(Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2006/13381 E.  ,  2006/15617 K.

Davacılar tarafından, davalılar aleyhine 15.09.2003 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 13.06.2006 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R

Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747 (önceki Medeni Kanunu’nun 671.) maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi geçit davalarının nedenidir. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine mutlak geçit ihtiyaç veya geçit yoksunluğu, ikincisine de nisbi geçit ihtiyacı ya da geçit yetersizliği denilmektedir. Somut olayda, davacılara ait 104, 107, 108 ve 109 parseller için, davalı ve dahili davalılara ait 126, 127, 111, 110 ve 130 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden 1 metre genişliğinde geçit hakkı kurulması istenmiştir. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davalı 104 parsel hududundan geçen ve genel yola ulaşan fiili yol bulunduğu diğer davacıların kendi aralarında anlaştıklarından davanın reddine karar verilmiş, Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir. Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi davacılar parsellerinin geçit ihtiyacı içerisinde olduğu sabittir. Davacılar parsellerinden birinin sınırından fiili yol açılması, geçit ihtiyaçlarının karşılandığı anlamına gelmez. Sözü edilen fiili yol krokisinde bulunmamaktadır. Her zaman üzerinden geçen parsel malikleri tarafından kapatılması muhtemeldir. Lehine geçit hakkı istenen davacılar taşınmazlarının paftasında görülen genel yola ulaştırılması zorunludur. Mahkemece bu husus dikkate alınmadan davacılar taşınmazlarından birinin sınırında fiili yol bulunduğundan söz edilerek davanın reddi doğru olmamıştır.

Kabule göre de; fiili yola 104 parselin cephesi varsa da diğer davacı parsellerinin geçit ihtiyacı giderilmemiştir. Davacıların birbirlerinin taşınmazlarından geçme hususunda anlaşmış olmaları geçit ihtiyacının karşılanmış olması için yeterli değildir. Geçit irtifaklarının bir taşınmaz yükümü ve diğer taşınmaz yararı biçiminde kurulması gerekir kuralının hukuki sonucu olarak davacılara ait parsellerin herbirinin diğerine akti geçit irtifaklarının sağlanması ile geçit bütünlüğünün korunması ilkesinin düşünülmemesi doğru değildir.