11. Hukuk Dairesi
11. Hukuk Dairesi 2022/1893 E. , 2023/1981 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının dava dışı... isimli kişiye davaya konu çek sebebiyle borcunun bulunduğunu, davacının da anılan kişiden borç ikrar belgesi başlıklı belge uyarınca çek bedelini de aşacak şekilde 87.000,00 TL alacaklı olduğunu, Nazmi Siper'in davaya konu çeki bankaya ibrazdan sonra davalıya temlikname ile devrettiğini ve davalının da davaya konu çeke dayalı olarak davacıya karşı icra takibi yaptığını, davacının alacağı temlik alan davalıya karşı anılan borç belgesi uyarınca takas hakkını kullanma hakkı olduğunu ileri sürerek takas hakkı sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının yapılan takibe itiraz etmediğini, icra dairesinde borcu için taahhütname imzalayıp borcu kabul ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar Mahkemece 19.03.2015 tarih, 2013/194 E.
ve 2015/132 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir. B. Bozma Kararı
Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 13.02.2018 tarih, 2016/20044 E. ve 2018/584 K. sayılı kararıyla davacının menfi tespit davasını, davalının dava konusu alacağı temlik aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak takas istemine göre açtığını borçlunun alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi def'ileri temlik alana karşı da aynen ileri sürebilmesinin mümkün olduğunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 139 uncu maddesi gereğince( 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 118 inci maddesi) takas, borcu söndüren sebeplerden olduğu için davacının takasa dayalı menfi tespit davası açmasının mümkün olduğunu Mahkemece, davacının takas iddiasına dayanak yaptığı "borç ikrar belgesi" başlıklı belgede borçlu olarak yer alan... imzasını ikrar ve kabul ettiğine göre bu ikrara değer verilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken anılan belge üzerinde imzaları bulunan tanıkların anlatımına dayanarak belgenin geçersiz sayılıp yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının işbu davayı, dava konusu alacağı temlik aldığı dava dışı...'den olan alacağına dayalı olarak takas istemine göre açtığı, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesine göre iki kişi karşılıklı olarak para ve özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde her iki borç muaccel ise her biri alacağının borcu ile takas edebileceği, dava dışı...'in "borç ikrar belgesi" başlıklı belgede yer alan imzasını ikrar ve kabul ettiği, bu sebeple davacının asıl alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi defileri mevcut konumda temlik alan olan davalıya karşı da ileri sürebileceği, davacının takas defi'inin kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; borç ikrar belgesi başlıklı belgenin borcu takas ile sona erdirmesinin mümkün olmadığını, belgenin... şikayeti ile soruşturmaya konu edildiğini, böyle bir belgenin kendisi tarafından verilmediğinin ifade edildiğini, müvekkilinin...'den çek alacağını temlik aldığını ve icra takibi başlattığını, davacının müvekkiline böyle bir borcu olmadığını ifade etmediğini, davacının icra takibine karşı İcra Mahkemesinde takas ve mahsup itirazında bulunabileceğini, mahkemece belgenin iradeye aykırı olarak düzenlendiğini değerlendirmesi gerektiğini, davacının borcu kabul ederek icra dairesinde ödeme taahhüdünde bulunduğunu, belgenin...'in iradesine aykırı olarak sonradan oluşturulduğunu, geçersiz bir belgenin takas-mahsup işlemine konu edilmesinin haksız olduğunu, söz konusu belgenin sonradan doldurulup doldurulmadığı yönünde bilirkişi incelemesi yapılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 139 uncu maddesi.
3.Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. V. KARAR Açıklanan sebeple;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 30.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.