YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Talep eden vekili 01/08/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle, davacı şirketin; 3 adet çekin zilyedinde olduğunu, söz konusu çeklerin davacı şirket yetkililerinin dikkatsizliği ve ihmalkârlığından dolayı kaybedildiğini, çeklerin ödeme aracı olması nedeniyle ve sunumu akabinde bankadan rahatlıkla tahsil imkânı olduğunu, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek için ödeme yasağı konulmasını da içeren, çeklerin iptali için işbu davanın açılma zorunluluğu hâsıl olduğunu, davanın kabulü ile... Şubesi'nin 697 9435 seri numaralı, 20.08.2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 75.000,00 TL bedelli, ...Şubesi'nin 018 4331 seri numaralı, 05.09.2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 25.356,60 TL bedelli, ...i'nin ...seri numaralı, 07.10.2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 42.858,85 TL bedelli, ... Sitesi Şubesi'nin ...seri numaralı, 31.10.2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 20.000,00 TL bedelli çeklere ödeme yasağı konulmasına ve iptaline, iptali istenen 20.08.2022 keşide tarihli/...Bankasına ait çekin bankaya ibraz süresinin geçmiş olduğu gözetilerek ilan sürelerinin kısa tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Muhatap bankalara müzekkere yazıldığı, bankalar tarafından belirtilen çekin ibraz edilmediğine dair cevap verildiği, ilanların yaptırıldığı anlaşılmıştır. Dava, TK m. 818/1-s bendi göndermesi ile aynı Kanunu' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. 09/08/2022-17/08/2022-25/08/2022 tarihli ...Gazetesinde yapılan ilanlar ve gazete asılları, çekin ibraz edilmediğine ilişkin banka cevapları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir. 6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir.

TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.

TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır. Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.

Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, çekin keşidecisine başvuru yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, dava konusu kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

1.Talebin KABULÜ ile; isteme konu T... şubesine ait ... seri no’lu, 20/08/2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 75.000,00 TL bedelli; ...Kahramankazan şubesine ait 0184331 seri no’lu, 05/09/2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 25.356,60 TL bedelli; ... şubesine ait ... seri no’lu, 07/10/2022 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 42.858,85 TL bedelli ve ...şubesine ait ... seri no’lu, 31/10/2022 keşide tarihli, keşide yeri ...olan 20.000,00 TL bedelli çeklerin zayi nedeni ile TTK 757 v.d.m. gereğince İPTALİNE,

2.Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu harç alınmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3.Talebin mahiyeti gereği yapılan giderlerin talep eden üzerinde bırakılmasına, Dair, talep eden vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/12/2022 Katip ...