(Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/27140 E.  ,  2012/28085 K.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Dava, davacınn fazla mesai ve yol ücreti alacaklarının davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Davalı ... Genel Müdürülüğü davacının kendi işçileri olmadığını, yüklenici firma işçisi olduğu, fazla mesai şartları bulunmadığını ve yol ücretinin diğer yüklenici firma tarafından karşılanması gerekeceğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur

Mahkemece yol ücreti isteminin reddine fazla mesai alacağının ise kabulüne karar verilmiştir.

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğünün aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla mesai konusunda hesap yapılırken davacı ile menfaat birliktelikleri olan tanık anlatımları dikkate alınmıştır. Mahkemece fazla çalışam konusunda sadece bu tanık anlatımına dayanılarak hüküm kurulması hatalıdır. Oysa çalışmanın geçtiği yer resmi kuruma ait olup alt işverene verilen davalı şirket posta tekeli dışında kalan gönderilerin ayrımı, dağıtılması ve taşınması işleri olduğu, bünyesinde görülen işlerin yazılı usul ve esaslara göre yapması gerektiği, açıktır. Fazla mesai alacağı belirlenirken her ayın 10-25 günleri arasında fatura, kablo TV ödemeleri sebebiyle saat 21.00 'e kadar çalışma esas alınarak hesaplama yapılmıştır.

Uyuşmazlık dönemine ait ihale sözleşmesi ve şartnameleri getirtilip incelenerek bu günler için bir özel düzenleme yapılıp yapılmadığı, ...'den mutad olarak her ayın 10. ve 25. günleri arasında çalışmanın yoğunluklu olarak geçmesini gerektirecek kadar dağtılması gereken gönderi olup olmadığının belirlenebilmesi için ay ay kayıtları istenerek incelenmesi, varsa işyerine giriş ve çıkış saatlerini gösteren işyeri kayıtları ile puantajların getirtilerek gerektiğinde bu kayıtlar üzerinde bilirkişi incelenmesi yaptırılarak işyerinde gerçekten fazla mesaiyi gerektiren bir çalışma olup olmadığının somut olarak belirlenmesi gerekir.

3.Davacı sözleşmeye dayanarak dağıtım işi için günlük dört adet otobüs bileti karşılığı yol ücreti talep etmiş, imzalı ücret bordrolarına göre yol ücreti ödemesi yapıldığı gerekçesi ile bu istemin reddine karar verilmiştir.

Şimdi davacı ödenen bu yol ücretinin sözleşmedeki dağıtım işi için değil evden işe geliş ve gidiş için olan ödeme olduğunu belirtmiştir. Bu durumda uyuşmazlık dönemi ihale şartnamesi ile taraflar arasında imzalanan ... sözleşmelerinden dosyada olmayanların getirtilip incelenerek, davacıya ödenmesi gereken dağıtım ücreti konusunda sözleşemde hüküm varsa bordroda yapılan ödemelerin sözleşmedeki yol ücreti olup olmadığı belirlenmek suretiyle bu konuda bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile sonuca gidilmesi bozma sebebidir.