11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 30.12.2020 tarih ve 2019/250 E. - 2020/393 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili ve asli müdahale talebinde bulunan Tersan A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili; müvekkillerinin Finansal Kiralama kapsamında geçici kabul ve geçici ithal koşulu ile ithal ettikleri, satış ve devre konu edilemeyen yüzer havuzun, firmalarının tüzel kişiliğini temsil etmeyen kişilerce 05/05/1998 tarihinde sahte işlem ile ithal edilmiş gibi gösterilip, firmalarını temsil ve ilzam yetkisi olmayan bir imza ile Tersan Tersanecilik A.Ş'ye fatura edildiğini, sahte ithalat işleminin Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğü tarafından iptal edildiğini, daha sonra müvekkilinin finansal kiralık yüzer havuzunun ithalatını tamamladığını ve kat'i mülkiyeti kazandığını, yüzer havuzun 04/11/2009 tarihinde 30401 sıra nolu fatura ile taraflarına satıldığını, Tersaneler Genel Müdürlüğü tarafından yüzer havuzun sahipliğine yönelik taleplerinin Gemi Sicil Memurluğu'na yapılması gerektiğinin bildirildiğini, Gemi Sicil Memurluğu tarafından verilen cevabı yazıda kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmaması halinde taleplerinin kabul edilmeyeceğinin bildirildiğini, Gemi Sicil Müdürlüğü tarafından Tersan Firması lehine yapılmış 27/01/2003 tarihli Milli Gemi Sicilin 8061 sıra nolu Liman Siciline kaydının terkini ve iptali gerektiğini ileri sürerek İstanbul Gemi Sicili'nin 27/01/2003 tarihli Milli Gemi Sicili 8061 sıra sicil nosu ile kaydedilen yüzer havuzun üzerinde her türlü tasarrufun engellenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı 09/07/2014 tarihli dilekçesi ile; açılan davada ...'na 16/08/2012 gün ve 11331 kabul kayıt nosu ile yaptıkları taleplerinin ...'nun 31/08/2012 gün ve 5743 sayılı yazısı ile reddine ilişkin işleme TTK 34/1 ve 2 maddeleri gereğince itiraz ettiklerini, davanın devamı sırasında da 3. şahıs lehine ve herhangi bir muvafakatlerinin olmadığı halde mülkiyetin tespiti davası netiliğine büründürülerek Tersan Firması'nın davaya asli müdahil olarak dahil olmasının sağlandığını, Tersan Firması'nın TTK 34/2 maddesi gereği sadece dinlenmesi gerekirken dosyaya dilekçeler vererek taleplerde bulunmasına bir anlam verilemediğini ileri sürerek TTK 34/1. ve 2. maddesi gereği Liman Sicil Memurunun kararına itiraz davası olarak ıslah ettiklerini belirtmişlerdir.

Davalı 01/11/2011 tarihli ve 28102 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 655 sayılı Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince, İstanbul Liman Başkanlığı ve Gemi Sicil Müdürlüğünün müvekkili bakanlığın taşra teşkilatı birimi olup, husumet ehliyetine haiz olmadığını, bunlara karşı doğrudan dava açılamayacağını, davacının geminin Türk Sicilinden terkini talebinin reddine ilişkin İstanbul Liman Başkanlığı'nın 02/10/2012 gün ve B.11 0.DİD 0.014.VT 125-010-6226 sayılı kararın kaldırılmasının talep ettiğini, bu talebi yaptıktan sonra ret işleminin iptalinin talep edildiğini, idari bir işlemin iptalinin adli yargıdan talep edilemeyeceğini, bu işlemin kaldırılmasının ancak idari yargıdan talep edilebileceğini, sicil memurluğu kararları hakkında kanunun 36. maddesi gereğince yüzer havuzun sicilden terkinini mahkemeden talep etme hakkının olmadığını, sadece liman başkanlığının kararına karşı süresinde itiraz hakkı bulunduğunu, mülkiyetin kime ait olduğunun tespitinin istenemeyeceğini, davacının Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin 2006/158 Esas sayılı dosyasında yaptığı yüzer havuzun terkinine ilişkin sicil memurluğu kararına itirazı sonucu verilen 20/07/2006 gün ve 2006/218 Karar sayılı karar ile itirazın ret edilerek kararın onandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, Dairemiz bozma ilamına uyularak ve tüm dosya kapsamına göre yapılan yargılama sonucunda; Tersan firmasının 14/01/2003 olan tescil tarihinde yüzer havuzun maliki olmaması, yüzer havuzun o tarihte finansal kiralama konusu mal statüsünde olup malikinin yurtdışında mukim bir firma olması, gemi sicil müdürlüğüne bayrak devleti ile ilgili herhangi bir belge ile bayrak devletinin tescile muvafakatini gösteren bir belge sunulmamış olmasından dolayı TUGS Kanunu ve TUGS Yönetmeliğine göre tescil için zorunlu esaslı unsurlar mevcut olmadığından davacı tarafın tescilin iptali konusunda gemi sicil müdürlüğüne yaptığı başvurunun haklı olduğu, yüzer havuzla ilgili kati ithalat işleminin 01/02/2008 tarihinde tamamlanarak bu tarihte milli statüye kavuşmuş olup, 04/11/2009 tarihli 30401 nolu fatura ile yüzer havuzun davacı ... tarafından satın alındığı ileri sürüldüğünden ...'nın Tersan adına yapılan tescil işlemi ile ilgili olarak Gemi Sicil Müdürlüğüne iptal talebinde bulunmakta ve işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, diğer yandan davacı Gemsan-Neptün Denizcilik San ve Tic. A.Ş.'nin dava ehliyeti bulunmadığı gerekçeleri ile davacı Gemsan-Neptün Denizcilik San. ve Tic. A.Ş.'nin dava ehliyeti bulunmadığından, bu davacının açmış olduğu davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine, davalı ...'nın davasının kabulü ile, İstanbul Gemi Sicil Müdürlüğünün, İstanbul Gemi Sicilinin 8061 sırasında kayıtlı olan Tersan isimli yüzer havuz ile ilgili aldığı 31/08/2012 tarihli 5743 sayılı kararın iptali ile yüzer havuzla ilgili Tersan Tersanecilik A.Ş. adına yapılan tescil kaydının terkinine karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı vekili ve asli müdahale talebinde bulunan Tersan A.Ş. vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

1.Dava, gemi siciline kayıtlı yüzer havuzun sicil terkini istemine ilişkindir.

Davacı yan, dava dilekçesi ile; Gemi Sicil Müdürlüğü tarafından Tersan Tersanecilik Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine yapılmış 27/01/2003 tarihli Milli Gemi Sicilin 8061 sıra nolu Liman Siciline kaydının terkini ve iptali ile yüzer havuzun davacı ... adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiş; yüzer geminin sicilde adına kayıtlı olduğu Tersan firmasının asli müdahale talebinin kabulü üzerine, davacı yan bu kez 09.07.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile; yüzer havuzun sicil kaydının terkin edilmesine dair taleplerine karşı Gemi Sicil Müdürlüğünce verilen red kararının iptali istemi olarak dava konusunu daraltmıştır. Mahkemece de, davanın yüzer havuz ile ilgili Tersan firması adına yapılan tescil işleminin iptali konusundaki Gemi Sicil Müdürlüğü kararının iptaline dönüştürülmüş olduğundan ve mülkiyetin tespiti talebi sözkonusu olmadığından Tersan firmasının asli müdahillik sıfatının sona erdiğine karar verilmiştir.

Her ne kadar Mahkemece, davaya asli müdahil olan Tersan firmasının, davacı yanın ıslah dilekçesi sonrasında dava ile ilgisinin kalmadığı gerekçesi ile asli müdahilliğinin sona erdiğine karar verilmişse de, özü itibariyle niza, geminin mülkiyeti ile ilgili olup, mülkiyet sorunu çözülmeden, asli müdahillik sıfatının sona erdiğine ve giderek geminin sicilden terkini hakkında karar verilmesi doğru değildir. Bu nedenle hükmün asli müdahale talebinde bulunan Tersan Tersanecilik Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2.Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.