ve 2015/1206 E. - 2021/376 K. sayılı kararın KALDIRILMASINA;

2.Davanın REDDİNE,

3.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70,TL maktu karar ve ilam harcından, peşin olarak alınan 3.548,46 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.467,76‬.TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4.Davalı tarafından bakiye karar harcı olarak yatırılan 11.100,18.TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,

5.Davalı kendisini vekille temsil etttiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 9.200,00.TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7.Davalı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan 55,00.TL posta masrafı, istinaf aşamasında 162,10.TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 217,10.TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8.Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333),

9.Davalı tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 3.840,91.TL istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,

10.İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile 29/09/2022 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/10/2022