(Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/8700 E.  ,  2012/18909 K.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı işçi, iş sözleşmesinin davalı işverence geçerli bir neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini, buna bağlı işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesi isteğinde bulunmuştur. Davalı işveren, yapısal değişikliğe gidildiğini ve bu kapsamda kadro sayısının azaltılması gerektiğinden son çare olarak davacının iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece işverenin yönetim hakkı kapsamında aldığı karar uyarınca yeniden yapılanmaya gittiği bazı bölümleri kapattığı ve son çare olarak çıkarılan işçilerin yerine yenisini almadığı, iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiği kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir. 4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir. 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosya içeriğinden, davalı işverenin 2011 yılı ilaç fiyatlarında gerçekleştirilen düşüşe bağlı olarak hedeflere ulaşılamayacağının anlaşılması üzerine tasarruf tedbirlerinin uygulanması gereğine dayalı olarak alınan 20.06.2011 tarih, 329 sayılı Yönetim Kurulu kararı kapsamında davacının iş sözleşmesinin 29.06.2011 tarihli fesih bildirimi ile sona erdirildiği, fesih gerekçesinde; şirket içerisinde oluşturulan yeni yapılanmadaki boş pozisyon için davacının mesleki tecrübesi, yetkinliği ve mevcut pozisyonunun karşılaştırılması sonucu bir başka yerde değerlendirilebilme ihtimalinin bulunamadığından son çare olarak, ihbar ve kıdem tazminatı ödenmek suretiyle 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin sonlandırılığının belirtildiği, mahkemece işyeri yetkili organlarınca alınan işletmesel kararın uygulanmasına dair varsa kayıt be belgeleri getiritilip incelenmeden sadece soyut kalan taraf tanık beyanları ve işletmesel karar metnine göre sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; öncelikle işletmesel kararın işyerinde uygulandığına dair belgeler getirtilerek istihdam fazlalığı oluşturacak şekilde yeniden yapılanmaya gidilip gidilmediğinin tespit edilmesi gerekir. Yapılanmaya gidildiğinin belirlenmesi durumunda, fesihten sonra davacının mevcut pozisyonuna veya yetkinliklerine göre istihdam edilebileceği başka boş pozisyonlar için aynı nitelikte yeni işçi alınıp alınmadığı konusunda gerektiğinde işyeri kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekir.