(Kapatılan) 22. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)22. Hukuk Dairesi         2012/20133 E.  ,  2012/20994 K.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı işçi iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, kullandırılmayan iş arama izni parasına ilişkin alacağının ödetilmesini talep etmiştir.

Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece isteklerin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1.Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.Taraflar arasında olan uyuşmazlık davacı işçinin fazla mesai yapıp yapmadığı, fazla mesai yapmış ise bu çalışmalarına ilişin ücretlerin ödenip ödenmediği yönlerine ilişkindir. Fazla mesai yaptığını ispat yükü işçiye, çalışma olgusunun ispatlanması halinde ücretlerinin ödendiğini ispat yükü ise işverene düşmektedir.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut olayda hükme dayanak kılınan bilirkişi raporunda fazla mesai yönünden tespit ve değerlendirme yapılırken davacı ile birlikte işten çıkartılan ve menfaat birliktelikleri olan tanık anlatımları esas alınmıştır. Mahkemece fazla çalışma konusunda sadece bu iki tanık anlatımına dayanılarak hüküm kurulması isabetli bulunmamıştır. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ile dayanağı şartname getirtilip dosya kapsamına alınmalı, hizmet alım sözleşmesine göre alt işverene verilen işin sözleşme bedeli de dikkate alınarak kaç işçi ile yapılabileceği ve kaç işçi çalıştırıldığı tespit edilmeli, asıl işveren tarafından alt işverene verilen işin denetlenmesi amacıyla alt işveren işçilerinin günlük çalışma sürelerine yönelik düzenlemeler yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, yapılmış ise bu husustaki bilgi ve belgelerde getirtilmeli, alt işverene yapılan hakediş ödemelerine ilişkin belgeler de getirtilerek hakediş ödemeleri kapsamında fazla mesai ücretlerinin bulunup bulunmadığı saptanmalı, işyerinde alt işveren işçilerinin günlük çalışma süreleri, ara dinlenmeleri belirlenmeli, bunun için uzman bilirkişi eşliğinde gerekirse mahallinde keşif dahi yapılarak haftalık ve günlük çalışma süresi hiçbir duraksamaya ver vermeyecek şekilde kesin olarak tespit edilmeli, yasal süreleri aşan çalışma yaptırılmış ise talimatın kim tarafından verildiği açıklığa kavuşturulmalı, davacının fazla mesai yapıp yapmadığı konusunda olabildiğince yazılı delillere ulaşılmalı, belirtilen araştırmalar yapılmak suretiyle elde edilecek tüm deliller yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak hasıl olacak sonuç dairesinde karar verilmelidir. Mahkemece yukarıda yazılı hususlar dikkate alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.