(Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2007/9822 E.  ,  2007/12039 K.

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 2.12.2002 gününde verilen dilekçe ile hasılat kirasından kaynaklanan tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 29.12.2005 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, 22.08.2002 günlü hasılat kira ilişkisinden kaynaklanan maddi ve manevi zarar giderimi istemine ilişkindir. Davalılar sözleşmede öngörülen turizm işletme belgesinin bütün çabalara rağmen alınamadığını, durumun 15.11.2002 tarihli ihtarı ile davacıya bildirildiğini ve sözleşmenin feshinin ihbar edildiğini, açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yanlar arasındaki 22.8.2002 günlü sözleşme şarta bağlı olduğundan, ancak taraflara atfı ... kusur olmaksızın sözleşme koşulları yerine getirilemediğinden açılan davanın reddine karar verilmiştir. Hükmü davacı temyiz etmiştir.

Yanlar arasındaki 22.8.2002 tarihli sözleşmenin konusu İstanbul-Beşiktaş Kuruçeşme, 68 parselde bulunan A bloktaki bodrum kat 1 ve 2 numaralı bağımsız bölümlerin işletilmesidir. Sözleşmenin kiralayanın yükümlülüklerini düzenleyen 1.maddesi hükmüne göre kiracı ile yapıdaki diğer kat malikleri arasındaki olası sorunlar kiralayan davalılar tarafından giderilecektir.

4.madde de ise kiralanan yerin halen işletme ruhsatı bulunmadığı, ruhsatın ve turizm işletme belgesinin kiralayanlar tarafından sağlanacağı 20.9.2002 tarihine kadar turizm işletme belgesi alınmış olarak işyerinin kiracıya teslim edileceği hükme bağlanmıştır. Sözleşmede kira sözleşmesinin 1.9.2002 tarihinde başlayacağı kararlaştırılmıştır. Mevcut hali ile 22.08.2002 tarihli sözleşme düzenlemesi Borçlar Kanununun 270. ve devamı maddelerinde yapılan hasılat kira sözleşmesidir. Sözleşmede işletme ruhsatı ve turizm işletme belgesinin davalılar tarafından alınacağının hükme bağlanması 22.8.2002 tarihli hasılat kira sözleşmesinin şarta bağlı olarak yapıldığını göstermez. Sözleşmenin az yukarıda yazılan hükümleri kiralayanın kiracıya karşı olan yükümlülükleri kararlaştırmak amacıyla yazılmıştır. Dolayısıyla yanlar arasındaki hasılat kira sözleşmesi Borçlar Kanununun 149.maddesinde hükme bağlanan şarta bağlı bir akit değildir. Ne var ki, dosyada yer alan bilgi ve belgelerden hasılat kira sözleşmesine konu yapılan bağımsız bölümlerin bulunduğu yapının iskan ruhsatı olmadığı, bundan dolayı işletmeye işletme ruhsatı ve “Turizm İşletme Belgesi” verilemediği anlaşılmaktadır. O yüzden, burada kira sözleşmesi konusunun imkansız olup olmadığı yönü üzerinde durulması gerekir. Zira, kiralananın bir işyeri olması nedeniyle yetkili merciden işletme ruhsatı alınmaksızın kullanılma olanağı yoktur. Gerçekten, Borçlar Kanununun 117.madde hükmüne göre “Borçluya isnat olunamayan haller münasebeti nedeniyle borcun ifası mümkün olmazsa borç sakıt olur”. Somut olayda, kiralanan işletme ruhsatı bulunmadan işletilemeyeceğinden ve işletme ruhsatı alınma olanağı bulunmadığından buradaki imkansızlık sözleşmenin yapıldığı sırada veya bundan önce mevcut olan ve Borçlar Kanununun 20.maddesi uyarınca sözleşmenin butlanına neden olan objektif imkansızlıktır. Davacı tacir olup işletme ruhsatı olmadan kiralananın işletemeyeceğini basiretli bir tacir gibi başlangıçta bilmesi gereken ticari şirkettir. Böyle olduğu halde, bazı giderler yaptığını ileri sürerek kendi kusurundan kaynaklanan nedenlere dayanıp tazminat talebinde bulunamaz. Mahkemece davanın reddedilmiş olması açıklanan nedenlerle doğrudur.

Yapılan yargılamaya, toplanan deliller ve tüm dosya içeriği ile yukarıda yapılan açıklamalara göre davacının bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 18.10.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.