(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi
(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi 2012/1835 E. , 2013/8416 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. K A R A R
1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm davalıların ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2.Dava, davacının 24.4.2002 - 25.4.2007 tarihleri arasında davalı işverene ait iş yerinde en son aylık 900,00 TL ücretle geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile; hükümde yazılı şekilde asgari ücretle çalışmaya karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işverence 1004193 sicil numaralı işyerinden, davacı adına 4.5.2006 tarihli işe giriş bildirgesinin verildiği, davacının aynı işyerinden 4.5.2006 – 5.6.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının bildirildiği, ... sicil numaralı davalı işyerinin hangi tarih aralığında 506 sayılı Kanun kapsamında olduğu, ne zaman şirket olarak tescil edildiği, vergi kaydı olup olmadığına ilişkin bilgi olmadığı, 1.5.2004 tarihinde Kanun kapsamına alındığı belirtilen işyerinin ... sicil numaralı ... Madencilik İnş. san. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait işyeri olduğu, bu işyerinin davalı işverene ait olup olmadığı, davacının çalışmalarının bildirildiği ... sicil numaralı işyeri ile aralarında hukuki irtibat bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, davacı ile davalı işveren arasında imzalanan 4.5.2006 tarihli iş sözleşmesinde, davacının asgari ücret ile çalışacağının belirtildiği, bildirilen döneme ilişkin imzalı dönem bordrolarının asgari ücret üzerinden düzenlendiği, dava konusu olan dönemde bazı aylara ilişkin bordroların mevcut olduğu, davalı işyerinin hangi tarihten itibaren aktif olduğunun netleştirilmediği anlaşılmıştır.
Yapılacak iş; davalı işverene ait işyerlerinin sicil numarasını belirterek, Kurumdan davalı işveren ait işyerlerinin hangi tarihten itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında olduğunu sormak, davalı işyerinin ticaret sicil kaydını ve vergi kaydını getirterek hangi tarihten itibaren aktif olduğunu tespit etmek, gerekirse ilgili odalardan, belediyeden, kurum ve kuruluşlardan davalı işyerinin hangi tarihten itibaren aktif olduğunu sormak, davalı işyerinin aktif olduğu dönemi tespit ettikten sonra ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirmek ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.