(Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/11623 E.  ,  2008/14937 K.

Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 01.05.2006 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkının kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 17.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R

Davacılar, maliki bulundukları 297 ada 37 parsel sayılı taşınmaz aleyhine, davalılara ait komşu 297 ada 38 parsel sayılı taşınmaz yararına, her iki parselin öncesinde bir bütün iken bölünmesi sırasında imar yolu açılıncaya kadar geçit hakkı kurulduğunu, sözü edilen imar yolunun imar planına uygun şekilde açılmasına rağmen davalıların 37 parsel sayılı taşınmazdaki geçit yerini demir kapı ile kapatarak işgal ettiklerini ileri sürüp, 38 parsel sayılı taşınmaz lehine 37 parsel sayılı taşınmazda kurulan geçit hakkının kaldırılmasını istemişlerdir. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, aleyhine kurulmuş bulunan geçit hakkının kaldırılması istenen 297 ada 37 parsel sayılı taşınmazda davacılar dışında da paylı maliklerin bulunduğu, davacıların bu davayı açmakta aktif dava ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar temyiz etmiştir. Gerçekten, aleyhinde kurulan geçit hakkının kaldırılması istenen 297 ada 37 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına göre davacılar dışında başkaca paylı maliklerin de bulunduğu ve bunların davada yer almadığı görülmektedir.

Ne var ki; Türk Medeni Kanununun 693/son maddesinde “paydaşlardan her biri bölünmeyen ortak menfaatlerin korumasını, diğer paydaşları temsilen sağlayabilir” hükmü yer almaktadır. Bu madde ile paylı maliklerden birinin taşınmazla ilgili bölünmeyen ortak menfaatlerin korunmasını, diğer paylı malikleri temsilen isteyebileceği belirtilerek paylı malike kanuni temsil yetkisi verilmiştir. Yine irtifak haklarının son bulmasını düzenleyen Türk Medeni Kanununun 785.maddesine göre “lehine irtifak hakkı kurulan taşınmaz için bu hakkın sağladığı hiçbir yarar kalmamışsa, yüklü taşınmazın maliki bu hakkın terkinini isteyebilir”. Yani, yasada belirtilen koşulların gerçekleşmesi halinde yükümlük taşınmaz maliki geçit hakkı sahibine başvurarak bu hakkın tapudan terkin edilmesini isteme hakkına sahiptir. Böyle bir istem, paylı mülkiyete tabi taşınmazın kullanılabilirliğini arttıran ve diğer paydaşların yararına olan bir tasarruf olduğundan paydaşlardan her birinin bu taleple dava açabilmesi olanağı vardır. Hal böyle olunca, yükümlü taşınmazda paylı malik olan davacıların yasadan doğan bu temsil yetkesine dayanarak diğer paydaşları temsilen geçit hakkının kaldırılması istemli bu davayı açabilecekleri gözetilmeden, işin esasına girilip yapılacak inceleme ve araştırma sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı nedenlerle davanın reddi doğru olmadığından hüküm bozulmalıdır.